Khởi động:
* Bài văn miêu tả cây cối gồm có mấy phần? Là những phần nào?
Khởi động:
Cấu tạo bài văn miêu tả cây cối
Mở bài:
Tả hoặc giới thiệu bao quát về cây.
2. Thân bài:
Tả từng bộ phận của cây.
Tả từng thời kì phát triển của cây.
3. Kết bài:
Có thể nêu ích lợi của cây.
Ấn tượng đặc biệt.
Tình cảm của người tả với cây.
Luyện tập quan sát cây cối
Thứ năm ngày 17 tháng 2 năm 2022
Tập làm văn
MỤC TIÊU
Biết quan sát cây cối theo trình tự hợp lí.
Kết hợp các giác quan khi quan sát.
Nhận ra sự giống và khác nhau giữa miêu tả một loài cây với miêu tả một cây cụ thể.
Biết yêu quý cây cối xung quanh mình.
* Bài 1: Đọc lại 3 bài văn tả cây cối mới học (Sầu riêng, Bãi ngô, Cây gạo) và nhận xét:
e) Theo em, miêu tả một loài cây có điểm gì giống và khác với miêu tả một cây cụ thể?
d) Trong ba bài văn trên, bài văn nào tả một loài cây, bài văn nào tả một cái cây cụ thể?
c) Chỉ ra những hình ảnh so sánh, nhân hóa mà em thích.
b) Các tác giả quan sát cây bằng những giác quan nào?
a) Tác giả mỗi bài văn quan sát cây theo trình tự như thế nào?
Theo em, các hình ảnh so sánh và nhân hóa này có tác dụng gì?
Tả từng bộ phận của cây (Trình tự không gian)
a) Tác giả mỗi bài văn quan sát cây theo trình tự như thế nào?
Bãi ngô quê em ngày càng xanh tốt. Mới dạo nào những cây ngô còn lấm tấm như mạ non. Thế mà chỉ ít lâu sau,ngô đã thành cây rung rung trước gió và ánh nắng. Những lá ngô rộng dài, trổ ra mạnh mẽ, nõn nà.
Trên ngọn, một thứ búp như kết bằng nhung và phấn vươn lên. Những đàn bướm trắng,bướm vàng bay đến, thoáng đỗ rồi bay đi. Núp trong cuống lá, những búp ngô non nhú lên và lớn dần. Mình có nhiều khía vàng vàng và những sợi tơ hung hung bọc trong làn áo mỏng óng ánh.
Trời nắng chang chang, tiếng tu hú gần xa ran ran. Hoa ngô xơ xác như cỏ may. Lá ngô quắt lại rủ xuống. Những bắp ngô đã mập và chắc, chỉ còn chờ tay người đến bẻ mang về.
Tả từng thời kì phát triển của cây
(Trình tự thời gian)
a) Tác giả mỗi bài văn quan sát cây theo trình tự như thế nào?
Cây gạo già mỗi năm lại trở lại tuổi xuân, cành nặng trĩu những hoa đỏ mọng và đầy tiếng chim hót. Chỉ cần một làn gió nhẹ hay một đôi chim mới đến là có ngay mấy bông hoa lìa cành. Những bông hoa rơi từ trên cao, đài hoa nặng chúi xuống, những cánh hoa đỏ rực quay tít như chong chóng nom thật đẹp.
Hết mùa hoa, chim chóc cũng vãn. Cây gạo chấm dứt những ngày tưng bừng ồn ã, lại trở về với dáng vẻ xanh mát, trầm tư. Cây đứng im cao lớn, hiền lành, làm tiêu cho những con đò cập bến và cho những đứa con về thăm quê mẹ.
Ngày tháng đi thật chậm mà cũng thật nhanh. Những bông hoa đỏ ngày nào đã trở thành những quả gạo múp míp, hai đầu thon vút như con thoi. Sợi bông trong quả đầy dần, căng lên; những mảnh vỏ tách ra cho các múi bông nở đều, chín như nồi cơm chín đội vung mà cười, trắng lóa. Cây gạo như treo rung rinh hàng ngàn nồi cơm gạo mới.
Trình tự thời gian
(Tả từng thời kì phát triển của bông gạo)
a) Tác giả mỗi bài văn quan sát cây theo trình tự như thế nào?
Giác quan
Mắt
Mũi
Lưỡi
Tai
Sầu riêng
Bãi ngô
Cây gạo
- Thấy hoa, trái, dáng thân,cành, lá.
- Thấy cây, lá, búp,hoa,bướm,..
- Thấy cây, cành, hoa, quả ,chim,..
- Thấy hương vị của trái sầu riêng.
- Thấy vị ngọt, béo ngậy của trái .
- Nghe tiếng tu hú gọi mùa trái chín.
- Nghe tiếng chim hót trong vòm lá.
b) Các tác giả quan sát cây bằng những giác quan nào?
c) Chỉ ra những hình ảnh so sánh và nhân hóa mà em thích. Theo em, các hình ảnh so sánh và nhân hóa này có tác dụng gì?
Hình ảnh
So sánh
Nhân hóa
Tác dụng
Sầu riêng
Bãi ngô
Cây gạo
- Hoa … như hương cau,...
- Cánh…như vảy cá, hao hao ...
- Trái.. trông như tổ kiến.
- Cây… như mạ non.
- Búp như kết bằng...
- Hoa … như cỏ may.
- Cánh… như chong …
- Qủa … như con thoi.
- Cây như treo .. mới.
- Búp ngô non núp trong cuống lá.
- Bắp ngô chờ tay người đến bẻ.
* Làm cho cây cối hoa trái có hình dáng sinh động, tính cách giống như con người hiền hòa tình cảm, biết chờ đợi để yêu thương…
- Các múi bông gạo nở đều, chín như nồi cơm chín đội vung mà cười...
- Cây gạo già mỗi năm trở lại tuổi xuân.
- Cây gạo trở nên với dáng vẻ trầm tư. Cây đứng im, cao lớn, hiền lành.
d) Trong ba bài văn trên, bài nào miêu tả một loài cây, bài nào miêu tả một cây cụ thể?
Cách miêu tả
Giống nhau
Khác nhau
Sầu riêng
Bãi ngô
Cây gạo
- Miêu tả một loài cây.
- Miêu tả một cây cụ thể.
- Miêu tả một loài cây.
Đều phải quan sát kĩ và sử dụng mọi giác quan.
Tả các bộ phận; tả khung cảnh xung quanh cây.
Dùng biện pháp so sánh, nhân hoá để khắc hoạ sinh động, chính xác đặc điểm của cây.
Bộc lộ tình cảm của người miêu tả.
- Tả các loài cây cần chú ý đến đặc điểm phân biệt loài cây này với các loài cây khác.
- Tả một cây cụ thể phải chú ý đến đặc điểm riêng của cây đó - đặc điểm làm nó khác biệt với các cây cùng loại.
1. Em thích nhất cây hồng nhung ông trồng ngoài ban công.
2. Mùa thu, hàng cây hoa sữa thơm lừng cả khu phố.
3. Cây phượng ấy cao lớn, sừng sững giữa sân trường.
4. Khoảng đầu tháng hai, các cây bưởi bắt đầu ra hoa.
5. Cây đa đầu làng với chúng tôi là cả một trời kỉ niệm.
Câu văn nào nói về một loài cây, câu văn nào nói về một cây cụ thể?
Tả một loài cây.
Tả một cây cụ thể.
* Tả một cây cụ thể chú ý đặc điểm riêng biệt của loài cây đó.
Chú ý:
* Khi quan sát một cây để tả, ta có thể quan sát từng bộ phận của cây hoặc quan sát từng thời kì phát triển của cây.
* Khi quan sát một cây để tả, ta có thể kết hợp các giác quan để quan sát.
* Khi quan sát ta kết hợp sử dụng các hình ảnh so sánh, nhân hóa.
* Tả một loài cây chú ý đặc điểm phân biệt giữa loài cây này và loài cây khác.
Bài 2: Quan sát một cây mà em thích trong khu vực trường em (hoặc nơi em ở) và ghi lại những gì em đã quan sát được.
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
1. Chọn cây để quan sát.
Đó là cây gì?
Cây đó được trồng ở đâu?
Ai trồng?
…
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
2. Lựa chọn trình tự quan sát.
Tả từng bộ phận của cây.
Tả từng thời kì phát triển của cây: theo mùa; theo từng thời kì phát triển của hoa, quả, …
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
3. Sử dụng các giác quan.
Thị giác (mắt)
Khứu giác (mũi)
Vị giác (lưỡi)
Thính giác (nghe)
Xúc giác (tay, chân)
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
4. Nêu đặc điểm nổi bật khác biệt với cây cùng loài.
Vị trí
Hình dáng, kích thước
Sự gắn bó
…
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
5. Trình bày kết quả quan sát.
Đó là cây gì? Ở đâu?
Tả bao quát
Tả chi tiết:
+ Thân:
+ Cành:
+ Lá:
+ …
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
5. Trình bày kết quả quan sát.
Mùa xuân
Mùa hè
Mùa thu
- Mùa đông
Theo mùa:
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
5. Trình bày kết quả quan sát.
Mới trồng
Cây non
Cây đang phát triển
- Cây trưởng thành
Sự phát triển của cây
HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
5. Trình bày kết quả quan sát.
Nụ
Hoa
Quả non
- Quả chín
Sự phát triển của các bộ phận (hoa, quả)
1. Chọn cây để quan sát.
2. Lựa chọn trình tự quan sát.
3. Sử dụng các giác quan.
4. Nêu đặc điểm nổi bật khác biệt với cây cùng loài.
5. Trình bày kết quả quan sát.
Cây phượng vĩ
Cây bàng
Cây đa
Cây xoan
Cây bóng mát
Cây mít
Cây dừa
Cây ăn quả
Hoa hồng
Cây hoa đào
Cây hoa quỳnh
Cây hoa
Cây mai vàng
Bài 2: Quan sát một cây mà em thích trong khu vực trường em (hoặc nơi em ở) và ghi lại những gì em đã quan sát được.
DẶN DÒ:
Trình bày bài 1 (a, b),
bài 2 (a, b), bài 3 (b) (SGK Toán – trang 122) vào vở. (Chụp gửi cô)
2. Hoàn thành VBT Toán.
(Chụp gửi cô)
3. Hoàn thành VBT TV.