Nghị luận trong văn tự sự là gì?

Nghị luận trong văn tự sự thực chất là các cuộc đối
thoại(đối thoại với người hoặc với chính mình.
Trong đó người viết nêu lên các nhận xét,phán đoán,
các lí lẽ nhằm thuyết phục người đọc người nghe (có
khi thuyết phục chính mình) về một vấn đề, một
quan điểm, tư tưởng nào đó.

Tiết 60:

I. Tìm hiểu chung
1. Thực hành tìm hiểu yếu tố nghị luận trong đoạn văn tự sự:
* Ví dụ : đoạn văn: “ Lçi lÇm vµ sù biÕt ¬n”.
Hai người bạn cùng đi qua sa mạc. Trong chuyến đi, giữa hai người có xảy ra
một cuộc tranh luận, và một người nổi nóng không kiềm chế được mình đã nặng
lời miệt thị người kia. Cảm thấy bị xúc phạm, anh không nói gì, chỉ viết lên cát:
“Hôm nay người bạn tốt nhất của tôi đã làm khác đi những gì tôi nghĩ.”
Họ đi tiếp, tìm thấy một ốc đảo và quyết định đi bơi. Người bị miệt thị lúc nãy
bây giờ bị đuối sức và chìm dần xuống. Người bạn kia đã tìm cách cứu anh. Khi
đã lên bờ, anh lấy miếng kim loại khắc lên đá: “ Hôm nay người bạn tốt nhất của
tôi đã cứu sống tôi”.
Người kia hỏi: “ Tại sao tôi xúc phạm anh, anh viết lên cát, còn bây giờ anh lại
khắ lên đá”.
Người kia trả lời: “Những điều viết lên cát sẽ mau chóng xoá nhoà theo thời gian,
nhưng không ai có thể xoá được những điều tốt đẹp đẫ được ghi tạc trên đá và
trong lòng người”.
Vậy mỗi chúng ta hãy học cách viết những nỗi đau buồn, thù hận lên cát và khắc
ghi những ân nghĩa lên đá.

Tiết 60:

I. Tìm hiểu chung
1. Thực hành tìm hiểu yếu tố nghị luận trong đoạn văn tự sự:
* Ví dụ : Đoạn văn: “ Lỗi lầm và sự biết ơn”.
* Nhận xét:
+Phương thức biểu đạt : Phương thức tự sự.
Thảo
luận:
+Nội
dung
:Kể về hai người bạn cùng đi trên sa mạc.
?Yếu tố=>ý
nghị
luận
được
nghĩa
của
câu chuyện :Nhắc nhở con người cách
xửnhững
trong cuộc
thể hiệnứng
rõ ở
câusống.

văn nào? Hãy nêu vai trò
của nó trong việc làm nổi
bật nội dung đoạn văn?

Tiết 60:

I. Tìm hiểu chung
1. Thực hành tìm hiểu yếu tố nghị luận trong đoạn văn tự sự:
* Ví dụ : §o¹n v¨n: “ Lçi lÇm vµ sù biÕt ¬n”.

Thảo luận:
Hai người bạn cùng đi qua sa mạc. Trong chuyến đi, giữa hai người có xảy ra
?Yếu
tố nghị
luậnđược
được
một cuộc tranh luận, và một người nổi nóng
không
kiềm chế
mình đã nặng
thể hiện
rõ ở những
câuviết lên cát:
lời miệt thị người kia. Cảm thấy bị xúc phạm,
anh không
nói gì, chỉ
“Hôm nay người bạn tốt nhất của tôi đã làm
đi những
gì tôi
nghĩ.”
vănkhác
nào?
Hãy nêu
vai
trò
Họ đi tiếp, tìm thấy một ốc đảo và quyếtcủa
định
bơi. Người
miệt
thị lúc nãy
nóđitrong
việc bịlàm
nổi
bây giờ bị đuối sức và chìm dần xuống. Người bạn kia đã tìm cách cứu anh. Khi
bật nội dung đoạn văn?

đã lên bờ, anh lấy miếng kim loại khắc lên đá: “ Hôm nay người bạn tốt nhất của
tôi đã cứu sống tôi”.
Người kia hỏi: “ Tại sao tôi xúc phạm anh, anh viết lên cát, còn bây giờ anh lại
khắ lên đá”.
Người kia trả lời: “Những điều viết lên cát sẽ mau chóng xoá nhoà theo thời gian,
nhưng không ai có thể xoá được những điều tốt đẹp đẫ được ghi tạc trên đá và
trong lòng người”.
Vậy mỗi chúng ta hãy học cách viết những nỗi đau buồn, thù hận lên cát và khắc
ghi những ân nghĩa lên đá.

Tiết 60:

I. Tìm hiểu chung
1. Thực hành tìm hiểu yếu tố nghị luận trong đoạn văn tự sự:
* Ví dụ : Đoạn văn: “ Lỗi lầm và sự biết ơn”.
* Nhận xét:
+Phương thức biểu đạt : Phương thức tự sự.
- Yếu tố nghị luận làm cho
+Nội dung :Kể về hai người bạn cùng đi trên sa mạc.
câu chuyện thêm sâu sắc,
=>ý nghĩa của câu chuyện :Nhắc nhở con người cách
giàu tính triết lí và có ý nghĩa ứng xử trong cuộc sống.
giáo dục cao.
+Yếu tố nghị luận chủ yếu được thể hiện trong câu trả
=>Bài học về sự bao dung,
lời của người bạn được cứu và câu kết của văn bản:
lòng nhân ái, biết tha thứ và
- Những điều viết lên cát sẽ mau chóng xoá nhoà theo
ghi nhớ ân nghĩa, ân tình.
thời gian, nhưng không ai có thể xoá được những điều
tốt đẹp đã được ghi tạc trên đá, trong lòng người.
- Vậy

mỗi chúng ta hãy học cách viết những nỗi đau
buồn, thù hận lên cát và khắc ghi những ân nghĩa lên đá.

Tiết 60:

I. Tìm hiểu chung
1. Thực hành tìm hiểu yếu tố nghị luận trong đoạn văn tự sự:
* Ví dụ : Đoạn văn: “ Lỗi lầm và sự biết ơn”.
* Nhận xét:
2. Thực hành viết đoạn văn có sử dụng yếu tố nghị luận.
BT1: Viết đoạn văn kể lại buổi sinh
Gợi ý:
hoạt lớp. Trong buổi sinh hoạt đó, em
- Buổi sinh hoạt lớp diễn ra thế nào? ( thời
đã phát biểu ý kiến để CM: Nam là
gian, địa điểm, ai là người điều khiển,
một người bạn tốt.
không khí của buổi sinh hoạt lớp ra sao?)
- ND của buổi sinh hoạt là gì?
- Em đã phát biểu vấn đề gì?
- Tại sao lại phát biểu vấn đề đó?
-Em đã thuyết phục cả lớp rằng Nam là ng
bạn tốt ntn? ( lí lẽ, d/c, lời pt )
Yêu cầu : Viết trong vòng 10 phút

Tiết 60:

I. Tìm hiểu chung
1. Thực hành tìm hiểu yếu tố nghị luận trong đoạn văn tự sự:
* Ví dụ : Đoạn văn: “ Lỗi lầm và sự biết ơn”.
* Nhận xét:
2. Thực hành viết đoạn văn có sử dụng yếu tố nghị luận.
BT1: Viết đoạn văn kể lại buổi sinh
hoạt lớp. Trong buổi sinh hoạt đó, em
đã phát biểu ý kiến để CM: Nam là
một người bạn tốt.
.Thöù baåy vöøa qua, chi ñoäi toâi sinh hoaït taïi phoøng hoïc cuûa lôùp nhö thöôøng leä
Mai lan, lôùp tröôûng beù nhoû ñieàu khieån chöông trình buoåi sinh hoaït. Khoâng khí
Cuûa buoåi sinh hoaït thaät soâi noåi. Caû lôùp tranh luaän xem Nam coù phaûi laø ngöôøi
baïn toát.Nam voán laø ngöôøi ít noùi laïi khoâng chòu thanh minh cho mình.Moät laàn
Nam maùch coâ giaùo veà vieäc caùc baïn töï yù boû hoïc ñi chôi ñaù boùng. Moât soá baïn
ñaõ hieåu laàm vaø cho raèng Nam laø ngöôøi baïn xaáu.Toâi thieát nghó baïn Nam noùi
vôùi coâ giaùo laø moät vieäc neân laàm.Coù nhö vaäy Nam môùi giuùp caùc baïn nhaän ra
.khuyeát ñieåm

VB tham kh¶o:
Bµ néi
“............. Dân làng bảo bà hiền như đất. Nói cho đúng, bà hiền như chiếc bóng.
Nếu ai lành chanh lành chói,bà rủ rỉ khuyên. Bà nói nhiều bằng ca dao tục ngữ.
Những chị mồm năm miệng mười, sau khi bà khuyên chỉ còn mồm một, mồm hai.
Người ta bảo: “ Con hư tại mẹ, cháu hư tại bà”. Bà như thế thì chúng tôi
hư làm sao được...
Bà tôi có học hành gì đâu, một chữ cắn đôi không biết. Bà lặng lẽ, cứ tưởng
bà không bíêt gì. Bà thuộc như cháo hàng trăm, hàng nghìn câu ca. Bà nói những
câu sao mà đúng thế. Bà bảo u tôi:
Dạy con từ thuở còn thơ
Dạy vợ từ thuở bơ vơ mới về.
Người ta như cây. Uốn cây phải uốn từ non. Nếu để lớn lên mới uốn, nó gãy”.
Theo Duy Khán, Tuổi thơ im lặng
=>Tác giả lồng ghép các y/tố ng/luận như sau :
-Từ một lời dạy : “ Con hư tại mẹ, cháu hư tại bà”, tác giả bàn về tấm gương và hiệu
quả g/dục của bà trong gia đình: “Bà như thế thì chúng tôi hư làm sao được”...
-Từ cuộc đời và lời răn dạy của bà, tác giả bàn về một nguyên tắc g/dục: “ Người ta
như cây. Uốn cây phải uốn từ non. Nếu để lớn lên mới uốn, nó gãy”
->Đây là y/tố ng/luận k/quát hoá.
Các y/tố ng/luận trong đoạn văn trên là những “suy ngẫm” của t/giả về ng/tắc
giáo dục và đức hi sinh của người làm công tác g/dục.

Tiết 60:

I. Tìm hiểu chung
1. Thực hành tìm hiểu yếu tố nghị luận trong đoạn văn tự sự:
* Ví dụ : Đoạn văn: “ Lỗi lầm và sự biết ơn”.
* Nhận xét:
2. Thực hành viết đoạn văn có sử dụng yếu tố nghị luận.
BT1: Viết đoạn văn kể lại buổi sinh
hoạt lớp. Trong buổi sinh hoạt đó, em - Xác định người em kể là ai?
đã phát biểu ý kiến để CM: Nam là
-Người đó đã để lại một việc làm, lời nói
một người bạn tốt.
hay một suy nghĩ như thế nào? Diễn ra
trong hoàn cảnh nào?
BT2: Viết đoạn văn kể về những việc
làm hoặc những lời dạy bảo giản dị
mà sâu sắc của người bà kính yêu đã
làm cho em cảm động(có sử dụng yếu
tố nghị luận)

- Nội dung cụ thể là gì? Nội dung đó giản
dị mà sâu sắc cảm động như thế nào?
- Những suy nghĩ về bài học rút ra từ câu
chuyện trên.

H­íng dÉn hoc ë nhµ:
*ViÕt

®o¹n v¨n kÓ vÒ ng­êi th©n yªu nhÊt cña em,
trong ®ã cã sö dông y/tè ng/luËn.
(Gîi ý:-Cã thÓ viÕt vÒ bè-mÑ hoÆc «ng-bµ;anh-chÞ
–em...
-Cã thÓ sö dông h×nh thøc ®èi tho¹i gi÷a
m×nh
víi ng­êi ®ã ®Ó ®­a ra ý kiÕn.
*So¹n bµi : Lµng.