Luyện từ và câu:
I. Yêu cầu cần đạt
- Hiểu và xếp đúng vào 2 nhóm một số từ ngữ về quê hương (BT1). Biết dùng từ cùng nghĩa thích hợp thay thế từ quê hương trong đoạn văn (BT2). Nhận biết được các câu theo mẫu Ai làm gì ? và tìm được bộ phận câu TLCH Ai? hoặc Làm gì? (BT3). Đặt được 2 - 3 câu theo mẫu Ai làm gì? Với 2 – 3 từ ngữ cho trước (BT4).
- NL tự chủ và tự học, NL giao tiếp và hợp tác, NL giải quyết vấn đề và sáng tạo, NL ngôn ngữ, NL thẩm mĩ.
- Góp phần hình thành và phát triển năng lực chung, phẩm chất cơ bản.
II. Đồ dùng dạy học
- GV: SGK, máy tính, bài trình chiếu
- HS: Máy tính, ĐT, SGK, VBTTV, vở , …
III. Các hoạt động dạy học
Thứ tư ngày 19 tháng 1 năm 2022
Luyện từ và câu
Từ ngữ về Quê hương – Ôn tập câu Ai làm gì ?
( SGK trang 89 )
Khởi động
Cả lớp nghe máy hát bài Quê hương
Khám phá, luyện tập
Bài 1. Xếp lại những từ ngữ sau vào hai nhóm trong bảng :
cây đa, gắn bó, dòng sông, nhớ thương, con đò
yêu quý, mái đình, thương yêu, ngọn núi, phố phường, bùi ngùi, tự hào.
1. Chỉ sự vật ở quê hương
2. Chỉ tình cảm đối với quê hương
M : Cây đa
M : Gắn bó
Bài 1. Xếp những từ ngữ sau vào hai nhóm :
cây đa, gắn bó, dòng sông, nhớ thương,con đò yêu quý, mái đình, thương yêu, ngọn núi, phố phường, bùi ngùi, tự hào.
cây đa,
gắn bó,
dòng sông,
nhớ thương,
con đò,
yêu quý,
mái đình,
thương yêu,
ngọn núi,
phố phường,
bùi ngùi,
tự hào,
Cây đa
Dòng sông, con đò
Mái đình
Phố phường
Bài tập 2: Gạch dưới những từ ngữ trong ngoặc đơn có thể thay thế cho từ quê hương ở đoạn văn sau:
Tây Nguyên là của tôi. Nơi đây, tôi đã lớn lên trong địu vải thân thương của má, trong tiếng ngân vang của dòng thác, trong hương thơm ngào ngạt của núi rừng.
( quê quán , quê cha đất tổ , đất nước, giang sơn, nơi chôn rau cắt rốn )
quê hương
Tây Nguyên
Bỡnh Phu?c
Địu vải
Thác nước
- quê quán: Nơi cha của mình được sinh ra .
- quê cha đất tổ: Nơi tổ tiên, ông cha ở đó
- đất nước: Miền đất đai trong quan hệ với dân tộc làm chủ và sống trên đó ( Một lãnh thổ thuộc chủ quyền một nước)
- giang sơn: sông núi dùng để chỉ đất đai biển đảo thuộc chủ quyền một nước.
- nơi chôn rau cắt rốn (nơi chôn nhau cắt rốn) Chỉ nơi mình sinh ra, thuộc quê hương xứ sở, nơi có sự gắn bó máu thịt với mình.
Bài tập 2: Tìm từ ngữ trong ngoặc đơn có thể thay thế cho từ quê hương ở đoạn văn sau:
Tây Nguyên là của tôi. Nơi đây, tôi đã lớn lên trong địu vải thân thương của má, trong tiếng ngân vang của dòng thác, trong hương thơm ngào ngạt của núi rừng.
quê hương
quê quán
quê cha đất tổ
đất nước
giang sơn
nơi chôn rau cắt rốn
Giang sơn, đất nước,… là tất cả phần đất đai, sông,
núi, vùng biển,
vùng trời, hải đảo… thuộc chủ quyền của dân tộc ta.
quê hương,
quê quán,
nơi chôn rau cắt rốn, quê cha đất tổ, …
Chỉ mảnh đất nơi ta sinh ra và lớn lên, nó là một phần của đất nước (giang sơn,…)
Một số từ ngữ về quê hương:

* Cây đa, gắn bó, dòng sông, con đò, nhớ thương, yêu quý, mái đình, thương yêu, ngọn núi, phố phường,lũy tre, cánh đồng, bùi ngùi, tự hào, lưu luyến, da diết, bồi hồi…
* Quê quán , quê cha đất tổ, nơi chôn rau cắt rốn…

Bài tập 3: Những câu nào trong đoạn văn dưới đây. Được viết theo mẫu Ai làm gì?. Hãy chỉ rõ mỗi bộ phận câu trả lời câu hỏi “Ai ?” hoặc “ Làm gì ? ”
Cuộc sống quê tôi gắn bó với cây cọ. Cha làm cho tôi chiếc chổi cọ để quét nhà, quét sân. Mẹ đựng hạt giống đầy móm lá cọ , treo trên gác bếp để gieo cấy mùa sau. Chị tôi đan nón lá cọ, lại biết đan cả mành cọ và làn cọ xuất khẩu. Chúng tôi rủ nhau đi nhặt những trái cọ rơi đầy quanh gốc về om, ăn vừa béo, vừa bùi.
(Theo Nguyễn Thái Vận)
“Dù ai đi ngược về xuôi
Cơm nắm lá cọ là người sông Thao.”
- Móm lá cọ: Lá cọ non túm lại để đựng thức ăn, hạt giống .
Om: nấu nhỏ lửa và lâu cho ngấm mắm muối hoặc ngâm lâu trong nước nóng già cho chín.
Bài tập 3: Những câu nào trong đoạn văn dưới đây được viết theo mẫu Ai làm gì?
Cuộc sống quê tôi gắn bó với cây cọ.Cha làm cho tôi chiếc chổi cọ để quét nhà, quét sân. Mẹ đựng hạt giống đầy móm lá cọ treo trên gác bếp để gieo cấy mùa sau.Chị tôi đan nón lá cọ, lại biết đan cả mành cọ và làn cọ xuất khẩu. Chúng tôi rủ nhau đi nhặt những trái cọ rơi đầy quanh gốc về om, ăn vừa béo, vừa bùi.
(Theo Nguyễn Thái Vận)
Cuộc sống quê tôi gắn bó với cây cọ.Cha làm cho tôi chiếc chổi cọ để quét nhà, quét sân. Mẹ đựng hạt giống đầy móm lá cọ treo trên gác bếp để gieo cấy mùa sau.Chị tôi đan nón lá cọ, lại biết đan cả mành cọ và làn cọ xuất khẩu. Chúng tôi rủ nhau đi nhặt những trái cọ rơi đầy quanh gốc về om, ăn vừa béo, vừa bùi.
(Theo Nguyễn Thái Vận)
Bài tập3:b. Hãy chỉ rõ mỗi bộ phận câu trả lời câu hỏi“Ai?” hoặc “Làm gì?”
Ai
làm gì?
M: Chúng tôi
rủ nhau đi nhặt những trái cọ rơi đầy quanh gốc về om, ăn vừa béo, vừa bùi.
Cha
làm cho tôi chiếc chổi cọ để quét nhà, quét sân.
Mẹ
đựng hạt giống đầy móm lá cọ, treo lên gác bếp để gieo cấy mùa sau.
Chị tôi
đan móm lá cọ, lại biết đan cả làn cọ và mành cọ xuất khẩu.

- Quê hương em có những hình ảnh nào mà em thấy tự hào về quê mình đẹp? Em hãy kể những hình ảnh đẹp ấy cho các bạn nghe!
Củng cố, vận dụng:
- Làm bài tập 4/56 (VBT TV)
- Chuẩn bị bài Ôn về từ chỉ hoạt động, trạng thái - So sánh
Chào tạm biệt các em!
TẠM BIỆT CÁC EM
IV. Điều chỉnh sau tiết dạy: Không
Bài 4
Dùng mỗi từ ngữ sau để đặt một câu theo mẫu Ai làm gì? : bác nông dân, em trai tôi, những chú gà con, đàn cá
Bác nông dân …………………………………
Em trai tôi ……………………………………..
Những chú gà con ………………………….
Đàn cá …………………………………………
đang cày ruộng..
đang chơi đá bóng..
đang chạy theo gà mẹ..
đang bơi dưới ao..