TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP VIỆT ĐỨC
KHOA KỸ THUẬT CƠ SỞ
BỘ MÔN
VẬT LIỆU CƠ KHÍ
1.3. mạng tinh thể
- Nếu tưởng tượng các hạt cơ bản như quả cầu, hình ảnh gần đúng của một trong các kiểu sắp xếp được biểu diễn trên hình vẽ:
a. Dịnh nghĩa:
1.3.1 Cấu tạo mạng tinh thể
- Người ta biểu diễn quy luật sắp xếp các hạt cơ bản tạo nên vật rắn tinh thể bằng mô hình không gian .
MÔ HÌNH KHÔNG GIAN BIỂU DIỄN QUY LUẬT SẮP XẾP
HẠT CƠ BẢN TRONG MẠNG TINH THỂ.
a. Dịnh nghĩa:
1.3.1 Cấu tạo mạng tinh thể
Mỗi điểm của mạng tinh thể gọi là 1 nút mạng.
a. Dịnh nghĩa:
1.3.1 Cấu tạo mạng tinh thể
a. Dịnh nghĩa:
1.3.1 Cấu tạo mạng tinh thể
a. Dịnh nghĩa:
1. Mặt tinh thể
* Gồm 3 phần:
2. Khối cơ bản
3. Thông số mạng
M?t tinh th?: Là các mặt đi qua các chất điểm, được xác định bởi 3 chất điểm bất kỳ trong mạng, các mặt này luôn song song và cách đều nhau.
z
x
y
2. Ô cơ bản:
Ô co b?n: Là phần nhỏ nhất, có các chất điểm sắp xếp theo cỏc phương tạo thành mạng tinh thể, là phần đại diện đặc trưng đầy đủ các tính chất cơ bản của mạng.
3. Thông số mạng:
3. Thông số mạng:
ở trạng thái rắn, khi điều kiện bên ngoài thay đổi (p, to...) tổ chức bên trong của KL sẽ thay đổi theo, nghĩa là dạng ô cơ bản thay đổi và thông số mạng có giá trị thay đổi tạo nên các mạng tinh thể khác nhau.
1.3.2. các kiểu mạng tinh thể
Qua nghiên cứu và tính toán có tất cả 14 kiểu mạng tinh thể khác nhau thuộc 7 hệ, song thường gặp có 4 kiểu mạng:
1.3.2. các kiểu mạng tinh thể
Số nguyên tử
- Trong mạng tinh thể:
8 *1/8 + 1 = 2
- ở mỗi ô có 8 đỉnh, nhưng mỗi hạt ở đỉnh lại thuộc về 8 ô mạng. Như vậy mỗi nút chỉ tính có 1/8 thể tích hạt ? tổng số hạt là 8 nên chỉ có 1 hạt cho 1 ô cơ bản.
Trong ô cơ bản riêng biệt:
8 + 1 = 9.
- Thông số mạng: a = b = c
(có 1 thông số mạng)
- Ký hiệu:
- Các KL có kiểu mạng này là: Fe-?, Cr, W, Mo.
Có nhiều kim lo?i có đặc tính: ở nh?ng khoảng to và áp suất thay đổi lại có các kiểu mạng tinh thể khác nhau, đặc tính đó gọi là tớnh thù hỡnh của kim lo?i.
Các dạng thù hỡnh đó ký hiệu là ?, ?,? ...
Ô cơ bản: là một khối lập phương. Các nguyên tử nằm ở 8 đỉnh và giữa tâm các mặt bên ô cơ bản.
- Trong mạng tinh thể:
8*1/8 + 6*1/2= 4.
- Số nguyên tử
- Thông số mạng: a=b=c (có 1 thông số mạng)
- Các KL có kiểu mạng này là: Fe?, Cu, Ni, Al, Pb ...
Ký hiệu:
- Trong ô cơ bản riêng biệt:
8 + 6 = 14.
Ô cơ bản: là một khối lục giác. Các nguyên tử nằm ở 14 đỉnh và 3 nguyên tử nằm trong trung tâm khối lăng trụ, tạo thành hình tam giác cách đều nhau.
+ Trong ô cơ bản:
2*6 + 2 +3 = 17.
- Ký hiệu:
- Thông số mạng: a = b/c
(có 2 thông số mạng).
- Các KL có kiểu mạng này là: Zn, Be(Berili), Mg, Ti, Co...
- Số nguyên tử:
+ Trong mạng tinh thể:
12*1/6 + 2*1/2 +3 = 6.
4. Chính phương thể tâm.
- Giống mạng lập phương thể tâm, chỉ khác kiểu mạng là hỡnh hộp ch? nhật.
- Thường gặp ở thép đã qua nhiệt luyện.
Ký hiệu:
- Thông số mạng: a = b ? c
4. Chính phương thể tâm.