Năm 1820 nhà bác học ơ-xtét nguười Đan Mạch phát kiến về sự liên hệ giữa điện và từ (mà hàng nghìn năm về trước con nguời vẫn coi là hai hiện tuượng tách biệt, không liên hệ gì với nhau), là cơ sở cho sự ra đời của động cơ điện giải phóng sức lao động cho con nguười. Với những ý nghĩa quan trọng đó cụ, trò chúng ta sẽ nghiên cứu điện và từ qua chUơng II. Điện từ học
chUương II: ĐIệN Từ HọC
Nam châm điện có đặc điểm gì giống và khác nam châm vĩnh cửu?
Từ trưuờng tồn tại ở đâu? Làm thế nào để nhận biết từ truường? Biểu diễn từ truường bằng hình vẽ nhuư thế nào?
Lực điện từ do từ trưuờng tác dụng lên dòng điện chạy qua dây dẫn thẳng có đặc điểm gì ?
Trong điều kiện nào thì xuất hiện dòng điện cảm ứng?
Máy phát điện xoay chiều có cấu tạo và hoạt động nhuư thế nào?
Vì sao ở hai đầu mỗi đuường dây tải điện phải đặt máy biến thế?
Ở Trung Quốc thế kỉ V
Tổ Xung Chi là nhà phát minh của Trung Quốc thế kỉ V. Ông đã chế ra xe chỉ nam. Đặc điểm của xe này là dù xe có chuyển động theo hưuớng nào thì hình nhân trên xe cũng chỉ tay về hưuớng Nam. Bí quyết nào đã làm cho hình nhân trên xe của Tổ Xung Chi luôn luôn chỉ hưuớng Nam?
Tiết 22. Bài 21: NAM CHÂM VĨNH CỬU
I. Tõ tÝnh cña nam ch©m:
1. ThÝ nghiÖm:
Hoạt động nhóm làm TN C2 và Rút ra kết luận Nam châm có mấy cực?
Nam châm
Cực Bắc (N)
Cực Nam (S)
2. Kết luận:
Nam châm có hai cực:
+ Cực Bắc: Ghi chữ N (North) sơn màu đậm.
+ Cực Nam: ghi chữ S (South) sơn màu nhạt.
Các dạng nam châm thường gặp
Nam châm
chữ U
Nam châm
Thẳng
Kim nam châm
Hai đầu nam châm có từ tính mạnh nhất !
C3: D?t từ cực của hai nam châm lại gần nhau (Hình 21.3 ). Quan sát hiện tưuợng và cho nhận xét.
Hình 21.3
C4: Đổi đầu của một trong hai nam châm rồi d?t lại gần nhau. Có hiện tuượng gì xảy ra với các nam châm?
Thí nghiệm:
Cỏc nhúm Ti?n h�nh TN C3, C4.
+Rỳt ra k?t lu?n.

II. Tương tác giữa hai nam ch©m:
2. Kết luận:
Khi đưa từ cực của hai nam châm lại gần nhau thì
+ Chúng hút nhau nếu các cực khác tên
+ Chúng đẩy nhau nếu các cực cùng tên.
RUNG CHUÔNG TÌM ĐIỂM 10
Câu 1: Mỗi nam châm đều có:
1 từ cực.
2 từ cực.
3 từ cực.
Tùy loại nam châm.
15
15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
Hết giờ
B.2 từ cực
15
15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
Hết giờ
hướng Nam
Câu 2: Hãy điền vào chỗ trống:
Khi để tự do, cực luôn chỉ hướng Bắc gọi là cực Bắc, còn cực luôn chỉ ………………gọi là cực Nam.
15
15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
Hết giờ
Câu 3: Xác định tên từ cực của đầu A thanh nam châm trên hình sau:
A
15
15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
Hết giờ
Câu 4: Trên thanh nam châm,
chỗ nào hút sắt mạnh nhất?
A
Phần giữa của thanh nam châm.
B
Chỉ có từ cực Bắc.
C
Cả hai từ cực.
D
Mọi chỗ đều hút sắt mạnh như nhau.
15
15
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
Hết giờ
Câu 5: Nếu có một thanh nam châm thẳng bị gãy ở chính giữa của thanh, hỏi lúc này một nửa của thanh nam châm thẳng sẽ như thế nào?
A
Chỉ còn từ cực bắc.
B
Chỉ còn từ cực nam.
C
Chỉ còn một trong hai từ cực .
D
Vẫn có hai từ cực nam và từ cực bắc.
Bài tập 1: Quan sát hai thanh nam châm trên hình vẽ. Giải thích tại sao thanh nam châm 2 lại lơ lửng trên thanh nam châm 1?
VẬN DỤNG
Đáp án : Thanh nam châm 2 không rơi mà lơ lửng, vì hai cực để gần nhau của hai nam châm có cùng tên, nên đẩy nhau.
HOẠT ĐỘNG TÌM TÒI, MỞ RỘNG:
Bµi tËp . Trªn h×nh vÏ m« t¶ tÝnh chÊt tõ cña Tr¸i §Êt. C¸c tõ cùc vµ c¸c cùc ®Þa lÝ cña TrÊi §Êt cã trïng nhau kh«ng? Hái tõ cùc n»m gÇn cùc B¾c ®Þa lÝ lµ tõ cùc g×?
Cực Bắc địa lí
Từ cực Nam