BÀI 36:NĂNG LƯỢNG LIÊN KẾT HẠT NHÂN.
PHẢN ỨNG HẠT NHÂN.
 Tiết 1.
I. LỰC HẠT NHÂN.
II. NĂNG LƯỢNG LIÊN KẾT CỦA HẠT NHÂN.
 Tiết 2.
III. PHẢN ỨNG HẠT NHÂN.

I. Lực hạt nhân :
Định nghĩa
Lực hạt nhân là lực hút giữa các nuclôn trong hạt nhân.
Hạt nhân được cấu tạo từ các nuclon không mang điện hoặc mang điện cùng dấu. Tại sao chúng lại rất bền vững – liên kết chặt với nhau?
Lực hạt nhân là lực tương tác mạnh.
Chỉ phát huy tác dụng trong phạm vi kích thước hạt nhân (~10-15 m)
II. Năng lượng liên kết của hạt nhân
2mp + 2mn = 4,03188 u
mHe = 4,00150u
Hãy so sánh khối lượng của hạt nhân với tổng khối lượng các nuclôn riêng rẽ tạo thành hạt nhân đó? Cho mp=1,00728u; mn=1,00866u
 Rút ra nhận xét.
mFe = 55,91728u
mU = 234,9933u
26mp + 30mn = 56,44908 u
92mp + 143mn = 236,90814 u
2mp + 2mn = 4,03188 u
 mHe = 4,00150u
U
Fe
He
235
92
56
26
4
2
 mFe = 55,91728u
 mU = 234,9933u 
26mp + 30mn = 56,44908 u
92mp + 143mn = 236,90814u


Δm = [Zmp +(A-Z)mn –mX]
 
Nhận xét: Khối lượng của một hạt nhân luôn nhỏ hơn tổng khối lượng các nuclôn tạo thành hạt nhân đó.
1. Độ hụt khối:
Định luật bảo toàn và chuyển hóa năng lượng còn đúng không?
Năng lượng nghỉ của hạt nhân :
E= mhn.c2
Năng lượng nghỉ của các nuclôn khi đứng riêng rẽ :
E0=[Zmp+(A-Z)mn].c2


Wlk + E = E0
Wlk = E0 – E
Wlk = [Zmp+(A-Z)mn –mhn]c2
=>Năng lượng liên kết.
E < Eo
2mp + 2mn = 4,03188 u
 mHe = 4,00150u
U
Fe
He
235
92
56
26
4
2
 mFe = 55,91728u
 mU = 234,9933u 
26mp + 30mn = 56,44908 u
92mp + 143mn = 236,90814u


Wlk=28,29897 MeV
Wlk= 495,3717 MeV
Wlk=1783,67346 MeV
 Là năng lượng tối thiểu cần thiết cần cung cấp cho một hạt nhân để phá vỡ nó thành các nuclôn đứng riêng rẽ.
hay Wlk = Δm.c2
2. Năng lượng liên kết
3. Năng lượng liên kết riêng
Năng lượng liên kết tính trên 1 nuclôn:
Năng lượng liên kết riêng
Wlk=28,29897 MeV
Wlk= 495.3717 MeV
Wlk=1783,67346 MeV
= 7,07 MeV/nuclon
= 8,85 MeV/nuclon
= 7,59 MeV/nuclon
Nhận xét: Các hạt nhân có số khối rất lớn hoặc rất nhỏ đều kém bền.
Các hạt nhân có số khối trung bình (A: 50 – 95) rất bền vững
Nêu ý nghĩa của năng lượng liên kết riêng?
3. Năng lượng liên kết riêng
Năng lượng liên kết tính trên 1 nuclôn:
Năng lượng liên kết riêng
Ý nghĩa: Năng lượng liên kết riêng càng lớn thì hạt nhân càng bền vững và ngược lại
Dựa vào đồ thị biểu diễn năng lượng liên kết riêng theo số khối, các em cho nhận xét.
Bài tập: Khối lượng của hạt nhân là 15,99041u. Tính năng lượng liên kết và năng lượng liên kết riêng của ?
(Chú ý đôi khi đề cho khối lượng nguyên tử:
mhn = mngt – Z.me)