Năm học 2021-2022

Giáo viên: PHAN THỊ KIM OANH
TRƯỜNG THCS NGUYỄN TRƯỜNG TỘ
MÔN NGỮ VĂN LỚP 9
KIỂM TRA BÀI CŨ
Đọc thuộc lòng đoạn trích: “Kiều ở lầu Ngưng Bích” của Nguyễn Du?
Nêu ý nghĩa và nghệ thuật đoạn trích?
Ý nghĩa: Đoạn trích thể hiện tâm trạng cô đơn, buồn tủi và tấm lòng thuỷ chung, hiếu thảo của Thuý Kiều.
Nghệ thuật: + Nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật: diễn biến tâm trạng được thể hiện qua ngôn ngữ độc thoại và tả cảnh ngụ tình đặc sắc.
+ Lựa chọn từ ngữ, sử dụng các biện pháp tu từ.
Tiết 31+32+33:
Văn bản
Trích “Truyện Lục Vân Tiên” – Nguyễn Đình Chiểu
LỤC VÂN TIÊN CỨU
KIỀU NGUYỆT NGA
I. TÌM HIỂU CHUNG:
1) Tác giả:
Chân dung nhà thơ
Nguyễn Đình Chiểu
(1822 – 1888)
- Cuộc đời bất hạnh: 26 tuổi mù loà, đường tình duyên trắc trở, về quê nhà gặp buổi loạn li. Nhưng ông không gục ngã trước số phận. Ông vẫn ngẩng cao đầu đảm nhận ba trọng trách: là một thầy giáo, một thầy thuốc, một nhà thơ. Ở cương vị nào cũng làm việc hết mình và nêu tấm gương sáng cho đời.
- Sống thanh cao, trong sạch, yêu nước, có tinh thần bất khuất chống giặc ngoại xâm. Thơ văn của ông có tác động tích cực đối với cuộc chiến đấu của nhân dân ta đương thời. Bởi vậy, mà ông được mệnh danh là “Thư sinh giết giặc bằng ngòi bút” (Ý thơ Tùng Thiện Vương)
Cố Thủ tướng Phạm Văn đồng từng nhận xét về Nguyễn đình Chiểu: “Trên trời có những vì sao có những ánh sáng khác thường, thoạt nhìn thì chưa thấy sáng, song càng nhìn càng thấy sáng. Nguyễn Đình Chiểu – nhà thơ yêu nước vĩ đại của nhân dân miền Nam thế kỉ XIX – là một trong những ngôi sao như thế!”

“Một con người tật nguyền như vậy, nếu chỉ sống bình thường, trong sạch cũng là quý, không ai nỡ đòi hỏi phải gánh vác việc đời. Ấy mà cụ đã sống và đã làm việc với ba cương vị trí thức, luôn luôn có mặt ở phía trước, luôn luôn gương mẫu, cống hiến không kể mình, và như vậy cho đến ngày từ giã cõi đời. Còn có tấm gương người mù nào đáng soi hơn cho người có đủ hai mắt”.
( Lê Trí Viễn)
Nguyễn Đình Chiểu (1822 - 1888), tục gọi là Đồ Chiểu.
Có nghị lực sống và cống hiến lớn lao cho đời: thầy giáo, thầy thuốc, nhà thơ.
Ông sống thanh cao, trong sạch, yêu nước và tinh thần bất khuất chống giặc ngoại xâm.

Toàn cảnh lăng
Đồ Nguyễn
Cổng
vào
lăng
cụ
Đồ Nguyễn
Quang
cảnh
Mộ
Nguyễn
Đình
Chiểu
* Những tác phẩm chính:
Truyện Lục Vân Tiên
Chạy giặc
Ngư tiều y thuật vấn đáp
Dương Từ - Hà Mậu
Văn tế Trương Định
Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc


Kể tên những tác phẩm chính của ông?
2) Tác phẩm:
Truyện Lục Vân Tiên ra đời khoảng đầu những năm 50 của thế kỉ XIX, thể hiện rõ lí tưởng đạo đức mà Nguyễn Đình Chiểu muốn gửi gắm qua tác phẩm.
15
3) Tóm tắt tác phẩm:

Tóm tắt tác phẩm: + Lục Vân Tiên đánh cướp cứu Kiều Nguyệt Nga.
+Lục Vân Tiên gặp nạn và được cứu giúp.
+ Kiều Nguyệt Nga gặp nạn mà vẫn giữ lòng chung thủy với Lục Vân Tiên.
+ Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga gặp lại nhau .
Thảo luận

Yếu tố trùng hợp:
Việc bỏ thi về chịu tang, bị đau mắt, bị mù.
Bị bội hôn.
Về sau đều gặp lại cuộc hôn nhân tốt đẹp (Lục Vân Tiên với Kiều Nguyệt Nga, còn Nguyễn Đình Chiểu với cô Năm Điền)
Sự khác biệt:
Lục Vân Tiên được tiên cho thuốc sáng mắt lại, tiếp tục đi thi đỗ Trạng Nguyên, cầm quân đánh giặc thắng lợi.
Nguyễn Đình Chiểu vĩnh viễn là bóng tối.
1) Bố cục đoạn trích
Gồm 2 phần:
Phần 1: “14 câu đầu”: Lục Vân Tiên đánh tan bọn cướp, tiêu diệt tên cầm đầu Phong Lai.
Phần 2: “đoạn còn lại”: Cuộc trò chuyện giữa Lục Vân Tiên với Kiều Nguyệt Nga sau trận đánh.
1. Hình ảnh Lục Vân Tiên:
a. Lục Vân Tiên đánh cướp:
Vân Tiên tả đột hữu xông
Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Dang
" Võn Tiờn ghộ l?i bờn d�ng,
B? cõy l�m g?y nh?m l�ng xụng vụ.
Kờu r?ng: "B? d?ng hung d?,
Ch? quen l�m thúi h? d? h?i dõn."
Phong Lai m?t d? ph?ng ph?ng:
"Th?ng n�o dỏm t?i l?y l?ng v�o dõy.
Tru?c gõy vi?c d? t?i m?y,
Truy?n quõn b?n phớa ph? võy b?t bựng."
Võn Tiờn t? d?t h?u xụng,
Khỏc n�o Tri?u T? phỏ vũng Duong Dang.
Lõu la b?n phớa v? tan,
D?u quang guom giỏo tỡm du?ng ch?y ngay.
Phong Lai tr? ch?ng k?p tay,
B? Tiờn m?t g?y thỏc r�y thõn vong."
Hãy tìm những chi tiết thể hiện hành động, lời nói của Vân Tiên khi đánh cướp?
Hành động: “bẻ cây làm gậy, tả đột hữu xông”
Lời nói: “Bớ đảng hung đồ, quen thói hồ đồ hại dân”
" Võn Tiờn ghộ l?i bờn d�ng,
B? cõy l�m g?y nh?m l�ng xụng vụ.
Kờu r?ng: "B? d?ng hung d?,
Ch? quen l�m thúi h? d? h?i dõn."
Phong Lai m?t d? ph?ng ph?ng:
"Th?ng n�o dỏm t?i l?y l?ng v�o dõy.
Tru?c gõy vi?c d? t?i m?y,
Truy?n quõn b?n phớa ph? võy b?t bựng."
Võn Tiờn t? d?t h?u xụng,
Khỏc n�o Tri?u T? phỏ vũng Duong Dang.
Lõu la b?n phớa v? tan,
D?u quang guom giỏo tỡm du?ng ch?y ngay.
Phong Lai tr? ch?ng k?p tay,
B? Tiờn m?t g?y thỏc r�y thõn vong."
Tìm những chi tiết miêu tả bọn cướp?
- Hình ảnh bọn cướp: hung dữ, đông.
" Võn Tiờn ghộ l?i bờn d�ng,
B? cõy l�m g?y nh?m l�ng xụng vụ.
Kờu r?ng: "B? d?ng hung d?,
Ch? quen l�m thúi h? d? h?i dõn."
Phong Lai m?t d? ph?ng ph?ng:
"Th?ng n�o dỏm t?i l?y l?ng v�o dõy.
Tru?c gõy vi?c d? t?i m?y,
Truy?n quõn b?n phớa ph? võy b?t bựng."
Võn Tiờn t? d?t h?u xụng,
Khỏc n�o Tri?u T? phỏ vũng Duong Dang.
Lõu la b?n phớa v? tan,
D?u quang guom giỏo tỡm du?ng ch?y ngay.
Phong Lai tr? ch?ng k?p tay,
B? Tiờn m?t g?y thỏc r�y thõn vong."
Kết quả trận đánh như thế nào?
- Kết quả: đánh tan bọn cướp.
" Võn Tiờn ghộ l?i bờn d�ng,
B? cõy l�m g?y nh?m l�ng xụng vụ.
Kờu r?ng: "B? d?ng hung d?,
Ch? quen l�m thúi h? d? h?i dõn."
Phong Lai m?t d? ph?ng ph?ng:
"Th?ng n�o dỏm t?i l?y l?ng v�o dõy.
Tru?c gõy vi?c d? t?i m?y,
Truy?n quõn b?n phớa ph? võy b?t bựng."
Võn Tiờn t? d?t h?u xụng,
Khỏc n�o Tri?u T? phỏ vũng Duong Dang.
Lõu la b?n phớa v? tan,
D?u quang guom giỏo tỡm du?ng ch?y ngay.
Phong Lai tr? ch?ng k?p tay,
B? Tiờn m?t g?y thỏc r�y thõn vong."
Tác giả đã dùng biện pháp nghệ thuật gì khi miêu tả trận đánh của Vân Tiên?
> Kể nhanh, ngắn gọn bằng biện pháp nghệ thuật so sánh và tương phản.
" Võn Tiờn ghộ l?i bờn d�ng,
B? cõy l�m g?y nh?m l�ng xụng vụ.
Kờu r?ng: "B? d?ng hung d?,
Ch? quen l�m thúi h? d? h?i dõn."
Phong Lai m?t d? ph?ng ph?ng:
"Th?ng n�o dỏm t?i l?y l?ng v�o dõy.
Tru?c gõy vi?c d? t?i m?y,
Truy?n quõn b?n phớa ph? võy b?t bựng."
Võn Tiờn t? d?t h?u xụng,
Khỏc n�o Tri?u T? phỏ vũng Duong Dang.
Lõu la b?n phớa v? tan,
D?u quang guom giỏo tỡm du?ng ch?y ngay.
Phong Lai tr? ch?ng k?p tay,
B? Tiờn m?t g?y thỏc r�y thõn vong."
Qua đoạn trích em thấy Lục Vân Tiên có những phẩm chất và tính cách gì?
=> Là người anh hùng, tài năng, kiên quyết xả thân vì nghĩa, không sợ hiểm nguy, coi trọng lẽ phải.
TÁC GIẢ
1.Cuộc đời: Nguyễn Đình Chiểu (1822-1888) là nhà thơ mù ở Nam Bộ, có nghị lực sống và cống hiến cho đời, có lòng yêu nước và tinh thần bất khuất chống giặc ngoại xâm.
2. Sự nghiệp sáng tác :
Thơ văn chống Pháp.
Truyện Nôm: Dương Từ-Hà Mậu; Ngư Tiều y thuật vấn đáp; Lục Vân Tiên.
TÁC PHẨM
Truyện LVT gồm 2082 câu thơ luc bát, có kếtcấu chương hồi với nội dung đạo lí làm người, đề cao nhân nghĩa.
Tóm tắt truyện LVT: xoay quanh 2 nh/vật chính:
-LVT đánh cướp cứu KNN
-LVT gặp nạn và được cứu giúp.
-KNN gặp nạn mà vẫn 1 lòng chung thủy với LVT
-LVT và KNN gặp lại nhau.
BÀI TẬP CỦNG CỐ

Câu 1. Truyện “ Lục Vân Tiên” của Nguyễn Đình Chiểu được viết bằng thứ chữ nào ?
A. Chữ quốc ngữ
B. Chữ Nôm
C. Chữ Hán
ĐÁP ÁN : B
Câu 2. Truyện “Lục Vân Tiên” được viết bằng thể loại nào ?

A. Thể thơ song thất lục bát
B. Thề Lục bát biến thể
C. Thể thơ lục bát
D. Thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật
Đáp án: C
Câu 3. Truyện “ Lục Vân Tiên” được kết cấu theo cách nào ?
A. Theo trình tự không gian của cảnh
B. Kết cấu chương hồi
C.Theo trình tự thời gian của sự việc
D. Kết hợp trình tự không gian và thời gian
Đáp án : B
2. Nhân vật Kiều Nguyệt Nga:
? Em có nhận xét gì về cách xưng hô của Kiều Nguyệt Nga?
Thưa rằng: “ Tôi Kiều Nguyệt Nga,
Con này tì tất tên là Kim Liên.
Quê nhà ở quận Tây Xuyên,
Cha làm tri phủ ở miền Hà Khê.
Sai quân đem bức thơ về,
Rước tôi qua đó định bề nghi gia.
Làm con đâu dám cãi cha,
Ví dầu ngàn dặm đàng xa cũng đành…
…Trước xe quân tử tạm ngồi,
Xin cho tiện thiếp lạy rồi sẽ thưa…
 Cách xưng hô: dịu dàng, khiêm nhường, mực thước.
- “Quân tử- tiện thiếp”
Quê nhà ở quận TâyXuyên,
Cha làm tri phủ ở miền Hà Khê.
Làm con đâu dám cãi cha,
Ví dầu ngàn dặm đàng xa cũng đành…
…Lâm nguy chẳng gặp giải nguy,
Tiết trăm năm cũng bỏ đi một hồi.
Trước xe quân tử tạm ngồi,
Xin cho tiện thiếp lạy rồi sẽ thưa.
Hà Khê qua đó cũng gần,
Xin theo cùng thiếp đền ân cho chàng.
? Qua những lời giãi bày của Kiều Nguyệt Nga với Lục Vân Tiên, cho ta thấy Kiều Nguyệt Nga là một cô gái có những phẩm chất, tính cách gì?
 Một cô gái khuê các, hiền hậu, nết na, có học thức, có hiếu, có giáo dục, ân tình, trọng ân nghĩa. Nguyệt Nga là một cô gái đáng quý, đáng trọng
III. Tổng kết : (Ghi nhớ SGK)
Bài tập:
1/ Hành động Lục Vân Tiên đánh cướp cứu Kiều Nguyệt Nga đã thể hiện vẻ đẹp nào của Lục Vân Tiên?
A/Có tính cách anh hùng.
B/Có tài năng.
C/ Có tấm lòng vị nghĩa
D/ Cả A , B và C đều đúng.
2/ Hai câu thơ sau: “Vân Tiên tả đột hữu xông
Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Dang”, sử dụng biện pháp tu từ gì?
A/ So sánh
B/ Nhân hoá
C/ Ẩn dụ
D/ Hoán dụ
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
1- Bài vừa học:
Nắm được nét cơ bản về tác giả và tác phẩm.
Học thuộc lòng đoạn trích.
Qua hành động đánh cướp Lục Vân Tiên có những phẩm chất và tính cách gì?
2- Bài mới: Soạn bài: HĐTNST “Người lính trong mắt em”