Thể tích của hình
hộp chữ nhật

Mục tiêu bài học
Có biểu tượng
về thể tích hình
hộp chữ nhật

Biết công thức
và cách tính thể
tích hình hộp
chữ nhật

Vận dụng công
thức để giải một
số bài tập có
liên quan

Khởi động
Khám phá
Thực hành
Vận dụng

Khởi động

Muốn
biết
cần
bao
Tít
Nếu
ơi, lấy
congiúp
trả lời
bố
được
nhiêu
nước,
con
cần
nước
3 câu
để
đố
thay
của
nước
bố,
bố
phải
học
cách
tính thể
cho
sẽbể
dạy
cácon
nào!
nhé!
tích bể cá này!

Bốdạy
ơi, vậy
Bố
con con
cáchsẽ lấy
Vâng
ạ!
bao
nhiêu
nước
tính, được không để
bố?
đổ đầy bể cá ạ?

Con trả lời rất tốt,
bây giờ chúng ta
cùng đi khám phá
cách tính thể tích bể
cá nào!

Vâng ạ!

Các đơn vị đo thể tích được
viết theo thứ tự từ bé đến
lớn là:
A. cm3 ; m3 ; dm3.
B. m ; dm ; cm .
3

3

3

C. cm ; dm ; m .
3

3

3

D. cm2 ; dm2 ; m2.

1m3 = ……..dm3
A. 10
B. 1000
C. 100
C. 10000

3 kích thước của hình hộp
chữ nhật là:
A. Chiều dài, chiều rộng, chiều cao

B. Chiều dài, chiều rộng, bán
kính
C. Đáy lớn, đáy bé, chiều cao
D. Tâm, bán kính, đường kính

Khám phá

Ví dụ: Tính thể tích hình hộp chữ nhật có chiều dài 20 cm, chiều rộng
16 cm và chiều cao 10 cm.

10 cm
1
cm3

m
c
16

20 cm
1 hàng có: 20 hình lập phương 1cm3
1 lớp có: 20 x 16 = 320 (Hình lập phương 1cm3)
10 lớp có: 320 x10 = 3200 (Hình lập phương 1cm3)

Bố sẽ vẽ mô hình
chiếc bể cá thành
hình hộp chữ
nhật để dạy con
nhé!

20 cm

16

cm

10 cm

Thể tích
hình hộp chữ nhật

=

3200 hình lập phương
1cm3 hay 3200cm3

Vậy thể tích hình hộp chữ nhật đã cho là:
20 x 16 x 10 = 3200 (cm3)

Chiều cao
10 cm

20 cm

Chiều dài

16

cm

Thể tích hình hộp chữ nhật là:
20 x 16 x 10 = 3200 (cm3)
Chiều x Chiều x Chiều = Thể tích
dài
rộng
cao

Chiều rộng

Muốn tính thể tích hình hộp
chữ nhật ta lấy chiều dài nhân
với chiều rộng rồi nhân với
chiều cao (cùng một đơn vị đo).

V=axbxc
c

V: thể tích hình hộp chữ nhật
a: chiều dài
b: chiều rộng
c: chiều cao

b
a

Muốn tính thể tích hình hộp chữ nhật ta lấy chiều dài
nhân với chiều rộng rồi nhân với chiều cao (cùng một
đơn vị đo).

Thực
hành

Bài 1: Tính thể tích hình hộp chữ nhật có chiều dài a, chiều
rộng b, chiều cao c:
a) a = 5 cm; b = 4 cm; c = 9 cm
Thể tích hình hộp chữ nhật là:
5 × 4 × 9 = 180 (cm3)
b) a = 1,5 m; b = 1,1 cm; c = 0,5 cm
Thể tích hình hộp chữ nhật là:
1,5 × 1,1 × 0,5 = 0,825 (m3)
a) a = dm; b = cm; c = cm
Thể tích hình hộp chữ nhật là:
× × =

(dm3)

Bài 2: Tính thể tích của khối gỗ có dạng như­hình sau:

15cm
12cm

5cm
6cm

8cm

Cách 1:

15cm 7cm
12cm
5cm

(2)

(1)

5cm
6cm

8cm

Cách 2:

15cm

6cm
12cm
6cm
5cm

(1)

(2)
8cm

5cm
6cm

Cách 1: Chia khối gỗ thành các hình hộp chữ nhật như sau:

15 cm

12 cm
5 cm

Bài giải

(1)
8cm
8 cm

(2)

5cm
6cm

Thể tích của hình hộp chữ nhật (1) là:
12 x 8 x 5 = 480 (cm3)
Chiều dài của hình hộp thứ (2) là:
15 – 8 = 7 (cm)
Thể tích của hình hộp chữ nhật (2) là:
7 x 6 x 5 = 210 (cm3)
Thể tích của khối gỗ là:
480 + 210 = 690 (cm3)
Đáp số: 690 cm3

Cách 2: Chia khối gỗ thành các hình hộp chữ nhật như sau:
Bài giải
15 cm
(1)

12cm
5 cm

(2)
8 cm

6 cm

Thể tích của hình hộp chữ nhật (1) là:
15 x 6 x 5 = 450 (cm3)
Chiều rộng của hình hộp (2) là:
12 – 6 = 6 (cm)
Thể tích của hình hộp chữ nhật (2) là:
8 x 6 x 5 = 240 (cm3)
Thể tích của khối gỗ là:
450 + 240 = 690 (cm3)
Đáp số: 690 cm3

Vận dụng

Bài 3: Tính thể tích hòn đá trong bể nước theo hình
dưới đây:
Bể có hòn đá

Bể ban đầu

7cm
5cm

5cm
10cm

10cm

10cm

10cm

Phần nước dâng lên trong bể
chính là thể tích của hòn đá.

Hướng dẫn
- Cách 1:
+ Tính thể tích nước (lúc chưa có đá)
+ Tính thể tích nước và hòn đá (lúc đã có đá)
+ Tính thể tích hòn đá = Thể tích nước và hòn đá – Thể tích nước
- Cách 2:
+ Tính chiều cao của nước dâng lên.
+ Tính thể tích hòn đá = chiều dài x chiều rộng x mực nước dâng lên.

Cách 1:

Bài giải
Thể tích nước trong bể là:
10 x 10 x 5 = 500 (cm3 )
Thể tích của nước và thể tích hòn
đá trong bể là:
10 x 10 x 7 = 700 (cm3 )
Thể tích của hòn đá là:
700 – 500 = 200 (cm3 )
Đáp số: 200cm3

Cách 2:

Bài giải
Mực nước dâng lên là:
7 – 5 = 2 (cm)
Thể tích hòn đá là:
10 x 10 x 2 = 200 (cm3)
Đáp số: 200 cm3

Mục tiêu bài học
Có biểu tượng
về thể tích hình
hộp chữ nhật

Biết công thức
và cách tính thể
tích hình hộp
chữ nhật

Vận dụng công
thức để giải một
số bài tập có
liên quan

Vậy bố thưởng kẹo cho
Giờ thì con đã biết
Tít nhé! Bố có 3 viên
cách tính thể tích
kẹo, có 2 viên kẹo chứa
hình chữ nhật rồi,
câu hỏi và 1 viên kẹo
phải không nào?
dâu ngon tuyệt đó, con
ạ!

Ôi con Vâng
tò mòạ!quá, bố
ạ!

Ph.Uyen
02.10.98

2

1

Tính thể tích hình hộp chữ nhật,
biết a = 3 cm; b = 4 cm; c = 5 cm

Nêu công thức tính thể
tích hình hộp chữ nhật.

V=axbxc

V = 3 x 4 x 5 = 60 (cm3)
3

Một viên kẹo dâu tây ngọt
ngào dành tặng bạn

Dặn dò
1. Ôn công thức tính thể tích
hình hộp chữ nhật.
2. Chuẩn bị bài sau: “Thể tích
hình lập phương”.