CHÀO MỪNG QUÝ THẦY cô và các EM!
GV: TRẦN THỊ TRANG- TRƯỜNG PTDT NỘI TRÚ CÀ MAU.

Câu 1: Hoá thạch cổ nhất của người H.sapiens được phát hiện ở đâu?
A. Châu Phi
B. Châu Á
C. Đông nam châu Á
D. Châu Mỹ
Câu 2: Dạng vượn người nào sau đây có quan hệ họ hàng gần gũi với người nhất? 
A. Đười ươi.
B. Gôrilia.
C. Tinh tinh.
D.Vượn.
Câu 3: Yếu tố quan trọng nhất trong việc làm cho loài người thoát khỏi trình độ động vật là:
A. chuyển tử đời sống leo trèo xuống mặt đất
B. biết sử dụng công cụ lao động
C. lao động
D. sử dụng lửa
PHẦN VII: SINH THÁI HỌC
Chương 1: Cá thể và quần thể
Chương 2: Quần xã sinh vật
Chương 3: Hệ sinh thái, sinh quyển và môi trường
CHƯƠNG 1: CÁ THỂ VÀ QUẦN THỂ SINH VẬT
BÀI 35: MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
NỘI DUNG BÀI:
I. Môi trường sống là gì?
+ Có những loại môi trường sống nào?
+ Giữa sinh vật và môi trường có mối quan hệ như thế nào? Ví dụ.
II. Nhân tố sinh thái là gì?
+ Nhân tố sinh thái của môi trường được chia thành mấy nhóm? ví dụ
+ Giới hạn sinh thái là gì? Lấy ví dụ cụ thể để phân tích giới hạn sinh thái.
+ Ổ sinh thái là gì? cho ví dụ
+ Phân biệt nơi ở và ổ sinh thái.
I. MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
Cây lúa trên đồng ruộng chịu ảnh hưởng của những yếu tố nào?
MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
1. Khái niệm môi trường sống.
Chất dinh dưỡng
Không khí
Ánh sáng
Nhiệt độ
Nước
Người
Chuột, ếch, nhái, chim....
Vi sinh vật…..
Côn trùng
Các loại sâu bệnh
Môi trường sống là gì?
1. Khái niệm môi trường sống:
 Môi trường sống của sinh vật bao gồm tất cả các nhân tố ở xung quanh có tác động trực tiếp, gián tiếp hoặc tác động qua lại với sinh vật , làm ảnh hưởng tới sự tồn tại, sinh trưởng, phát triển và những biến đổi của sinh vật.
Cây lúa
sinh vật
2. Môi trường không khí:
mặt đất +khí quyển , là nơi sống chủ yếu của sinh vật
3. Môi trường đất: các lớp đất đá có độ sau khác nhau , SV đất
4. ĐV và TV: nơi sống của các Sv kí sinh, cộng sinh
1. Môi trường nước: nước mặn, nước ngọt, nước lợ.
Có 4 loại môi trường chính:
- Môi trường đất.
Môi trường không khí.
Môi trường nước.
- Môi trường sinh vật.
Nếu môi trường bị biến đổi thì sinh vật còn tồn tại được hay không? Ví dụ?
Khi môi trường bị biến đổi sẽ có hai khuynh hướng xảy ra:
Nếu sinh vật đó không biến đổi chính bản thân mình để thích nghi sẽ bị tuyệt chủng.
Ví dụ: Loài Khủng Long do không thích nghi đã bị tuyệt chủng.
Nếu sinh vật có những biến đổi về hình thái, sinh lý… mà thích nghi được với những thay đổi của môi trường thì sẽ tồn tại.
Ví dụ: Gấu Bắc Cực để thích nghi sẽ có bộ lông dày, màu sáng, lớp mỡ dưới da dày để thích nghi với môi trường lạnh giá.
I. MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
I. MÔI TRƯỜNG SỐNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
2. Nhân tố sinh thái.
Chất dinh dưỡng....
Không khí
Ánh sáng
Nhiệt độ
Nước
Người
Chuột...
Vi sinh vật…..
Sâu bọ...
Chim
Nhóm nhân
tố vô sinh
Nhóm nhân
tố hữu sinh
Nhân tố sinh thái là gì? Hãy phân loại các nhân tố sinh thái?
Có thể xếp chúng thành 2 nhóm: nhóm nhân tố vô sinh và nhóm nhân tố hữu sinh.
Nhân tố vô sinh: Là tất cả các nhân tố vật lí, hóa học của môi trường xung quanh sinh vật.

- Nhân tố hữu sinh: vsv, nấm, động vật, thực vật và con người.
2. Các nhân tố sinh thái:
Đời sống cây sen chịu tác động của những nhân tố vô sinh và hữu sinh nào nào?
Quan hệ giữa sinh vật và môi trường là mối quan hệ qua lại:

Môi trường tác động lên sinh vật, đồng thời sinh vật cũng ảnh hưởng đến các nhân tố sinh thái, làm thay đổi tính chất của các nhân tố sinh thái.

VD: con người phá rừng, săn bắn quá mức, sản xuất công nghiệp quá mức  nhiệt độ trái đất nóng dần lên  hạn hán, lũ lụt
II. GIÔÙI HAÏN SINH THAÙI VAØ OÅ SINH THAÙI
1. Giới hạn sinh thái
Hình mô tả giới hạn sinh thái về nhiệt độ của cá rô phi ở Việt Nam
(1)
(2)
(5)
(3)
(3)
(4)
Giới hạn sinh thái
Khoảng thuận lợi
Khoảng chống chịu
Khoảng chống chịu
Giới hạn dưới (điểm gây chết)
Giới hạn trên (điểm gây chết)

VD: Cá rô phi có giới hạn sinh thái 5,6- 420C
 Khoảng thuận lợi: là khoảng của các nhân tố sinh thái ở mức độ phù hợp nhất, đảm bảo cho sinh vật thực hiện các chức năng sống tốt nhất.
 Khoảng chống chịu: khoảng của các nhân tố sinh thái gây ức chế cho hoạt động sinh lý của sinh vật.
1. Giới hạn sinh thái
a. Khái niệm:
II. GiỚI HẠN SINH THÁI VÀ Ổ SINH THÁI
 Là khoảng giá trị xác định của nhân tố sinh thái mà trong khoảng đó sinh vật có thể tồn tại và phát triển.
các
một
200C
350C
420C
5,60C
Giới hạn dưới
Giới hạn trên
Khoảng thuận lợi
300C
170C
370C
440C
20C
Giới hạn dưới
Giới hạn trên
Khoảng thuận lợi
280C
Cá rô phi
Cá chép
Ổ sinh thái riêng (nhân tố nhiệt độ)
(5,60C ; 200C – 350C ; 420C)
(20C ; 170C – 370C ; 440C)
b. Ví dụ
Cá rô phi Việt Nam: giới hạn sống từ 5,6- 42 0C, khoảng thuận lợi từ 20- 35 0C, điểm cực thuận 30 0C.
Vi khuẩn suối nước nóng: giới hạn sống từ 0- 90 0C, khoảng thuận lợi từ 40- 70 0C, điểm cực thuận 55 0C.
Xương rồng sa mạc: giới hạn sống từ 0- 56 0C, khoảng thuận lợi từ 22- 42 0C, điểm cực thuận 32 0C.

Mùn đáy
VSV
Ánh sáng
Nhiệt độ
Thức ăn
Độ pH
Thế nào là ổ sinh thái chung?
II. GIỚI HẠN SINH THÁI VÀ Ổ SINH THÁI
2. Ổ sinh thái:
Tại sao các loài động vật lại có thể cùng sống trên một cây?
Các loài động vật có thể cùng sống trên một cây do chúng có ổ sinh thái riêng (mỗi loài khác nhau về kích thước và cách khai thác nguồn thức ăn).
Các loài chim chích khác nhau trong một nơi ở
ổ sinh thái dinh dưỡng
Tầng vượt tán
Tầng thảm tươi
Tầng tán chính
ổ sinh thái phân tầng trong rừng mưa nhiệt đới.
Tầng dưới tán
Ổ sinh thái
của 1 loài
Không gian sinh thái
Tất cả các yếu tố sinh thái của môi trường nằm trong giới hạn
Tồn tại và phát triển
Thế nào là ổ sinh thái?
Mùn đáy
VSV
Ánh sáng
Nhiệt độ
Thức ăn
Độ pH
Thế nào là ổ sinh thái chung?
HS phân biệt ổ sinh thái riêng - ổ sinh thái chung
Tại sao các loài động vật lại có thể cùng sống trên một cây?
* Phân biệt ổ sinh thái và nơi ở
Sâu đục thân
Chim ăn kiến
Chim ăn trái
Chim ăn hạt
Chim ăn sâu
Sâu cuốn lá ...
Các loài trên đều có chung nơi cư trú là cây to
Mỗi loài trên cây to đều có cách sống riêng
Nơi ở
Ổ sinh thái
-  Nơi ở chỉ là nơi cư trú, còn ổ sinh thái biểu hiện cách sinh sống của loài đó.

+ Vì sao trong 1 ao nuôi, người ta thường nuôi ghép nhiều loài cá: cá trắm cỏ, cá mè , cá chép , cá rô phi?


+ Tại sao có thể xen canh cây trồng?
Nhiệt độ ảnh hưởng tới trao đổi chất và năng lượng, khả năng sinh trưởng, phát triển của sinh vật.
Cường độ chiếu sáng và thành phần quang phổ ảnh hưởng đến khả năng quang hợp ở thực vật và khả năng quan sát ở động vật
Độ ẩm không khí có ảnh hưởng rất lớn đến khả năng thoát hơi nước của sinh vật.
- Nồng độ O2 ảnh hưởng tới quá trình hô hấp của sinh vật.
- CO2 tham gia vào quá trình quang hợp của thực vật, tuy nhiên nếu nồng độ CO2 quá cao thường gây chết hầu hết các loài sinh vật.
Độ pH ảnh hưởng nhiều tới khả năng hút khoáng của thực vật và do đó ảnh hưởng đến sinh trưởng của chúng.
CỦNG CỐ: Câu 1/ Trang 154 SGK
Các nhân tố sinh thái
Nhân tố sinh thái vô sinh
Nhân tố sinh thái hữu sinh
Mức độ ngập nước
Kiến
Độ dốc của đất
Nhiệt độ không khí
Cây cỏ
Độ tơi xốp của đất
Sâu ăn lá cây
Gỗ mục
Củng cố:
Haõy saép xeáp caùc nhaân toá sinh thaùi sau ñaây vaøo töøng nhoùm nhaân toá sinh thaùi
1.Cá rô phi nuôi ở nước ta có giới hạn sinh thái từ 5,6oC đến 42oC, các chức năng sống biểu hiện tốt nhất từ 20oC đến 35oC. Nhiệt độ từ 5,6oC đến 20oC gọi là khoảng
A. gây chết dưới.
B. chống chịu.
C. gây chết trên.
D. thuận lợi.
2. Hai loài chim sâu và chim ăn hạt cùng sống trên một tán cây. Kết luận nào sau đây đúng?
A. Hai loài có cùng nơi ở và ổ sinh thái trùng nhau.
B. Hai loài có cùng ổ sinh thái nhưng khác nơi ở.
C.Hai loài có cùng nơi ở nhưng thuộc hai ổ sinh thái khác nhau.
D. Loài chim sâu có ổ sinh thái lớn hơn loài chim ăn hạt.
3.Cây tầm gửi sống trên cây bàng, sán lá gan sống trong ống tiêu hoá của chó, mèo. Môi trường sống của cây tầm gửi và sán lá gan là gì?
Môi trường sinh vật.
Môi trường đất.
Môi trường nước.
Môi trường trên cạn.
Cần làm gì để bảo vệ môi trường sống của chúng ta?

1. Giảm sử dụng túi ni lông
Túi ni lông đang trở thành vấn nạn ô nhiễm hiện nay. Phải mất hàng trăm năm túi ni lông mới có thể phân hủy, mặt khác đốt túi ni lông gây ô nhiễm không khí. 
2. Hạn chế sử dụng các loại hóa chất là cách bảo vệ môi trường lâu dài

Trồng và bảo vệ rừng
4. Sử dụng tiết kiệm điện
Rút các phích khỏi các ổ cắm

Có lẽ bạn không biết rằng việc để cho các thiết bị điện gia dụng ở chế độ “chờ” trong thời gian dài
đã làm tiêu tốn một lượng điện lớn,
bên cạnh đó còn có nguy cơ xảy ra cháy nổ do chập điện.

Vì thế, hãy rút các chuôi cắm ra khỏi ổ hoặc tắt nguồn tất cả các thiết bị

như máy sấy tốc, ổ điện, máy vi tính, tivi, thiết bị sạc điện thoại,… không sử dụng.
Trả lời câu hỏi 1, 2, 3 SGK.
- Học bài cũ và nghiên cứu bài tiếp theo “Quần thể sinh vật và mối quan hệ giữa các cá thể trong quần thể”.
CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP VỀ NHÀ
Cảm ơn các EM!