Giả sử em đi trên đường và bắt gặp một người đang gặp nguy hiểm
(Ví dụ: bị cướp giật, bị bắt cóc, bạo lực ,…) thì em sẽ làm gì? Vì sao em lại
hành động như thế?

TIẾT 31 + 32 – VĂN BẢN:

LỤC VÂN TIÊN
CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

 Nguyễn Đình Chiểu 

Trên trời có những vì sao có ánh sáng
khác thường nhưng thoạt nhìn chưa thấy
sáng, song càng nhìn càng sáng. Nguyễn
Đình Chiểu – nhà thơ yêu nước vĩ đại của
nhân dân miền Nam thế kỉ 19 – là một trong
những ngôi sao như thế
Phạm Văn Đồng

Tiết 32 + 32 – Văn bản:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

 Nguyễn Đình Chiểu 

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
a) Cuộc đời

Hồ sơ tác giả tiêu biểu

Mời nhóm 1 thuyết trình sản phẩm hồ sơ tác giả
Nguyễn Đình Chiều

Tiết 32 + 32 – Văn bản:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
a) cuộc đời

 Nguyễn Đình Chiểu 

Nguyễn Đình Chiểu (Đồ Chiểu), tự
Mạch Trạch, hiệu Trọng Phủ, Hối
Trai

Tên
Năm sinh- mất

1822 - 1888

Quê hương

Quê nội: Thừa Thiên Huế, quê ngoại:
Gia Định (Hồ Chí Minh)

Gia đình

Gia đình có truyền thống nho giáo

Tiết 32 + 32 – Văn bản:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

 Nguyễn Đình Chiểu 

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
a) cuộc đời
Trước 1859

Sau 1859
Khi mất

1843 : Đỗ Tú Tài
1849 : Mẹ mất  bỏ thi  Chịu tang  bị mù  bị
bội hôn
Sau đó về Gia Định mở trường dạy học, bốc thuốc,
sáng tác thơ văn
Tham gia cuộc kháng chiến chống Pháp
Sáng tác thơ văn phục vụ kháng chiến
Thực dân Pháp dụ dỗ  kiên quyết bất hợp tác
Cánh đồng Ba Tri (Bến Tre) rợp trắng khăn tang.

Tiết 32 + 32 – Văn bản:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
a) cuộc đời
Nguyễn Đình Chiểu (1822 -1888), tục gọi là Đồ Chiểu.
Có nghị lực sống và cống hiến lớn lao cho đời: thầy
giáo, thầy thuốc, nhà thơ.
Tinh thần bất khuất chống giặc ngoại xâm.

 Nguyễn Đình Chiểu 

Lăng mộ cụ Đồ Chiểu ở Ba Tri
(Bến Tre)

Tiết 32 + 32 – Văn bản:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

 Nguyễn Đình Chiểu 

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
b) Sự nghiệp sáng tác
Vị trí
Là nhà thơ lớn nhất của miền
Nam Việt Nam trong nửa cuối
thế kỉ XIX

Trước khi thực dân
Pháp xâm lược

Cảm hứng sáng tác
Nhân đạo và yêu nước
Một số tác phẩm:

Quan niệm sáng tác
Lấy văn chương làm vũ khí
đánh giặc

Truyền bá đạo lí
làm người

Tiết 32 + 32 – Văn bản:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

 Nguyễn Đình Chiểu 

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
b) Sự nghiệp sáng tác
Vị trí
Là nhà thơ lớn nhất của miền
Nam Việt Nam trong nửa cuối
thế kỉ XIX

Cảm hứng sáng tác
Nhân đạo và yêu nước
Một số tác phẩm:

Quan niệm sáng tác
Lấy văn chương làm vũ khí
đánh giặc

Sau khi TDP
xâm lược

Cổ vũ lòng yêu nước và
tinh thần kháng chiến

CHẠY GIẶC

Tan chợ vừa nghe tiếng
súng Tây
Một bàn cờ thế phút sa tay
Bỏ nhà lũ trẻ lơ xơ chạy
Mất ổ bầy chim dáo dác bay
Bến Nghé của tiền tan bọt nước
Ðồng Nai tranh ngói nhuốm màu
mây
Hỏi trang dẹp loạn rày đâu vắng?
Nỡ để dân đen mắc nạn này!
- Nguyễn Đình
Chiểu -

Tiết 32 + 32 – Văn bản:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

 Nguyễn Đình Chiểu 

I. TÌM HIỂU CHUNG
2. Tác phẩm

a) Truyện Lục Vân Tiên
Thể loại: truyện thơ Nôm
Dung lượng: 2082 câu thơ lục bát
Thời gian sáng tác: khoảng đầu những năm 50 của thế kỉ XIX
Hình thức lưu truyền: sinh hoạt văn hóa dân gian “kể thơ”, “nói
thơ”, “hát”…
b) Tóm tắt truyện Lục Vân Tiên

Tiết 32 + 32 – Văn bản:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

 Nguyễn Đình Chiểu 

I. TÌM HIỂU CHUNG
2. Tác phẩm
a) Truyện Lục Vân Tiên
- Nội dung: Kể về cuộc đời Lục Vân Tiên - chàng trai hiếu
nghĩa, văn võ tài toàn, trừ kẻ gian ác bảo vệ cuộc sống dân lành.
- Ý nghĩa:
+ Thể hiện lí tưởng của Nguyễn Đình Chiều về người anh hùng
nghĩa hiệp, trừ gian diệt bạo.
+ Phản ánh khát vọng của nhân dân về lẽ công bằng, về sự chiến
thắng của chính nghĩa trước gian tà

Tiết 32 + 32 – Văn bản:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

I. TÌM HIỂU CHUNG
2. Tác phẩm
c) Đoạn trích Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga
Vị trí đoạn trích:

Phần đầu truyện, kể vể câu
chuyện Lục Vân Tiên đánh
cướp cứu người trên đường
đi thi.

 Nguyễn Đình Chiểu 

Tiết 32 + 32 – Văn bản:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

I. TÌM HIỂU CHUNG
3. Bố cục
Phần 1: 14 câu đầu: Lục Vân Tiên đánh tan bọn
cướp, tiêu diệt tên cầm đầu Phong Lai để cứu
Kiều Nguyệt Nga.
Phần 2: Còn lại: Cuộc trò chuyện giữa Lục Vân
Tiên với Kiều Nguyệt Nga.

 Nguyễn Đình Chiểu 

LUYỆN TẬP
Câu 1: Nguyễn Đình Chiểu sống vào thế kỉ nào?

A. XVIII

B. XVII

C. XIX

D. XX

LUYỆN TẬP
Câu 2: Đâu không phải nội dung tư tưởng trong thơ văn Nguyễn Đình Chiểu?

A. Truyền bá đạo lí làm
người 

B. Cổ vũ lòng yêu nước

C. Vẻ đẹp lãng mạn của
thiên nhiên

D. Cứu nước giúp đời

LUYỆN TẬP
Câu 3: Tác phẩm nào của Nguyễn Đình Chiểu truyền bá đạo lí làm người?

A. Chạy giặc

B. Văn tế nghĩa sĩ Cần
Giuộc

C. Dương Từ - Hà Mậu

D. Ngư Tiều y thuật vấn
đáp

LUYỆN TẬP
Câu 4: Tác phẩm nào của Nguyễn Đình Chiểu viết sau khi thực dân pháp xâm
lược nước ta?

A. Lục Vân Tiên

C. Dương Từ - Hà Mậu

B. Văn tế nghĩa sĩ Cần
Giuộc
D. Lẽ ghét thương

LUYỆN TẬP
Câu 5: Tư tưởng sáng tác của Nguyễn Đình Chiểu sau khi thực dân pháp xâm
lược nước ta là gì?

A. Đánh giặc cứu nước

B. Tham gia kháng Pháp

C. Truyền bá đạo lí làm
người

D. Cổ vũ lòng yêu nước và
tinh thần kháng chiến

LUYỆN TẬP
Câu 6: Tư tưởng sáng tác của Nguyễn Đình Chiểu trước khi thực dân pháp xâm
lược nước ta là gì?

A. Đánh giặc cứu nước

B. Tham gia kháng Pháp

C. Truyền bá đạo lí làm
người

D. Cổ vũ lòng yêu nước và
tinh thần kháng chiến

LUYỆN TẬP
Câu 7: Nguyễn Đình Chiểu đã gửi gắm ước mơ hành thiện cứu đời của mình qua
nhân vật nào trong sáng tác của ông?

A. Hớn Minh

C. Vương Tử Trực

B. Lục Vân Tiên

D. Trịnh Hâm

LUYỆN TẬP
Câu 8: Truyện Lục Vân Tiên gồm bao nhiêu câu thơ lục bát ?

A. 2080

B. 2028

C. 2802

D. 2082

LUYỆN TẬP
Câu 9: Truyện Lục Vân Tiên thể hiện khát vọng gì của dân tộc ta?

A. Về lẽ công bằng

C. Khát vọng tình yêu

B. Đánh giặc cứu nước
D. Khát vọng về lẽ công bằng,
chính nghĩa thắng gian tà

LUYỆN TẬP
Câu 10: Giữa Nguyễn Đình Chiểu và nhân vật Lục Vân Tiên có gì khác nhau?

VẬN DỤNG
Viết một đoạn văn ngắn (khoảng 8 đến 10 dòng) trình bày suy nghĩ
của em về trách nhiệm của thế hệ trẻ hôm nay. Là học sinh em cần làm gì
để thể hiện trách nhiệm của mình với đất nước

Tiết 32 + 32 – Văn bản:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

 Nguyễn Đình Chiểu 

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN

Tiết 32 + 32 – Văn bản:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Nhân vật Lục Vân Tiên
a. Lục Vân Tiên đánh cướp

 Nguyễn Đình Chiểu 

Tiết 32 + 32 – Văn bản:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

 Nguyễn Đình Chiểu 

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Nhân vật Lục Vân Tiên
a. Lục Vân Tiên đánh cướp

- Hoàn
cảnh
chiến đấu

Trên
đường lên
kinh dự
thi

Chiến đấu một
mình với đảng
cướp khét
tiếng

 Hoàn cảnh đầy thử
thách, làm sáng lên
vẻ đẹp phẩm chất

Tiết 32 + 32 – Văn bản:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Nhân vật Lục Vân Tiên
a. Lục Vân Tiên đánh cướp
Xem clip sau và phân tích nhân vật LVT khi
đánh đảng cướp Phong Lai theo các ý:

Hàn
h
động
Ngh
ệ
thuật

Lời
nói
Nhậ
n xét

 Nguyễn Đình Chiểu 

Tiết 32 + 32 – Văn bản:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Nhân vật Lục Vân Tiên
a. Lục Vân Tiên đánh cướp

 Nguyễn Đình Chiểu 

Tiết 32 + 32 – Văn bản:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Nhân vật Lục Vân Tiên
a. Lục Vân Tiên đánh cướp
Vân Tiên ghé lại bên đàng,
Bẻ cây làm gậy nhằm làng xông vô.
Kêu rằng: “Bớ đảng hung đồ,
Chớ quen làm thói hồ đồ hại dân.”
Phong Lai mặt đỏ phừng phừng:
“Thằng nào dám tới lẫy lừng vào đây.
Trước gây việc dữ tại mầy,
Truyền quân bốn phía phủ vây bịt bùng.”
Vân Tiên tả đột hữu xông,
Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Dang.
Lâu la bốn phía vỡ tan,
Đều quăng gươm giáo tìm đàng chạy ngay.
Phong Lai trở chẳng kịp tay,
Bị Tiên một gậy thác rày thân vong…”

 Nguyễn Đình Chiểu 

- Hành động
+ Một mình bẻ cây làm gậy
+ Xông vào đánh bọn cướp.
+ Tả đột hữu xông
- Lời nói
+ Bớ đảng hung đồ
- Bọn cướp
+ Mặt đỏ phừng phừng
+ Bốn phía phủ vây
 Rất đông, hung dữ

Tiết 32 + 32 – Văn bản:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

 Nguyễn Đình Chiểu 

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Nhân vật Lục Vân Tiên
a. Lục Vân Tiên đánh cướp
Lâu la bốn phía vỡ tan,
Đều quăng gươm giáo tìm đàng chạy ngay.
Phong Lai trở chẳng kịp tay,
Bị Tiên một gậy thác rày thân vong…”
- Kết quả:
+ Bọn cướp bị đánh tan, tìm đường thoát thân.
+ Phong Lai “thác rày thân vong”
 Sự trừng phạt thích đáng.
 Rất dũng cảm, không sợ hiểm nguy, vì nghĩa quên thân.

Tiết 32 + 32 – Văn bản:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

 Nguyễn Đình Chiểu 

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Nhân vật Lục Vân Tiên
b. Cách cư xử với Kiều Nguyệt Nga
Dẹp rồi lũ kiến chòm ong,
Hỏi: “Ai than khóc ở trong xe nầy?”
……
Đáp rằng: “Ta đã trừ dòng lâu la.
Khoan khoan ngồi đó chớ ra,
Nàng là phận gái, ta là phận trai.
Tiểu thư con gái nhà ai,
Đi đâu nên nỗi mang tai bất kì?
.....
Vân Tiên nghe nói liền cười:
“Làm ơn há dễ trông người trả ơn.
Nay đà rõ đặng nguồn cơn,
Nào ai tính thiệt so hơn làm gì?
Nhớ câu kiến nghĩa bất vi,
Làm người thế ấy cũng phi anh hùng.

Tiết 32 + 32 – Văn bản:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

 Nguyễn Đình Chiểu 

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
1. Nhân vật Lục Vân Tiên
b. Cách cư xử với Kiều Nguyệt Nga
- Hỏi ai than khóc: động viên, an ủi.
-“Khoan…..phận trai”: là người chính trực, tôn
trọng lễ giáo gia phong.
-“Làm ơn … trả ơn”: Đức tính khiêm nhường,
trọng nghĩa khinh tài.
- Quan niệm lẽ sống của người anh hùng:
“Nhớ câu kiến nghĩa bất vi,
Làm người thế ấy cũng phi anh hùng”.
 Lục Vân Tiên là hình ảnh đẹp, lí tưởng mà tác
giả gửi gắm niềm tin và khát vọng về trang anh
hùng vì dân dẹp loạn.

“Dẹp rồi lũ kiến chòm ong,
Hỏi: “Ai than khóc ở trong xe nầy?”
“…Khoan khoan ngồi đó chớ ra,
Nàng là phận gái, ta là phận trai…”
… Vân Tiên nghe nói liền cười:
“Làm ơn há dễ trông người trả ơn…

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

1.Cuộc đời: Nguyễn Đình Chiểu (1822-1888) là nhà thơ
mù ở Nam Bộ, có nghị lực sống và cống hiến cho đời, có
lòng yêu nước và tinh thần bất khuất chống giặc ngoại
xâm.
2. Sự nghiệp sáng tác :
- Thơ văn chống Pháp.
- Truyện Nôm: Dương Từ-Hà Mậu; Ngư Tiều y thuật
vấn đáp; Lục Vân Tiên.
TÁC PHẨM
Truyện LVT gồm 2082 câu thơ luc bát, có kếtcấu
chương hồi với nội dung đạo lí làm người, đề cao nhân
nghĩa.
Tóm tắt truyện LVT: xoay quanh 2 nh/vật chính:
-LVT đánh cướp cứu KNN
-LVT gặp nạn và được cứu giúp.
-KNN gặp nạn mà vẫn 1 lòng chung thủy với LVT
-LVT và KNN gặp lại nhau.
Vị trí: Đoạn trích nằm ở phần đầu của truyện.
Đại ý: LVT đi thi, trên đường gặp bon cướp,chàng
đánh tan và cứu được 2 cô gái, KNN cảm kích muốn
tạ ơn nhưng LVT từ chối.

TÁC GIẢ

Hình ảnh LVT

NỘI DUNG

Khi đánh cướp: Vũ khí đơn sơ, xông thẳng vào bọn cướp. Hành
động của LVT là bản chất của người anh hùng làm việc nghĩa, hành
động với cái đức “ vị nghĩa vong thân”.

Khi trò chuyện với KNN: Hào hiệp, nhân hậu
(không lợi dụng của người làm ơn, kẻ ban ơn), có
tấm lòng ngay thẳng, trong sáng và chính trực “Trọng
nghĩa khinh tài”

Tiết 32 + 32 – Văn bản:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Nhân vật Kiều Nguyệt Nga
Thưa rằng: “ Tôi Kiều Nguyệt Nga,
Con này tì tất tên là Kim Liên.
Quê nhà ở quận Tây Xuyên,
Cha làm tri phủ ở miền Hà Khê.
Sai quân đem bức thơ về,
Rước tôi qua đó định bề nghi gia.
Làm con đâu dám cãi cha,
Ví dầu ngàn dặm đàng xa cũng đành…
…Trước xe quân tử tạm ngồi,
Xin cho tiện thiếp lạy rồi sẽ thưa…
Hà Khê qua đó cũng gần,
Xin theo cùng thiếp đền ân cho chàng.

 Nguyễn Đình Chiểu 

Tiết 32 + 32 – Văn bản:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

II. TÌM HIỂU VĂN BẢN
2. Nhân vật Kiều Nguyệt Nga
- Cách xưng hô “Quân tử”- “tiện thiếp”
 dịu dàng, khiêm nhường, mực thước
- Làm con đâu dám cãi cha
 là người con hiếu thảo
- “lạy rồi sẽ thưa…”, “đền ân cho chàng”.
 Hành động lễ nghĩa, biết ơn người cứu nạn
 Qua cách xưng hô và hành động của Kiều Nguyệt Nga ta
thấy rằng nàng là người con gái truyền thống: gia giáo, nề
nếp, đoan trang, có học thức, trọng ân nghĩa.

 Nguyễn Đình Chiểu 

Tiết 32 + 32 – Văn bản:

LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA

 Nguyễn Đình Chiểu 

III. TỔNG KẾT
1. Nghệ thuật
- Miêu tả nhân vật thông qua cử chỉ, hành động, lời nói.
- Sử dụng ngôn ngữ mộc mạc, bình dị, gần với lời nói thông thường mang màu sắc Nam
Bộ rõ nét, phù hợp với diễn biến tình tiết truyện.
2. Nội dung
Đoạn trích ca ngợi phẩm chất cao đẹp của hai nhân vật Lục Vân Tiên, Kiều Nguyệt Nga
và khát vọng hành đạo cứu đời của tác giả.

Hành động
giúp đỡ mọi
người khi
gặp nạn

Tư duy nghĩ
cho người
khác, biết hi
sinh

Đấu tranh,
lên tiếng
chống lại cái
ác, bất công

Định nghĩa về “Lục Vân Tiên thời hiện đại”

“Lục Vân Tiên”
hiện hữu quanh ta

Những tấm gương người tốt việc tốt, giúp
đỡ người khác khi họ gặp khó khăn hoạn
nạn…

Hay những con người có tấm lòng nhân ái…
“F0 cứu F0 ở TPHCM: Câu
chuyện về những tấm lòng
nhân ái”

…Và còn những con người không ngại khó
khăn trong cuộc chiến chống đại dịch Covid…

Hơn ai hết tinh thần “Lục Vân Tiên” ấy còn có thể hiện hữu trong mỗi chúng ta…

Phát huy sức mạnh của sự sẻ chia,
đồng cảm

Lợi ích của
việc phát
huy tinh
thần Lục
Vân Tiên

Giảm bớt tội phạm, tệ nạn xã hội
Mang lại niềm tin về những điều tốt
đẹp trong cuộc sống
Xây dựng mối quan hệ tích cực giữa
người – người trong một cộng đồng

Tâm lí sợ hãi (bị trả thù, thiệt thòi quyền
lợi cá nhân)

Khó khăn,
trở ngại của
việc phát huy
tinh thần Lục
Vân Tiên

Tâm lí đám đông (thấy người khác
thờ ơ mình cũng thờ ơ)
Lối sống ích kỉ, vô cảm
Hình thành “chủ nghĩa tự xử ” - cản trở
lớn trong ý thức thượng tôn pháp luật

Giải
pháp

NHÀ
NƯỚC
Tăng cường
tính nghiêm
minh của
pháp luật

TRUYỀN
THÔNG
Lan tỏa
những câu
chuyện đẹp,
củng cố
niềm tin
trong xã hội

GIÁO DỤC
Giáo dục về
những giá trị
sống: Tình
yêu thương,
đức hi sinh

GIA ĐÌNH
Hình thành
ý thức chia
sẻ, tránh bảo
bọc khiến
con trẻ ích
kỉ

AI VÔ ĐỊCH
EM TẬP LÀM THỦ MÔN

Câu hỏi số 1: Tác dụng của câu thơ sau là gì?
“Vân Tiên tả đột hữu xông – Khác nào Triệu Tử phá vòng Đương Dang”
A. Khắc họa được vẻ đẹp của
một dũng tướng thời xưa.

B. Tô đậm vẻ đẹp của một người
nông dân chất phát.

C. Ca ngợi vẻ đẹp của tấm lòng
nhân hậu, vị tha.

D. Nhấn mạnh vẻ đẹp của một
chàng thư sinh nho nhã.