0
Ngữ văn 7
Tiết 8
Tập làmvăn
Mạch lạc trong văn bản
I. Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản.
Mạch lạc trong văn bản.
Mạch lạc là mạch máu trong cơ thể. (theo đông y)
* Nhận xét về tính chất của mạch lạc trong văn bản:
b. Ghi nhớ:
Trôi chảy thành dòng, thành mạch.
Tuần tự đi qua khắp các phần, các đoạn không đứt đoạn.
Thông suốt, liên tục , không đứt đoạn.
- Văn bản cần phải mạch lạc.
a. Tìm hiểu ví dụ SGK.
* Mạch lạc trong văn bản là sự nối tiếp các câu các ý theo một trình tự hợp lý.
Nhắc lại bố cục chính của văn bản “ Cuộc chia tay của những con búp bê”? Các sự việc được sắp xếp như thế nào?
a. Tìm hiểu bài: Ví dụ 1: Văn bản “Cuộc chia tay của những con búp bê”
Bố cục, trình tự các sự việc:
- Mẹ bắt hai anh em chia đồ chơi. Hai anh em rất thương nhau.
- Chuyện về hai con búp bê.
- Thành đưa em đến lớp chào cô giáo và các bạn.
- Hai anh em chia tay, Thuỷ để 2 con búp bê lại cho anh. 
2. Các điều kiện để một văn bản có tính mạch lạc
Mặc dù nhiều sự việc nhưng nói chung các sự việc này đều xoay quanh nội dung, sự kiện chính là gì?
Sự việc chính: Sự chia tay của hai anh em Thành và Thủy.
Chủ đề: Chia tay
Nếu được chọn một từ để gọi tên chủ đề của văn bản này thì em sẽ chọn từ nào trong các từ dưới đây: Chia rẽ/ Chia tay/ Chia bôi/ Chia xa
Vậy chia tay có phải là chủ đề chính để liên kết các sự việc trong văn bản thành một hệ thống nhất?
- Chia tay là chủ đề chính nhằm liên kết các sự việc trong văn bản.
 Đó gọi là mạch lạc trong văn bản
Giữa các đoạn văn trong VB được nối với nhau theo mối liên hệ nào?
+ Mối liên hệ : thời gian, không gian, tâm lý (nhớ lại), …
b. Ghi nhớ:
- Các phần, các đoạn, các câu trong văn bản được tiếp nối theo một trình tự rõ ràng, hợp lý, trước sau hô ứng nhằm làm cho chủ đề liền mạch và gợi được nhiều hứng thú cho người đọc.
- Các phần, các đoạn trong văn bản đều phải nói về một đề tài, chủ đề, nhân vật chính.
Các điều kiện để văn bản có tính mạch lạc
II. Luyện tập
Bài tập 1: 1b (SGK - tr33)
+ Đề tài : Lao động.
+ Chủ đề : “Lao động là vàng” xuyên suốt toàn bài
+ Hai câu mở bài nêu chủ đề
+ Đoạn giữa: kho vàng chôn dưới đất và sức lao động của con người làm nên lúa tốt “vàng”
+ Đoạn kết: 4 câu kết: nhấn mạnh chủ đề thêm một lần nữa để khắc sâu
Việc thuật lại quá tỉ mỉ nguyên nhân dẫn đến cuộc chia tay của hai người lớn có thể làm cho ý tứ chủ đạo bị phân tán, không giữ được sự thống nhất  Làm mất sự mạch lạc của câu chuyện.
Bài tập 2 (SGK - tr34)
Vì: Ý tứ chủ đạo của câu chuyện xoay quanh cuộc chia tay của hai đứa trẻ và hai con búp bê.
Dặn dò:
Học bài: Bố cục, Mạch lạc
Làm bài tập còn lại
Chuẩn bị bài :
Ca dao, dân ca những câu hát về tình cảm gia đình. (bài 1)
Những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước, con người. (bài 4)