Mùa xuân nho nhỏ

Thanh Hải

Giáo viên: NGUYỄN THỊ HÀ
TRƯỜNG THCS TÔ KÝ

Mùa xuân nho nhỏ

I. Đọc – hiểu chú thích
1.Tác giả

Thanh Hải

- Là một trong những cây bút
có công xây dựng nền văn
học cách mạng ở miền Nam
từ những ngày đầu.
- Phong cách sáng tác: Ngôn
ngữ giàu hình ảnh, nhạc điệu,
cảm xúc chân thành, thắm
thiết.
Nhà thơ Thanh Hải

2. TÁC PHẨM
a. Hoàn cảnh sáng tác
Tháng 11/1980 khi tác giả đang nằm trên giường
bệnh, không bao lâu thì qua đời.
b. Ýnghĩa nhan đề
- Mùa xuân của thiên nhiên, đất trời
- Thể hiện khát vọng lí tưởng muốn cống hiến tất
cả những gì đẹp đẽ nhất, tinh túy nhất cho cuộc đời
c. Thể thơ: 5 chữ

Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao…
Đất nước bốn nghìn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước

THANH HẢI

Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến
Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc
Mùa xuân ta xin hát
Câu nam ai, nam bình
Nước non ngàn dặm tình
Nước non ngàn dặm mình
Nhịp phách tiền đất Huế

BỐ CỤC
1
2
3
4

Cảm xúc trước mùa xuân
của thiên nhiên đất trời
Mùa xuân của đất nước,
con người
Suy nghĩ và ước
nguyện của nhà thơ
Lời ngợi ca quê
hương đất nước

Khổ thơ đầu
Khổ 2 và 3
Khổ 4 và 5
Khổ thơ cuối

II. Đọc – hiểu văn bản

1. Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên,
đất trời(Khổ 1)
a. Bức tranh thiên nhiên mùa xuân
- Hình ảnh, sự vật: dòng sông, bông hoa, con chim,
giọt long lanh
- Sắc màu: xanh, tím biếc
- Âm thanh: tiếng chim chiền chiện
- Không gian: dòng sông, bầu trời
 Đảo ngữ(mọc), Động từ: “mọc”, “hót”, “rơi”
=> Bức tranh xuân không tĩnh tại mà vận động
sinh sôi, sức sống căng tràn

Mùa xuân nho nhỏ

Thanh Hải

I. Đọc – tìm hiểu chung
II. Đọc – hiểu văn bản
1. Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên, đất trời
a. Bức tranh thiên nhiên mùa xuân

b. Xúc cảm của nhà thơ

- Trìu mến, thiết tha: “ơi”
- Cảm nhận bằng nhiều giác quan
- Say sưa, ngây ngất; trân trọng và nâng niu
mùa xuân: “hứng”
 Bức tranh xuân tuyệt đẹp và tâm hồn nhạy cảm,
tinh tế, yêu cuộc sống, yêu thiên nhiên của nhà
thơ.

2. Cảm xúc trước mùa xuân của đất nước, con người
(Khổ 2+ 3)

“ người cầm súng”
=> bảo vệ Tổ quốc

- Hai lực
lượng

“ người ra đồng”
=> xây dựng đất nước
thực

-“Lộc”
Ẩn dụ

cành lá ngụy trang
mầm mạ xanh tươi
sinh sôi, nảy nở
may mắn, tốt lành

Mùa xuân nho nhỏ

Thanh Hải

1. Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên, đất trời
2. Cảm xúc trước mùa xuân của đất nước, con người

Điệp từ
“ đất nước”

quá khứ

“ vất vả”

hiện tại

“ gian lao”
“như vì sao”

tương lai
Cảm xúc lạc quan, tin tưởng, ngợi ca sức sống
của quê hương, đất nước, dân tộc khi mùa xuân về

Mùa xuân nho nhỏ

Thanh Hải

1. Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên, đất trời
2. Cảm xúc trước mùa xuân của đất nước, con người
3. Suy ngẫm và ước nguyện của nhà thơ
- Khát khao hòa mình

+ Chuyển đổi đại từ nhân xưng “tôi” sang “ta” => đánh dấu sự
biến đổi của cảm xúc
+ Điệp từ “ làm” => nhấn mạnh quá trình hóa thân, hòa nhập
- Ước nguyện cống hiến

+ Cách thức: âm thầm, bình lặng
+ Thời điểm: “tuổi hai mươi” - “khi tóc bạc”
=> Khát khao cháy bỏng được cống hiến cho cuộc đời

Mùa xuân nho nhỏ

Thanh Hải

1. Cảm xúc trước mùa xuân của thiên nhiên, đất trời
2. Cảm xúc trước mùa xuân của đất nước, con người
3. Suy ngẫm và ước nguyện của nhà thơ
4. Lời ngợi ca quê hương, đất nước
- Mùa xuân: đánh thức xúc cảm
- Khúc hát Nam ai, Nam bình quen thuộc, chan chứa
tự hào
- Vẻ đẹp tươi thanh bình, tình nghĩa sắt son, sâu nặng

Mùa xuân nho nhỏ

I. Đọc , hiểu chú thích

Thanh Hải

II. Đọc, hiểu văn bản

III. Ghi nhớ
1. Nghệ thuật
- Thể thơ 5 chữ
- Có nhạc điệu trong sáng, tha thiết, gần gũi với dân ca
- Nhiều hình ảnh đẹp, giản dị, gợi cảm
- So sánh và ẩn dụ sáng tạo
2. Nội dung
- Bài thơ là tiếng lòng tha thiết, yêu mến và gắn bó với đất nước, với cuộc đời.
- Thể hiện ước nguyện chân thành của nhà thơ được cống hiến cho đất nước,
góp một “ mùa xuân nho nhỏ ” của mình vào mùa xuân lớn của dân tộc

IV. Luyện tập

Viết một đoạn văn khoảng 10 câu, trình bày cảm nhận
về một đoạn thơ em yêu thích trong bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ”.