LUYỆN TỪ VÀ CÂU
ÔN TẬP VỀ DẤU CÂU
( Thay bài : MỞ RỘNG VỐN TỪ : QUYỀN VÀ BỔN PHẬN
Kiến thức cần nhớ
Bài tập 1. Đánh dấu x vào ô trống trước câu nêu đúng tác dụng của dấu hai chấm (:) được sử dụng trong câu.

Những cảnh tuyệt đẹp của đất nước hiện ra : cánh đồng với những đàn trâu thung thăng gặm cỏ; dòng sông với những đoàn thuyền ngược xuôi.


A.Dấu hai chấm dùng để dẫn lời nói trực tiếp.
B .Dấu hai chấm dùng để báo hiệu những từ ngữ sau đó là lời giải thích.
C. Dấu hai chấm dùng để báo hiệu những từ ngữ sau đó liệt kê sự vật, sự việc.
Bài tập 2. Điền dấu phẩy, dấu hai chấm, dấu hỏi, dấu chấm than ..thích hợp vào ô trống trong đoạn văn sau :

Đêm rằm Trung thu, có tiếng hát từ rất xa vọng lại
Chú Cuội ngồi gốc cây đa
Để trâu ăn lúa gọi cha ời ời…
Tôi hỏi bà 
– Bà ơi, ai hát đấy hở bà 
– Chị Hằng hát đấy   Bà tôi thì thầm .
Tôi tò mò
– Chị Hằng là ai hả bà
– Chị Hằng cũng là người nhà trời  nhưng chị Hằng thương chú Cuội bị phạt nên hát cho chú Cuội nghe đỡ buồn đấy.
:
!
,
?
:
?
:
Bài tập 3. Điền dấu phẩy hoặc dấu hai chấm vào các ô trống sau :

a) Càng về khuya, bầu trời càng xanh trong trăng càng sáng.
b) Bóng tối dày đặc, bốn bề im ắng đêm đã khuya.
c) Mở gói quà, Hà tròn mắt ngạc nhiên một con búp bê đẹp tuyệt!
d) Mở gói quà, Hà thấy có một con búp bê chiếc cặp tóc và một cuốn truyện cổ tích.
,
,
:
:
Bài tập 4 . Đọc hai đoạn truyện sau và giải thích vì sao cùng là dẫn lời nói của nhân vật nhưng cách trình bày và cách dùng dấu câu ở hai đoạn khác nhau.

a) Đi cùng Loan một vòng quanh làng mới biết Loan được nhiều người yêu mến. Bọn bạn trong làng cứ gọi rối lên : “Loan ơi ! Đi đâu đấy ?”. Mấy đứa bé đi học về cũng chèo kéo : “Tối nay chị Loan tập cho chúng em một bài hát nữa nhé !”. Ngay các cô bác gặp Loan cũng niềm nở : “Cô Loan ra ruộng đấy à ?
=> Lời nói của nhân vật ở đoạn a không phải lời nói trực tiếp mà được tác giả kể lại.
b) Một đoàn khách đang đi giữa trưa hè nóng bức. Bỗng họ nhìn thấy cây ngô đồng bèn kéo đến nằm nghỉ dưới bóng mát của nó. Một hồi lâu, thấy đã khoẻ lại, họ ngước nhìn lên cây và kháo nhau :
– Loài cây này chẳng có trái nên chẳng có ích lợi gì!
Cây ngô đồng đáp lời họ :
– Các người thật vô ơn ! Chính các người đang nương nhờ bóng mát của ta, nhưng lại báo ta chẳng có ích gỉ!
=> Lời nói của nhân vật ở đoạn b là lời nói của nhân vật trong đối thoại trực tiếp.