CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI LỚP HỌC TRỰC TUYẾN
Tập trung nghe giảng, xây dựng bài học.
Luôn mở camera suốt tiết học và tắt mic khi người khác nói.
Ngồi học đúng tư thế, ghi chép bài đầy đủ.
CHƯƠNG I: SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG
Tiết 37 – Bài 41:
MÔI TRƯỜNG VÀ CÁC NHÂN TỐ SINH THÁI
PHẦN 2: SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG
Nội dung bài học:
I. Môi trường sống của sinh vật.
II. Các nhân tố sinh thái của môi trường.
III. Giới hạn sinh thái.
Trâu rừng sống trong rừng chịu ảnh hưởng của những yếu tố nào?
Không khí
Ánh sáng
Thức ăn
Kẻ thù ...
Nhiệt độ ...
Tất cả các yếu tố đó tạo nên môi trường sống của trâu rừng.
- Môi trường sống là nơi sinh sống của sinh vật bao gồm tất cả những gì bao quanh chúng, tác động trực tiếp hoặc gián tiếp lên đời sống sinh vật.
Con người
I.Môi trường sống của sinh vật :
1. Môi trường là gì ?
- Môi trường nước
- Môi trường trong đất
- Môi trường trên mặt đất – Không khí (MT trên cạn)
- Môi trường sinh vật
- Có 4 loại môi trường chủ yếu:
Quan sát hình và cho biết có mấy loại môi trường sống chủ yếu?
Bò
Vịt
Gà
Lợn
Cò
Chuồn chuồn
Ong
Chim
Môi trường trên mặt đất – Không khí (MT trên cạn)
Môi trường nước
Bạch tuộc
Rùa
Cá ngựa
San hô
Cua

Sứa
Rong
Sen
Bèo hoa dâu
Lục bình
Môi trường nước
Môi trường trong đất
Kiến
Chuột chũi
Giun đất
Rết
Sán dây kí sinh trong ruột người
Chấy trên tóc
Cây tầm gửi trên thân cây xoài
- Cơ thể sinh vật cũng được coi là môi trường sống khi cơ thể sinh vật là nơi ở, nơi lấy thức ăn, nước uống của các sinh vật khác.
Môi trường sinh vật
Không khí
Ánh sáng
Thức ăn
Kẻ thù ...
Nhiệt độ...
Tất cả các yếu tố tác động lên đời sống của trâu rừng  Các nhân tố sinh thái của môi trường.
- Nhân tố sinh thái là những yếu tố của môi trường tác động đến sinh vật.
Nhân tố vô sinh
Nhân tố hữu sinh
Con người
Các nhân tố sinh thái được chia thành 2 nhóm:
* Nhân tố vô sinh: Là nhân tố không sống có trong MT (VD: Ánh sáng, độ ẩm, gió, đất ..)
* Nhân tố hữu sinh: : Là nhân tố sống xung quanh sinh vật, được phân thành 2 nhóm:
+ Nhân tố SV: VSV, nấm, ĐV, TV.
+ Nhân tố con người: Tác động tích cực hoặc tiêu cực tới MT và SV sống trong MT.
II Các nhân tố sinh thái :
▼ Em hãy nhận xét về sự thay đổi của các nhân tố sinh thái :
Ánh sáng trong ngày tăng dần vào buổi trưa rồi lại giảm
Sự thay đổi nhiệt độ trong một năm diễn ra như thế nào ?

Mùa hè ngày dài hơn mùa đông và ngược lại
Mùa hè nóng, mùa thu mát mẻ, mùa đông lạnh, mùa xuân ấm áp
Ở nước ta , độ dài ngày vào mùa hè và mùa đông có gì khác nhau ?
Trong một ngày (từ sáng tới tối), ánh sáng mặt trời chiếu trên mặt đất thay đổi như thế nào ?
- Các nhân tố sinh thái tác động lên sinh vật thay đổi theo từng môi trường và từng thời gian.
Dựa vào sơ đồ giới hạn nhiệt độ của cá rô phi ở Việt Nam (H41.2 ), hãy cho biết:
- Cá rô phi ở Việt Nam sống và phát triển ở khoảng nhiệt độ nào?
 Từ 5oC đến 42oC
- Nhiệt độ nào cá rô phi sinh trưởng và phát triển thuận lợi nhất?
 Phát triển thuận lợi nhất ở khoảng 30oC.
- Vì sao dưới 5oC và trên 42oC thì cá rô phi sẽ chết?
 Vì vượt quá giới hạn chịu đựng.
=> gọi là giới hạn chịu đựng ( hay giới hạn sinh thái về nhiệt độ).
- Giới hạn sinh thái là giới hạn chịu đựng của cơ thể sinh vật đối với một nhân tố sinh thái nhất định
Ví dụ : + Cá rô phi ở Việt Nam có giới hạn nhiệt độ từ: 50C – 420 C
+ Vi khuẩn suối nước nóng có giới hạn nhiệt độ từ: 00C – 900 C
III Giới hạn sinh thái
Trả lời
Giới hạn sinh thái về nhiệt độ của cá rô phi là: 5oC – 42oC
của cá chép là: 2oC – 44oC
 Vì vậy cá chép có giới hạn sinh thái về nhiệt độ rộng hơn cá rô phi.
Do đó, cá chép có vùng phân bố rộng hơn.
* Bài tập: Cá chép ở Việt Nam chết ở nhiệt độ dưới 2oC và trên 44oC, phát triển thuận lợi nhất ở 28oC. So sánh với cá rô phi ở Việt Nam thì loài nào có giới hạn sinh thái về nhiệt độ rộng hơn? Loài nào có vùng phân bố rộng hơn?
- Từ VD trên em có nhận xét gì về khả năng chịu đựng của sinh vật với mỗi nhân tố sinh thái?
- Mỗi loài, mỗi cá thể có giới hạn sinh thái riêng đối với mỗi nhân tố sinh thái.
- Sinh vật có giới hạn sinh thái rộng -> phân bố rộng, dễ thích nghi với môi trường.
Ứng dụng
- Làm bài tập ở SBT
- Liên hệ các nhân tố sinh thái với sinh vật ở địa phương?
Chuẩn bị bài 42: “Ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống sinh vật”
- Phần I: Đọc thông tin kết hợp:
+ Kẻ và hoàn thành bảng 42.1 (Tr.123).
+ Nêu sự khác nhau của thực vật ưa sáng và thực vật ưa bóng?
- Phần II: Trả lời mục ▼ (Tr.123).
- Tìm hiểu sự ảnh hưởng của ánh sáng lên đời sống của con
người và các sinh vật khác ở địa phương?
Hướng dẫn học tập ở nhà