Lớp 5a
Tập làm văn

GV: Tô Thị Xuân

Khởi động
Hãy nêu cấu tạo của bài văn tả người?
Bài văn tả người thường có ba phần:
1. Mở bài: Giới thiệu người định tả.
2.Thân bài:
a) Tả ngoại hình (đặc điểm nổi bật về tầm vóc, cách ăn mặc,
khuôn mặt, mái tóc, cặp mắt, hàm răng,…)
b) Tả tính tình, hoạt động (lời nói, cử chỉ, thói quen, cách cư xử
với người khác,…).
3. Kết bài: Nêu cảm nghĩ về người được tả.

Thứ

ngày tháng năm 2023
Tập làm văn

Luyện tập tả người ( quan sát và chọn lọc chi tiết, Tr. 122)

1. Đọc bài văn sau và ghi lại những đặc điểm ngoại hình của
người bà (mái tóc, đôi mắt, khuôn mặt,...)
Bà tôi
Bà tôi ngồi cạnh tôi, chải đầu. Tóc bà đen và dày kì lạ, phủ kín cả hai
vai, xõa xuống ngực, xuống đầu gối. Một tay khẽ nâng mớ tóc lên và
ướm trên tay, bà đưa một cách khó khăn chiếc lược thưa bằng gỗ vào
mớ tóc dày.
Giọng bà trầm bổng, ngân nga như tiếng chuông. Nó khắc sâu vào trí
nhớ tôi dễ dàng, và như những đóa hoa, cũng dịu dàng, rực rỡ, đầy
nhựa sống. Khi bà mỉm cười, hai con ngươi đen sẫm nở ra, long lanh,
dịu hiền khó tả, đôi mắt ánh lên những tia sáng ấm áp, tươi vui. Mặc
dù trên đôi má ngăm ngăm đã có nhiều nếp nhăn, khuôn mặt của bà tôi
hình như vẫn tươi trẻ.
Theo MÁC–XIM GO-RƠ-KI

Bài văn tả những đặc điểm ngoại hình nào của người bà?
+ Tả mái tóc, đôi mắt, khuôn mặt, giọng nói của người bà.

- Em hãy nêu từng đặc
điểm ngoại hình của
người bà về: mái tóc, đôi
mắt, khuôn mặt, giọng
nói.

Tập làm văn
Luyện tập tả người ( quan sát và chọn lọc chi tiết, Tr. 122)
Những đặc điểm ngoại hình của người bà:
Mái tóc
Đôi mắt

- đen, dày kì lạ, phủ kín hai vai, xõa xuống ngực, xuống
đầu gối; mớ tóc dày khiến bà đưa chiếc lược thưa bằng
gỗ một cách khó khăn.
(Khi bà mỉm cười) Hai con ngươi đen sẫm nở ra, long
lanh, dịu hiền khó tả, ánh lên những tia sáng ấm áp,
tươi vui.

Khuôn mặt

đôi má ngăm ngăm, đã có nhiều nếp nhăn nhưng
khuôn mặt bà hình như vẫn tươi trẻ.

Giọng nói

trầm bổng, ngân nga như tiếng chuông; khắc sâu vào
trí nhớ cậu bé; dịu dàng, rực rỡ, đầy nhựa sống như
những đóa hoa.

Thứ

ngày tháng năm 2023
Tập làm văn

Luyện tập tả người ( quan sát và chọn lọc chi tiết, Tr. 122)

Em có nhận xét gì về cách miêu tả ngoại hình của tác giả ?
(Tác giả đã quan sát và chọn lọc các chi tiết như thế nào ?)
- Tác giả ngắm bà rất kĩ và đã chọn lọc những chi tiết tiêu
biểu về ngoại hình của bà để miêu tả. Bài văn vì thế ngắn
gọn mà sống động, khắc họa rất rõ hình ảnh của người bà
trong tâm trí bạn đọc, đồng thời bộc lộ tình yêu của cháu
đối với bà qua từng lời tả.

Thứ

ngày tháng năm 2023
Tập làm văn

Luyện tập tả người ( quan sát và chọn lọc chi tiết, Tr. 122)

Thứ

ngày tháng năm 2023
Tập làm văn

Luyện tập tả người ( quan sát và chọn lọc chi tiết, Tr. 122)

2. Đọc và ghi lại những chi tiết tả người thợ rèn đang làm
việc trong bài văn “ Người thợ rèn”, SGK, trang 123)

Thứ

ngày tháng năm 2023
Tập làm văn

Luyện tập tả người ( quan sát và chọn lọc chi tiết, Tr. 122)

Những chi tiết tả người thợ rèn đang làm việc
- Bắt lấy thỏi thép hồng như bắt một con cá sống
- Quai những nhát búa hăm hở (khiến con cá lửa vùng vẫy, quằn
quại, giãy đành đạch, vảy bắn tung tóe thành những tia lửa sáng
rực,…)
- Quặp thỏi sắt trong đôi kìm sắt dài, dúi đầu nó vào giữa đống than
hồng; lệnh cho thợ phụ thổi bễ.
- Lôi con cá lửa ra, quật nó lên đe, vừa hằm hằm quai búa choang
choang vừa nói rõ to: “Này… Này… Này…”
- Trở tay ném thỏi sắt đánh xèo một tiếng vào chậu nước đục ngầu.
- Liếc nhìn lưỡi rựa như một kẻ chiến thắng, lại bắt đầu cuộc chinh
phục mới.

Thứ

ngày tháng năm 2023
Tập làm văn

Luyện tập tả người ( quan sát và chọn lọc chi tiết, Tr. 122)

- Em có nhận xét gì về cách miêu tả anh thợ rèn đang làm
việc của tác giả ? (tác giả đã quan sát và chọn lọc các chi
tiết như thế nào ?)
- Tác giả đã quan sát rất kĩ hoạt động của người thợ rèn;
miêu tả quá trình thỏi thép hồng qua bàn tay anh đã biến
thành một lưỡi rìu vạm vỡ, duyên dáng. Thỏi thép hồng
được ví như một con cá bướng bỉnh, hung dữ; Anh thợ rèn
như một người chinh phục mạnh mẽ, quyết liệt. Người đọc
bị cuốn hút bởi cách tả của tác giả.

Bài văn hấp dẫn, sinh động.

Thứ

ngày tháng năm 2023
Tập làm văn

Luyện tập tả người ( quan sát và chọn lọc chi tiết, Tr. 122)

Khi quan sát viết một bài văn tả người, cần lưu ý:
- Xác định mục đích rõ ràng để tập trung quan sát ngoại
hình, họat động của nhân vật.
- Tập trung quan sát kĩ đối tượng định tả. Vận dụng
nhiều giác quan để quan sát.
- Quan sát, chọn lọc để đưa vào bài những chi tiết tiêu biểu,
nổi bật, gây ấn tượng.
- Khi viết cần kết hợp với nhận xét, liên tưởng, ví von…
đồng thời kín đáo thể hiện cảm xúc của mình với nhân vật.

Thứ

ngày tháng năm 2023
Tập làm văn

Luyện tập tả người ( quan sát và chọn lọc chi tiết, Tr. 122)

Tác dụng của việc quan sát và chọn lọc chi tiết để
tả người là:
Tìm ra đặc điểm riêng biệt, tiêu biểu khi miêu tả
sẽ làm cho đối tượng này không giống đối tượng
khác. Bài viết sẽ hấp dẫn, không lan man, dài dòng.

Thứ

ngày tháng năm 2023
Tập làm văn

Luyện tập tả người ( quan sát và chọn lọc chi tiết, Tr. 122)