GIÁO ÁN: Ngữ văn
Lớp 9
KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ
Tiết 103 + 104 + 105
MÙA XUÂN NHO NHỎ
Thanh Hải
I/Đọc -Tìm hiểu chung:
MÙA XUÂN NHO NHỎ

THANH H?I
M?c gi?a dòng sông xanh
M?t bông hoa tím bi?c
Oi con chim chi?n chi?n
Hót chi mà vang tr?i
T?ng gi?t long lanh roi
Tôi dua tay tôi h?ng
M�ùa xuân ngu?i c?m súng
L?c gi?t đ?y quanh lung
M�ùa xuân ngu?i ra đ?ng
L?c tr?i dài nuong m?
T?t c? nhu h?i h?
T?t c? nhu xôn xao.

.
Tiết 103 + 104 + 105: MÙA XUÂN NHO NHỎ
Thanh Hải
MÙA XUÂN NHO NHỎ
1/ Tác giả:
- Thanh H?i (1830-1980). T�n khai sinh l� Ph?m B� Ngỗn. Qu�: Th?a Thi�n Hu?.
- L� m?t trong nh?ng c�y b�t cĩ cơng x�y d?ng n?n van h?c c�ch m?ng ? mi?n Nam t? nh?ng ng�y d?u.
I.Đọc-tìm hiểu chung.
THANH H?I
MÙA XUÂN NHO NHỎ
2. Tác phẩm:
- Th�ng 11/1980 khi ơng dang n?m tr�n giu?ng b?nh. D�y l� s�ng t�c cu?i c�ng c?a nh� tho Thanh H?i.�
I.Đọc-tìm hiểu chú thích.
1.Tác giả.
THANH H?I
MÙA XUÂN NHO NHỎ
THANH H?I
M?c gi?a dòng sông xanh
M?t bông hoa tím bi?c
Oi con chim chi?n chi?n
Hót chi mà vang tr?i
T?ng gi?t long lanh roi
Tôi dua tay tôi h?ng
M�ùa xuân ngu?i c?m súng
L?c gi?t đ?y quanh lung
M�ùa xuân ngu?i ra đ?ng
L?c tr?i dài nuong m?
T?t c? nhu h?i h?
T?t c? nhu xôn xao..
I/Đọc -Tìm hiểu chung:
1. T�c gi?
2. T�c ph?m
3. Đọc – giải nghĩ từ khó : SGK
MÙA XUÂN NHO NHỎ
THANH H?I
I/Đọc -Tìm hiểu chung:
1. T�c gi?
2. T�c ph?m
3. D?c - gi?i nghia t?
4. Bố cục
C?m xúc tru?c mùa xuânc?a thiên nhiên đ?t tr?i
Kh? tho đầu
Cảm xúc về mùa xuân c?a đ?t nu?c, con ngu?i
Kh? 2 và 3
Suy nghi và u?c nguy?n c?a nhà tho
Kh? 4 và 5

L?i ng?i ca quê hương đ?t nu?c qua điệu dân ca xứ Huế .
Kh? tho cu?i
MÙA XUÂN NHO NHỎ
1/ Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên đất trời:
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi ma vang trời.
Bức tranh mùa xuân thiên nhiên được phác họa như thế nào?
I.Đọc- tìm hiểu chung.
THANH H?I
II.Đọc- hiểu văn bản.
Hình ảnh:
Bức tranh mùa xuân
Màu sắc:
Âm thanh:
Dòng sông
Xanh, tím
Tiếng chim hót
1.Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên đất trời
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Liệt kê, hình ảnh chọn lọc, màu sắc tươi thắm, đặc trưng, âm thanh rộn rã, vui tươi
Đảo ngữ=> gợi sự chuyển đổi cảm giác.
 
bông hoa.
Chim chiền chiện
Mọc
Nhận xét trật tự hai dòng thơ sau?
Nghệ thuật sử dụng của những hình ảnh đó ?
MÙA XUÂN NHO NHỎ
1/ Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên đất trời:
"Mọc" giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
?Đảo ngữ, hình ảnh chọn lọc, màu sắc tươi thắm, đặc trưng, âm thanh rộn rã, vui tươi.
? Mùa xuân tràn đầy sức sống.
Từng giọt long lanh rơi.
Tôi đưa tay tôi hứng.



Đọc hai câu thơ tiếp theo
Theo em, giọt long lanh là giọt gì?
THANH H?I
I.Đọc-tìm hiểu chú thích.
II.Đọc-tìm hiểu văn bản.
Giọt long lanh
giọt âm thanh, cùng tiếng chim.
giọt sương, giọt mưa xuân.
Vậy cảm xúc của nhà thơ
ở đây được diễn tả như thế nào?
- Chuyển đổi cảm giác thật tinh tế
Cảm xúc ngây ngất, say sưa, tha thiết, nồng nàn, tin yêu vào con người và cuộc sống của quê hương đất nước.
Tác giả cảm nhận âm thanh
tiếng chim không chỉ bằng thính giaùc, thị
giác, mà còn cảm nhận bằng xúc giác
qua động từ nào ở cuối đoạn ?
MÙA XUÂN NHO NHỎ
II. Đọc- hiểu văn bản:
1/ Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên đất trời:
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
? Đảo ngữ, hình ảnh chọn lọc, màu sắc tươi thắm, đặc trưng, âm thanh rộn rã, vui tươi.
? Mùa xuân tràn đầy sức sống.
Từng giọt long lanh rơi.
Tôi đưa tay tôi hứng.
?Chuyển đổi cảm giác tinh tế
?Cảm xúc ngây ngất, say sưa.




THANH H?I
I.Đọc-tìm hiểu chú thích.
2. Cảm xúc về mùa xuân đất nước:
Hãy tìm những hình ảnh
mà tác giả muốn nhắc đến
khi mùa xuân về ở
đoạn thơ 2 ?
- Mùa xuân
người cầm súng
người ra đồng
Biểu trưng cho hai nhiệm vụ bảo vệ và xây dựng đất nước
Tại sao tác giả nhắc
đến hai hình ảnh này khi
mùa xuân về ?
Hình ảnh nào
gắn liền bên họ ?
I.Đọc-tìm hiểu chú thích.
II.Đọc-tìm hiểu văn bản.
MÙA XUÂN NHO NHỎ
THANH H?I
2. Cảm xúc về mùa xuân đất nước
- Mùa xuân
người cầm súng
người ra đồng
Biểu trưng cho hai nhiệm vụ bảo vệ và xây dựng đất nước
+ Lộc
Hình ảnh nào
gắn liền bên họ ?
Theo em, sức sống của mùa
xuân đất nước còn được cảm
nhận qua nhịp điệu như thế nào ?
tìm dẫn chứng.
hối hả
xôn xao
Người chiến sĩ và người nông dân mang mùa xuân ấm no, hạnh phúc đến cho mọi người
Lộc gắn liền với hình ảnh
người chiến sĩ và người nông dân
có ý nghĩa gì? .
- Tất cả như
2. Cảm xúc về mùa xuân đất nước
- Mùa xuân
người cầm súng
người ra đồng
Biểu trưng cho hai nhiệm vụ bảo vệ và xây dựng đất nước.
+ Lộc
Hình ảnh sóng đôi, điệp ngữ
- Tất cả như
hối hả
xôn xao
Điệp ngữ,
so sánh, từ láy
Khẩn trương, tưng bừng rộn rã.
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước
Kh?ng d?nh ni?m tin v�o tuong lai. V? d?p h�ng vĩ tr�n tr? hi v?ng ph�t tri?n.
Người chiến sĩ và người nông dân mang mùa xuân ấm no, hạnh phúc đến cho mọi người.
So sánh, liên tưởng
Các nội dung trên được thể hiện
qua những nghệ thuật đặc sắc nào?
Thể hiện một không khí như thế nào?
Tác giả đã suy tư những gì về đất nước?
Ta đọc được một thái độ gì của tác giả ở đây?
3. Suy nghĩ và ước nguyện của nhà thơ:
Trước mùa xuân bao la của đất
trời, nhà thơ đã ước vọng điều gì ?
- Ta làm
con chim hót
một cành hoa
một nốt trầm
- Mùa xuân nho nhỏ
- Lặng lẽ dâng cho đời
Ước nguyện cống hiến cho đời một cách khiêm tốn và thầm lặng, không kể thời gian, tuổi tác.
- Dù là
tuổi hai mươi
khi tóc bạc
Điệp ngữ, ẩn dụ.
Nhận xét về nghệ thuật ?
Em có cảm nhận gì về
quan niệm cống hiến của nhà thơ ?
4. Lời ca quê hương đất nước qua điệu dân ca Huế:
? Khổ thơ trở lại tứ thơ nào trong khổ thơ đầu? Tứ thơ nào được phát triển? Tình cảm gì của tác giả gửi gắm trong đó?
“Mùa xuân…
… đất Huế”.
- > Nghệ thuật: Điệp từ: Mùa xuân xứ Huế.
Tiếng hát xứ Huế.
Nỗi niềm yêu nhớ quê hương.
? Theo em, nguyện ước lớn nhất của tác giả là gì?
- Làm mùa xuân nho nhỏ.
? Đó có phải chỉ là nguyện ước của tác giả?
Không. là nguyện ước chung của tất cả mọi người
? Khái quát những nghệ thuật tiêu biểu?
III. Tổng kết – ghi nhớ
1. Nghệ thuật:
III. TỔNG KẾT – GHI NHỚ
1/ Ngheä thuaät:
-Vieát theo theå thô naêm chöõ nheï nhaøng, tha thieát, mang aâm höôûng gaàn guõi vôùi daân ca.
- Keát hôïp haøi hoøa giöõa nhöõng hình aûnh thô töï nhieân, giaûn dò vôùi nhöõng hình aûnh giaøu yù nghóa bieåu tröng khaùi quaùt.
- Söû duïng ngoân ngöõ thô giaûn dò, trong saùng, giaøu hình aûnh, giaøu caûm xuùc vôùi caùc aån duï, ñieäp töø, ñieäp ngöõ, söû duïng töø xöng hoâ…
-Coù caáu töù chaët cheõ, gioïng ñieäu thô luoân coù söï bieán ñoåi phuø hôïp vôùi noäi dung töøng ñoaïn.
2./ Nội dung- Ý nghĩa văn bản
�
�
Bài thơ thể hiện những rung cảm tinh tế của nhà thơ trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, đất nước và khát vọng được cống hiến cho đất nước, cho cuộc đời.
MÙA XUÂN NHO NHỎ
II. Đọc – tìm hiểu văn bản:
III. Ghi nhớ: SGK.



THANH H?I
I.Đọc-tìm hiểu chú thích.
60GIÂY
HỌC SINH THẢO LUẬN


Thay ñoåi töø “toâi” ôû khoå thöù nhaát sang töø “ta” ôû khoå thöù tö coù yù nghóa gì?
H?T TH?I GIAN
Thay đổi cách xưung hô
Tôi
Số ít
Riêng
Tác giả
Ta
Số ít + số nhiều
Riêng + chung
Tác giả + mọi ngưuời
Trang trọng, tự hào
Khát vọng hoà nhập vào cuộc sống chung
MÙA XUÂN NHO NHỎ
BÀI TẬP CỦNG CỐ
(Sử dụng eMindMaps)
2/ Em hiểu thế nào về nhan đề " Mùa xuân nho nhỏ"?
* "Mùa xuân nho nhỏ" là một sáng tạo độc đáo của Thanh Hải.Người ta dùng nhiều định ngữ gắn với mùa xuân như "Mà xuân chín", "Mùa xuân xanh", "Xuân lòng" nhưng "Mùa xuân nho nhỏ" là một phát hiện mới mẻ và sáng tạo.
3/Hãy nêu chủ đề của bài thơ?
-Chủ đề: Nhà thơ nguyện làm một mùa xuân, nghĩa là sống đẹp sống với tất cả sức sống tươi trẻ của mình nhưng rất khiêm nhường là một mùa xuân nhỏ góp vào mùa xuân lớn của đất nước , của cuộc đời chung .
Höôùng daãn hoïc sinh töï hoïc:
- Học thuộc bài thơ.
- Viết m?t văn bản cảm nhận một khổ thơ mà em thích nhất.
- Soạn: Viếng lăng Bác.
Chúc các em có tiết học vui, bổ ích và lý thú.
TẠM BIỆT
HẸN GẶP LẠI CÁC EM VÀO TIẾT SAU.