I, CẤU TẠO HÓA HỌC CỦA PHÂN TỬ ADN
Quan sát hình vẽ kết hợp với nghiên cứu thông tin SGK
và trả lời các câu hỏi sau:
1) ADN (Axít Đêôxiribô Nuclêic):
1)Nêu
cácaxít
loạinuclêic,
nguyênđược
tố cấu
là một
loại
phânnguyên
tử ADN?
cấutạo
tạonên
từ các
tố: C, H,
O, N và P
2)Phân tử ADN có kích thước
khối
lượng
nào?
2) và
ADN
thuộc
loạinhư
đại thế
phân
tử,
có kích thước lớn, dài hàng
3) Vì sao nói ADN có cấu tạo
trăm
micrômét(
m)đa
vàphân?
khối
theo
nguyên tắc
lượng đạt đến hàng triệu, hàng
chục triệu đơn vị cácbon (đv.C)

Cấu trúc hoá học của ADN

I, CẤU TẠO HÓA HỌC CỦA PHÂN
TỬ ADN

ADN có cấu tạo theo nguyên tắc đa phân gồm nhiều
đơn phân (là các Nuclêôtít) gồm 4 loại :
AG
A
X
X

A
G
X

X
T
T
T

T
A

G
XX
A
G

T

X
T

AA
G
A
T
X
G
A
T
X
G
A
T
X

Một đoạn phân tử ADN
(mạch thẳng)

Ađenin (A)
Timin (T)
Guanin (G)
Xitozin (X)

Cấu trúc hoá học của ADN

Mỗi

nuclêôtit gồm ba thành

phần:
- Nhóm phôtphat
Đường
pentôzơ:
đường
đêôxiribôzơ (C5H10O4)
- Bazơ nitric thuộc hai nhóm:
purin(A,G) và pirimidin(T, X)
Các Nu chỉ khác nhau ở thành
phần bazơ nitric cho nên tên gọi
của mỗi loại được gọi chính là tên
của bazơ nitric

I. CẤU TẠO HÓA HỌC CỦA PHÂN TỬ ADN

-

Phân tử ADN được cấu tạo từ các nguyên tố: C, H, O, N và P.

- ADN thuộc loại đại phân tử được cấu tạo theo nguyên tắc đa
phân mà đơn phân là nuclêôtít thuộc 4 loại: A, T, G, X

I.CẤU TẠO HÓA HỌC CỦA PHÂN TỬ ADN
Dựa vào thông tin SGK hãy thảo luận nhóm và trả lời
câu hỏi:
Vì sao ADN có tính đặc thù và đa dạng?
2. Tính đa dạng và đặc thù của ADN có ý nghĩa gì đối với sinh vật?
1.

Tính đặc thù và đa dạng của ADN thể hiện ở:
Ban
đầu

G
A
G
T
T
X
A

1

2

3

G
A
G
T
G
X
A
T
G
Số lượng

G
A
X
XG
T
G
X
A
T

G
A
G
T
G
X
A

Thành phần

Trình tự
sắp xếp

I, CẤU TẠO HÓA HỌC CỦA PHÂN TỬ ADN
2. Tính đa dạng và đặc thù của ADN có ý nghĩa gì đối với sinh
vật?

Tính đa dạng và đặc thù của ADN là cơ sở cho
tính đa dạng và tính đặc thù của các loài sinh vật.

LIÊN HỆ THỰC TẾ

Trong quá trình điều tra, dựa vào mẫu
ADN có thể xác định chính xác để tìm
thân nhân hoặc tìm tội phạm.

I, CẤU TẠO HÓA HỌC CỦA PHÂN
TỬ ADN
- ADN có tính đặc thù và đa dạng bởi thành phần, số
lượng và trình tự sắp xếp của các loại nuclêotít
- Tính đa dạng và đặc thù của ADN là cơ sở phân tử cho
tính đa dạng và đặc thù của các loài sinh vật.

II, CẤU TRÚC KHÔNG GIAN CỦA
PHÂN TỬ ADN

II, CẤU TRÚC KHÔNG GIAN CỦA PHÂN
TỬ ADN

25 tuæi

37 tuæi

J.Oatxơn (người Mỹ) và F.Crick (người Anh)
( công bố 1953 – giải thưởng Nôben 1962 )

II, CẤU TRÚC KHÔNG GIAN CỦA PHÂN
TỬ ADN

1, Mô tả cấu trúc không gian của phân
tử ADN ?
2, Các loại nuclêôtít nào giữa hai mạch
liên kết với nhau thành cặp?

II, CẤU TRÚC KHÔNG GIAN CỦA PHÂN TỬ ADN

1, Cấu trúc không gian của
phân tử ADN:
Phân tử ADN là một chuỗi
xoắn kép gồm hai mạch
song song xoắn đều quanh
một trục theo chiều từ trái
sang phải (xoắn phải),
đường kính vòng xoắn 20A0
(Angstron), chiều cao chu
kì xoắn 34 A0 gồm 10 cặp
nucleotit

T
X

A

X T

A A
G G

T X X T T
A

T

A
G

G

X T T

A

G

T

2, Các loại Nuclêotít giữa 2 mạch ADN liên
kết với nhau tạo thành cặp bằng liên kết
hyđrô theo nguyên tắc bổ sung (NTBS)là:
A liên kết với T (và ngược lại)
G liên kết với X (và ngược lại)

A A

A

II, CẤU TRÚC KHÔNG GIAN CỦA
PHÂN TỬ ADN

X

A
X T

A A
G G

A

T

T X X T T

A

G
A
G

G

X T T

A A

A
T

Trong phân tử ADN:
 Liên kết dọc: trên một mạch đơn các nuclêôtit
liên kết với nhau bằng liên kết hóa trị
 Liên kết ngang: giữa các nuclêôtit trên 2 mạch
đơn liên kết với nhau theo nguyên tắc bổ sung
(NTBS):
• A liên kết với T bằng 2 liên kết hyđrô
• G liên kết với X bằng 3 liên kết hyđrô

T

THÔNG TIN BỔ SUNG

II.CẤU TRÚC KHÔNG GIAN CỦA PHÂN TỬ ADN

 Phân

tử ADN là một chuỗi xoắn kép gồm hai mạch song song
xoắn đều từ trái sang phải.
 Đường kính vòng xoắn 20A0 (Angstron) , mỗi chu kỳ xoắn
cao 34 A0 gồm 10 cặp nucleotit
 Các Nuclêotít giữa 2 mạch ADN liên kết với nhau thành từng
cặp theo NTBS : A liên kết với T ; G liên kết với X

BÀI TẬP VẬN DỤNG
Giả sử trình tự đơn phân trên một đoạn mạch
ADN như sau:
Mạch ban đầu – A – T – G – G – X – T – A – G – T – X –

I

I

I

I

I

I I

I

I

I

Mạch bổ sung –T –A – X –X –G –A –T –X –A – G –
………………………………………………...

Trình tự các đơn phân trên đoạn mạch tương
ứng sẽ như thế nào?

II. CẤU TRÚC KHÔNG GIAN CỦA PHÂN TỬ ADN
Nghiên cứu thông tin SGK và trả lời câu hỏi:

Hệ quả của NTBS: Do tính chất bổ sung của hai
Cho
biết
hệ
quả
suy
ra
được
từ
nguyên
tắc
bổ
sung
?
mạch đơn nên:
- Khi biết trình tự đơn phân của một mạch thì suy ra
được trình tự đơn phân của mạch còn lại.
- Tỉ lệ các loại đơn phân trong ADN:
A = T; G = X  A+G = T +X  (A+G)/ (T+X) = 1

II.CẤU TRÚC KHÔNG GIAN CỦA PHÂN TỬ ADN

Hệ quả của NTBS: Do tính chất bổ sung
của hai mạch đơn nên khi biết trình tự đơn
phân của một mạch thì suy ra được trình tự
đơn phân của mạch còn lại.
•

1. Chọn câu trả lời chính xác nhất
Những yếu tố nào dưới đây qui định tính đa dạng và đặc
thù của mỗi loại ADN:
a. ADN tập trung trong nhân tế bào và có khối lượng ổn
định, đặc trưng cho mỗi loài.
b. Các loại Nuclêôtít giữa 2 mạch liên kết với nhau thành
từng cặp theo nguyên tắc bổ sung.
c. Số lượng, thành phần và trình tự sắp xếp của các
Nuclêôtít trong phân tử ADN.
d. Cả a, b và c.

2. CHO ĐOẠN MẠCH ĐƠN MẪU

Hãy tìm đoạn tương ứng: 1, 2 hay 3 ?
MẪU

1

2

3

X
A
G
T
G
X
A
T
G
X
A
T
G
X
A

G
T
A
A
X
G
T
A
X
X
T
G
X
G
T

G
T
X
A
X
G
T
T
X
G
T
A
X
G
T

G
T
X
A
X
A
T
G
X
G
T
A
X
G
T

Hãy tìm mạch đơn
SAItương
RỒI ! ứng: 1, 2 hay 3?
MẪU
X
A
G
T
G
X
A
T
G
X
A
T
G
T
X
A

1

2

G
T
A
A
X
G
T
A
X
X
T
G
X
G
T

G
T
X
A
X
G
T
A
X
G
T
A
X
G
T

3
G
T
X
A
X
A
T
G
X
G
T
A
X
G
T

LỰA CHỌN CHÍNH XÁC
MẪU
X
A
G
T
G
X
A
T
G
X
A
T
G
X
A

1

2

3

G
T
A
A
X
G
T
A
X
X
T
G
X
G
T

G
T
X
A
X
G
T
A
X
G
T
A
X
G
T

G
T
X
A
X
A
T
G
X
G
T
A
X
G
T

SAI RỒI !
MẪU
X
A
G
T
G
X
A
T
G
X
A
T
G
X
A

1
G
T
A
A
X
G
T
A
X
X
T
G
X
G
T

2

3

G
T

G
T
X
A
X
A
T
G
X
G
T
A
X
G
T

XA
X
G
T
A
X
G
T
A
X
G
T

Học bài 15
Làm bài tập 4/ trang 47/ SGK
Soạn trước
Bài 16: ADN và bản chất của Gen
