Lực từ. Cảm ứng từ
GV: Ngọc Linh
VẬT LÍ 11
Bài 20:
I. Lực từ
1. Từ trường đều
Từ trường đều là từ trường mà đặc tính của nó như nhau tại mọi điểm; các đường sức từ là những đường thẳng song song, cùng chiều và cách đều nhau.
Từ trường đều có thể được tạo ra từ một thanh nam châm hình chữ U
2.Xác định lực từ do từ trường đều tác dụng lên một đoạn dây dẫn có dòng điện
a) Thí nghiệm
Đặt vào trong từ trường đều một đoạn dây dẫn ngắn M1M2 có hai đầu được nối với hai dây dẫn mảnh cố định tại hai điểm O1,O2
Cho dòng điện đi qua dây dẫn M1M2 nhận thấy dây dẫn bị lệch khỏi vị trí ban đầu, hai dây mảnh O1M1 và O2M2 lệch khỏi phương thẳng đứng góc θ (hình vẽ)
Vẽ lại sơ đồ thí nghiệm dạng hình chiếu, ta phân tích được các tác dụng lên dây dẫn lần lượt là trọng lực P, lực căng của hai dây T và lực thứ ba F, ta gọi lực F là lực từ
2.Xác định lực từ do từ trường đều tác dụng lên một đoạn dây dẫn có dòng điện
b) Kết luận
 
Dễ thấy hợp lực của hai lực F và P cân bằng với lực căng T của dây dẫn. Nên ta dễ dàng chứng minh:
 
Ta thấy hướng của dòng điện, của lực từ F và hướng của từ trường tạo thành một tam diện thuận
Quy tắc bàn tay trái : Để bàn tay trái sao cho các đường sức từ hướng vào lòng bàn tay, chiều từ cổ tay đến các ngón tay là chiều dòng điện, khi đó hướng ngón cái choãi ra chỉ chiều của lực từ F
II. Cảm ứng từ
 
 
 
 
II. Cảm ứng từ
B đặc trưng cho từ trường về phương diện tác dụng lực
 
 
Chú ý: F có điểm đặt tại trung điểm dây dẫn
B có hướng trùng với hướng của từ trường tại điểm đang xét
Củng cố kiến thức
Lí thuyết
 
 
 
Bài học kết thúc
Chúc các em học tốt