MÙA XUÂN
NHO NHỎ

-Thanh Hải-

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

Thanh Hải tên thật là Phạm Bá Ngoãn
Quê ở Phong Điền, Thừa Thiên Huế
Nhà thơ trưởng thành trong cuộc
kháng chiến chống Pháp, Mỹ

Thanh Hải
(1930-1980)

Là cây bút có công trong nền xây dựng
văn học Cách mạng miền Nam ngay
những ngày đầu.

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm
Mọc giữa dòng sông xanh 
Một bông hoa tím biếc 
Ơi con chim chiền chiện 
Hót chi mà vang trời 
Từng giọt long lanh rơi 
Tôi đưa tay tôi hứng. 
Mùa xuân người cầm súng 
Lộc giắt đầy quanh lưng 
Mùa xuân người ra đồng 
Lộc trải dài nương mạ 
Tất cả như hối hả 
Tất cả như xôn xao 

MÙA XUÂN NHO
 
NHỎ
Một mùa xuân nho nhỏ 
Ðất nước bốn nghìn năm 
Vất vả và gian lao 
Ðất nước như vì sao 
Cứ đi lên phía trước. 

Ta làm con chim hót 
Ta làm một cành hoa 
Ta nhập vào hoà ca 
Một nốt trầm xao xuyến.

Lặng lẽ dâng cho đời 
Dù là tuổi hai mươi 
Dù là khi tóc bạc. 

Mùa xuân ta xin hát 
Câu Nam ai, Nam bình 
Nước non ngàn dặm mình 
Nước non ngàn dặm tình 
Nhịp phách tiền đất Huế...

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Hoàn cảnh ra đời: Viết tháng
11/1980, khi nhà thơ đang nằm trên
giường bệnh - không bao lâu trước
khi ông qua đời
Thể thơ : 5 chữ  Gần gũi với dân ca

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Mạch cảm xúc

Vẻ đẹp
mùa xuân
thiên nhiên

Mùa xuân
đất nước

Suy ngẫm
và ước
nguyện

Câu hát ngợi
ca quê hương,
đất nước

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Bố cục

Khổ 1: Cảm xúc
trước mùa xuân thiên
nhiên, đất trời

Khổ 2+3: Cảm xúc về
mùa xuân của đất nước

Khổ 4+5: Khát vọng và lí
tưởng sống cao đẹp của
tác giả

Khổ cuối: Lời ngợi ca
quê hương, đất nước
qua điệu dân ca xứ Huế

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Ý nghĩa nhan đề

MÙA XUÂN NHO
NHỎ
+ Lớp nghĩa thực: gợi về mùa xuân của đất trời, của

thiên nhiên, vũ trụ.
+ Là hình ảnh ẩn dụ: thể hiện khát vọng, lí tưởng
muốn cống hiến tất cả những gì đẹp đẽ nhất, tinh túy nhất
cho cuộc đời, quê hương, đất nước của nhà thơ.
 Niềm say mê trước mùa xuân thiên nhiên tươi đẹp,
đồng thời thể hiện khát vọng được công hiến hết mình để
làm đẹp cho mùa xuân của đất nước của tác giả.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Mùa xuân của thiên nhiên

Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Mùa xuân của thiên nhiên

Ngỡ ngàng,
ngạc nhiên

* Hình ảnh: - Bình dị, đặc trưng của mùa xuân
- Đảo ngữ
* Âm thanh: - Trong trẻo, tươi vui, rộn rã
- Nhân hóa,
* Màu sắc:

- Xanh (dòng sông)
- Tím (hoa)

Trìu mến,
thân thương

Tươi sáng,
hài hòa

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Mùa xuân của thiên nhiên

Hình
ảnh

Âm
thanh

Màu
sắc

Bức tranh thơ mộng, giàu tính hội họa  thiên nhiên mùa xuân
khoáng đạt, nên thơ, căng tràn sức sống, ấm áp tình người  Niềm
say mê, ngây ngất, trân trọng, nâng niu của tác giả

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Mùa xuân của đất nước

Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao
Đất nước bốn ngàn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Mùa xuân của đất nước

Hình
ảnh
con
người

Hoán dụ

Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ

người
cầm súng

người chiến sĩ
bảo vệ quê hương.

người
ra đồng

người nông dân
lao động sản xuất

Hai lực lượng tiêu
biểu, hai nhiệm vụ
quan trọng nhất
trực tiếp ảnh hưởng,
quyết định đến cuộc
sống của con người

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Mùa xuân của đất nước

Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ

giắt đầy
trên lưng

Lá ngụy trang của
người chiến sĩ

trải dài
nương mạ

Thành quả của lao
động sản xuất

“Lộc”

Hoán dụ

Sức sống mạnh mẽ,
tươi non của mùa
xuân trên mọi miền
của Tổ quốc

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Mùa xuân của đất nước

Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao

Con
người

 Nghệ thuật: Điệp ngữ, so sánh, từ
láy tạo nhịp điệu thơ tươi vui, rộn rã.
Tinh
thần

Phấn chấn,
hồ hởi

Khí
thế

Khẩn trương
hăng say

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Mùa xuân của đất nước

Đất nước

Nh

a
ó
h
ân

Trong quá khứ

Vất vả,
gian lao

So sá
nh
Trong hiện tại và
tương lai

Niềm tin yêu, hi vọng, tự hào

Đẹp đẽ,
mạnh mẽ,
trường
tồn

Năm 1980
+ Đất nước ta vừa ra khỏi 2 cuộc chiến tranh biên giới.
+ Nền kinh tế bao cấp còn bộc lộ nhiều hạn chế, yếu kém.
+ Chiến tranh khiến cho cơ sở vật chất bị phá hủy, nền kinh tế kiệt
quệ, đời sống nhân dân vô cùng đói khổ.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

3 Suy ngẫm và ước nguyện chân thành của tác giả

Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến.
Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

Ta làm con chim hót
Suy
ngẫm
và
ước
nguyện
chân
thành
của
tác
giả
3
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến.

con chim hót

Ta
Đại từ 'Tôi”
khổ trên- thay
bằng “Ta”

Điệp ngữ
Ta làm

một cành hoa

Khao khát hòa
nhập, cống hiến

một nốt trầm

tha thiết, mãnh liệt,
cháy bỏng

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

3 Suy ngẫm và ước nguyện chân thành của tác giả


Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.

Ước
nguyện
cống
hiến





Ẩn dụ: “Mùa xuân nho nhỏ”  Nhỏ
bé, khiêm nhường
Từ láy “Nho nhỏ, lặng lẽ”  Âm
thầm, tự nguyện cống hiến
Điệp ngữ “Dù là”
Liệt kê, hoán dụ: “tuổi 20, khi tóc
bạc”  Cống hiến suốt cuộc đời

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

4 Lời ca ngợi quê hương, đất nước

" Mùa xuân ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế "

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

4 Lời ca ngợi quê hương, đất nước

“Khúc Nam ai""
là khúc nhạc buồn
thương, da diết để gợi
con đường đầy hy
sinh, gian khổ mà đất
nước đã đi qua.

“Khúc Nam bình”
là khúc nhạc êm ái ,
dịu ngọt để gợi mùa
xuân hiện tại với
cuộc sống thanh
bình, no ấm.

“Nhịp phách tiền”
là điệu nhạc rộn ràng để
khép lại bài thơ, đó là
giai điệu của cuộc sống
mới, sức Sống mới của
dân tộc.

Tình yêu đời, yêu cuộc sống trỗi dậy thật mãnh liệt, trở thành khúc hát
tâm tình trong những dòng thơ cuối. Khúc hát đó thật cảm động, cao quý
và đáng trân trọng biết bao.

III
1

TỔNG KẾT

NỘI DUNG
 Cảm xúc về mùa xuân thiên nhiên và mùa xuân đất nước
 Ước nguyện chân thành của nhà thơ được cống hiến cho
đời

2

NGHỆ THUẬT
 Thể thơ 5 chữ, nhạc điệu trong sáng, tha thiết, gần gũi
với dân ca
 Ngôn ngữ và hình ảnh thơ đẹp, giản dị, trong sáng.
 Sử dụng sáng tạo, độc đáo các BPNT