Thứ hai ngày 14 tháng 2 năm 2022
ÔN TẬP VỀ CÂU GHÉP
Hãy đặt 1 câu rồi phân tích các bộ phận trong câu em vừa đặt.
Cho biết câu đó là câu đơn hay câu ghép.
KIỂM TRA BÀI CŨ
a. Câu đơn: là câu có cấu tạo bởi một chủ ngữ, một vị ngữ tạo thành nòng cốt câu.
b. Câu ghép: là câu do nhiều vế câu tạo thành; mỗi vế câu ghép có cấu tạo giống một câu đơn; giữa các vế có quan hệ chặt chẽ với nhau về mặt ý nghĩa.
* Chú ý: CN- VN là thành phần nòng cốt của câu. Ngoài ra trong câu còn có thể có bộ phận trạng ngữ.
1. Phân biệt câu đơn và câu ghép
Ví dụ: - Trong nhà, mọi người đang ca hát vui vẻ.
- Trong câu chuyện “Tấm Cám”, Tấm chăm chỉ, hiền lành, Cám thì lười biếng, độc ác.
Bài 1: Phân tích câu tạo các câu sau và cho biết đâu là câu đơn, đâu là câu ghép.
câu đơn
câu ghép
? Bộ phận chủ ngữ trong câu chỉ gì?
? Ta có thể đặt câu hỏi nào để tìm ra bộ phận chủ ngữ?
? Bộ phận vị ngữ trong câu chỉ gì?
? Ta có thể đặt câu hỏi nào để tìm ra bộ phận vị ngữ?
=> Chốt: Câu đơn là câu có 1 cụm CN-VN; câu ghép là câu có 2 cụm CN-VN trở lên.
Bài 1: Phân tích câu tạo các câu sau và cho biết đâu là câu đơn, đâu là câu ghép.
câu đơn
câu ghép
1. Mấy chú chim non chuyền cành hót líu lo.
2. Trên trời cao, những đám mây lững lờ trôi.
3. Vì dịch covid bùng phát nên chúng em phải học online.
4. Gió thổi, mây bay.
1. Mấy chú chim non chuyền cành hót líu lo.
2. Trên trời cao, những đám mây lững lờ trôi.
3. Vì dịch covid bùng phát nên chúng em phải học online.
4. Gió thổi, mây bay.
=> câu đơn
=> câu đơn
=> câu ghép
=> câu ghép
CN
CN
CN
CN
VN
VN
VN
VN
TN
Bài 2: Phân tích cấu tạo các câu ghép sau. Các vế câu trong từng câu ghép đó được nối với nhau bằng cách nào?
a. Trời mùa thu mát mẻ, gió thổi mây về phía cửa sông, mặt nước phía dưới cầu Tràng Tiền đen sẫm lại.
b. Đêm đã rất khuya nhưng mẹ em vẫn cặm cụi ngồi soạn bài.
c. Em ngủ và chị cũng thiu thiu ngủ theo.
d. Mưa rào rào trên sân gạch; mưa đồm độp trên phên nứa; mưa đập bùng bùng vào lòng lá chuối.
Có mấy cách nối các vế trong câu ghép?
+ Nối trực tiếp: bằng các dấu câu (dấu phẩy, chấm phẩy, dấu hai chấm)
+ Nối các vế câu bằng các từ ngữ có tác dụng nối.
(thông thường là các quan hệ từ, có thể là 1 quan hệ từ hoặc 1 cặp quan hệ từ)
a. Trời mùa thu mát mẻ, gió thổi mây về phía cửa sông, mặt nước phía dưới cầu Tràng Tiền đen sẫm lại.
b. Đêm đã rất khuya nhưng mẹ em vẫn cặm cụi ngồi soạn bài.
c. Em ngủ và chị cũng thiu thiu ngủ theo.
d. Mưa rào rào trên sân gạch; mưa đồm độp trên phên nứa; mưa đập bùng bùng vào lòng lá chuối.
Bài 3: Tìm câu ghép và xác định các vế của câu ghép tìm được trong đoạn văn sau:
Thần Nắng cũng đem ấm áp đến vùng ngập lũ. Nước rút nhanh, hoa cỏ bừng nở, chim gọi bầy làm tổ, ong tìm hoa làm mật. Vạn vật trút bỏ lớp áo ướt át, vui đón những tia nắng ấm chan hòa. Không ai nói với ai điều gì nhưng thần Mưa và thần Nắng đều hiểu rằng, mùa xuân chỉ trở về trong thuận hòa và yêu thương.
Câu ghép:
Nước rút nhanh, hoa cỏ bừng nở, chim gọi bầy làm tổ, ong tìm hoa làm mật.
Bài 4: Em hãy điền các quan hệ từ hoặc cặp quan hệ từ thích hợp vào chỗ trống để nối các vế trong các câu ghép sau đây:
a. Trên bục giảng, cô giáo say sưa giảng bài … ..chúng em thì chăm chú lắng nghe.
b. Trời mưa to như trút nước … ..các con sông đều đầy ăm ắp.
c. … trời có nắng to ….. nhiệt độ ngoài trời tăng lên rất cao.
d. ...... buổi sáng mùa đông trời rất lạnh .....… ....em vẫn dậy sớm học thuộc bài thơ cô giáo dặn.
còn
nên
Vì
nên
Tuy
nhưng