Ô chữ bí ẩn
1
2
3
4
5
6
7
8
9

H Ả

I

N H Ớ R Ừ
D Ư Ơ N G

N G

T H Â

N T R Ắ
Ắ N G
T U Ấ N M Ã
T Ừ Ấ Y

V Ư Ờ N R
R Â M
T R Ă
Ă N G T A N
N T H Ứ L Ễ
N G U Y Ễ N
S Ẵ N S À N G
G
Câu
Văn
bản
đầu
tiên
trình
Ngữ
Câu
7:
Ta
say
mồi
uống
ánh
_la
_ve
___ngân
__Văn
__góp
__học
Câu
2:8:
Quê
gốc
của
nhà
Vũ
Liên
Câu
6:
_thuyền
__được
_thật
_của
__chương
_trong
__ dậy
tiếng
Câu
4:
Chiếc
nhẹ
hăng
như
?kì II ?
Câu 1:
5:
Khi
Câu
con
tu
Tên
hú
của
in
nhà
thơ
tập
Thế
thơ
_Lữ
là
gì
___?8năm
Câu
Câu
3:
Rướn
9:
Cháo
bẹ
_đứng
rau
măng
_thơ
_vẫn
bao
_con
_Đình
thâu
_??gió
?__ ?1971

Ngắm trăng

-Hồ Chí Minh-

Ng ắm tr ă ng
I

TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
2. Tác phẩm

II TÌM HIỂU VĂN BẢN
1.Hoàn cảnh ngắm trăng của Bác
2. Cuộc ngắm trăng- cuộc vượt ngục về tinh thần
III TỔNG KẾT
1.Nội dung
2.Nghệ thuật

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

Quê: Xã Kim Liên, huyện Nam
Đàn, tỉnh Nghệ An
Là vị lãnh tụ thiên tài của dân
tộc và nhà thơ lớn của đất nước.
Là chiến sĩ cộng sản quốc tế.
Là danh nhân văn hoá thế giới.

Hồ Chí Minh
(1890 -1969)

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

望月  
獄中無酒亦無花
，
對 此 良 宵 奈 若 何。
人向窗前看明月
，
月從窗隙看詩家

Vọng nguyệt
Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt,
Nguyệt tòng song khích khán thi gia.
Ngắm trăng
Trong tù không rượu cũng không hoa,
Trước cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào?
Người hướng ra trước song ngắm trăng sáng,
Từ ngoài khe cửa, trăng ngắm nhà thơ.

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Xuất xứ:
*Tập thơ Nhật ký trong tù :
- Sáng tác trong thời gian Bác bị
bắt giam tại Quảng Tây, Trung
Quốc từ 29/8/1942 đến
10/9/1943
- Gồm 133 bài thơ tiếng Hán
* Bài thơ ngắm trăng : là bài thơ
thứ 20 trong tập thơ Nhật ký
trong tù.

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Thể thơ
Thất ngôn tứ tuyệt

PTBĐ
Miêu tả + Biểu cảm

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Bố cục
Phần 1: 2 câu đầu
 Hoàn cảnh ngắm trăng
và nỗi lòng của Bác
Phần 2: 2 câu cuối: Cuộc
ngắm trăng

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Ý nghĩa nhan đề

Ngắm trăng
“Vọng”  sự mong ngóng, chờ đợi
“Nguyệt”  trăng
Là đề tài quen thuộc, phổ biến trong thi ca

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Hai câu thơ đầu

Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
(Trong tù không rượu cũng không hoa,
Trước cảnh đẹp đêm nay biết làm thế nào?)

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Hai câu thơ đầu

Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Nửa đêm
 Khoảng
thời gian dễ
gợi tâm
trạng buồn

Thời
gian

Không
gian
Điều
kiện

Không rượu, không hoa
 Thiếu thốn

Trong tù
 Nơi có 4
bức tường tối
tăm và xiềng
xích

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Hoàn cảnh ngắm trăng của
Bác

Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
+ Điệp ngữ “vô”  Nhấn mạnh sự thiếu thốn của người tù.

Không
rượu

Không
hoa

Không
tự do

Bị
xiềng
xích

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Hai câu đầu

Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Hoàn cảnh đặc biệt thiếu thốn,
gian khổ, ở cái nơi mà người ta
chỉ có thể nghĩ đến cái chết, sự
tra tấn, đau khổ nhưng dường
như Bác đã quên đi hoàn cảnh
và thân phận tù nhân của mình
mà thoải mái đứng ngắm trăng,
làm thơ.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Hoàn cảnh ngắm trăng của
Bác

Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
Có cảnh đẹp
(trăng)
 Luôn có
thiên nhiên
bầu bạn

Câu hỏi tu
từ  Không
thể không
thưởng thức
cái đẹp

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Hoàn cảnh ngắm trăng của
Bác

Đối thử lương tiêu nại nhược hà?

 Xốn xang, bối rối trước đêm trăng đẹp.
 Yêu thiên nhiên say mê, mãnh liệt, thể
hiện tâm hồn thi sĩ của Bác.
 Bác ngắm trăng trong cảnh tù đày, lòng
xốn xang, bối rối, rung động trước cảnh
trăng đẹp.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Hoàn cảnh ngắm trăng của
Bác

Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Đối thử lương tiêu nại nhược hà?
 Tuy sống trong hoàn cảnh không có gì về
vật chất nhưng đã tạo cho Bác một tâm hồn
luôn hướng về thiên nhiên, hòa hợp và bầu
bạn với thiên nhiên

0

+

0

=

1

 Khắc họa tinh thần lạc quan của Bác
trong mọi hoàn cảnh

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Hoàn cảnh ngắm trăng của
Bác

Ngục trung vô tửu diệc vô hoa,
Đối thử lương tiêu nại nhược hà?

Câu thơ mở đầu tả thực cảnh lao tù khắc nghiệt “không rượu cũng không hoa”.
Trong tù làm gì có rượu và hoa, những thứ vốn để tạo thi hứng cho tâm hồn thi sĩ?
Xưa nay trong hoàn cảnh lao tù đày, cái “không rượu” luôn chồng lên cái “không
hoa”… Hiện thực xám ngắt và lạnh lẽo phủ định tất cả.
Ấy thế nhưng trong tâm hồn Bác, trong trái tim yêu đời bao la của Người, cảm
hứng vẫn dạt dào và nồng đượm, khiến Người phải thốt lên: “Cảnh đẹp đêm nay
khó hững hờ”. Ánh trăng thanh khiết vời vợi kia như thúc giục, như mời gọi thi
nhân hãy ra giữa chốn tự do mà giao hòa, chia sẻ. Thế nhưng, nghiệt nỗi hoàn cảnh
trói buộc con người. Con người đang bị giam hãm, cho nên việc thưởng ngoạn chỉ
thu gọn trong một cử chỉ âm thầm, lặng lẽ.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Hai câu thơ cuối

Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt,
Nguyệt tòng song khích khán thi gia
- Cấu trúc đối xứng (phép đối) :
nhân >< nguyệt
nguyệt >< thi gia
 Tạo nên 2 không gian :
+ Ngoài cửa sổ : trong sáng, đẹp đẽ
+ Trong cửa sổ : tăm tối
- Nghệ thuật nhân hóa : trăng ( nhòm,ngắm) nhà thơ
 Tạo sự gần gũi ,tri ân tri kỉ giữa trăng và người

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Cuộc ngắm trăng- cuộc vượt ngục về tinh thần

Song sắt

Bên trong tù

Bên ngoài

■ Mất tự do

■ Tự do, đẹp đẽ

■ Bác Hồ ngắm trăng

■ Vầng trăng ngắm Bác Hồ

 Cả người và trăng chủ động tìm đến giao hòa cùng nhau, ngắm nhau
say đắm (song phương)
Thể hiện sự gắn bó, hòa quyện giữa người và trăng
 Đây là cuộc vượt ngục về tinh thần

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Cuộc ngắm trăng- cuộc vượt ngục về tinh thần

Song sắt

Bên trong tù

Bên ngoài

■ Nhà tù đen tối

■ Vầng trăng thơ mộng

■ Thế giới của sự tàn bạo

■ Thế giới của tự do và cái đẹp

 Song sắt nhà tù đã trở nên bất lực, vô nghĩa.
 Cuộc vượt ngục về tinh thần (chất thép), tình cảm giữa trăng và người (chất tình)
 Phong thái ung dung, tình yêu thiên nhiên sâu sắc của thi sĩ, chiến sĩ Hồ Chí
Minh.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

Ngắm trăng
“Bài thơ Ngắm trăng không phải đơn
thuần chỉ miêu tả cảnh thiên nhiên mà
đó còn là những lời thơ thể hiện tinh
thần, tấm lòng của Bác. Một con người
với nhân cách lớn, trong cuộc sống tù
đầy vẫn ung dung, lạc quan, hướng về
phía trước..”

Em thấy Bác của chúng ta
là người như thế nào sau
khi học xong bài thơ?

- Phong thái ung dung, ý chí, nghị lực kiên
cường của người chiến sĩ cách mạng
+ Trong cảnh ngục tù tối tắm, Bác Hồ vẫn thể
hiện được ý chí, nghị lực phi thường. phong
thái ung dung, tự tại, không vướng bận vật
chất. bác vẫn ngắm trăng, vẫn hòa mình vào
thiên nhiên dù tay chân đang bị kìm kẹp bởi
xiềng bởi xích
+ Hình ảnh Bác hướng về ánh trăng qua song
sắt nhà tù đã cho thấy dù trong bất cứ hoàn
cảnh nào, Bác vẫn luôn đau đáu hướng về bầu
trời tự do, về tương lai tươi sáng của đất nước.
Ánh trăng ấy hay chính là ánh sáng hi vọng
mãnh liệt của một người chiến sĩ cách mạng
một long muốn giải phóng dân tộc.

III
1

TỔNG KẾT

NỘI DUNG
 Tình yêu thiên nhiên tha thiết của Bác
 Phong thái ung dung tự tại, sức mạnh tinh thần kì diệu
 Bài thơ là một cuộc vượt ngục tinh thần đặc biệt của người tù Hồ Chí Minh.

2

NGHỆ THUẬT
 Thể thất ngôn tứ tuyệt giản dị mà hàm súc
 Kết hợp hài hòa giữa cổ điển và hiện đại
 Sử dụng BPTT vừa giản dị vừa hàm súc

“NGẮM TRĂNG
TRÒN, THẤY
ƯỚC MƠ”

Tập thơ Nhật kí trong tù được
sáng tác trong hoàn cảnh nào?
A. Khi Bác Hồ bị giam trong nhà tù
của Tưởng Giới Thạch ở Quảng Tây
(Trung Quốc)

B. Khi Bác Hồ đang hoạt động cách
mạng ở Pháp.

C. Trong thời gian Bác Hồ ở Việt
Bắc để lãnh đạo cuộc kháng chiến
chống Pháp của nhân dân ta

D. Trong thời gian Bác Hồ ở Hà
Nội để lãnh đạo nhân dân ta kháng
chiến chống Mĩ

Nhật kí trong tù được sáng tác bằng
chữ gì ?

A. Chữ Nôm     

B. Chữ Hán     

C. Chữ quốc ngữ

D. Chữ Pháp

Tập thơ “Nhật kí trong tù” gồm bao nhiêu bài
thơ và phần lớn được viết theo thể thơ nào?

A. Gồm 143 bài – được viết chủ
yếu theo thể thơ tứ tuyệt

B. Gồm 135 bài – được viết chủ
yếu theo thể thơ thất ngôn bát cú
Đường luật.

C. Gồm 134 bài – được viết chủ
yếu theo thể thơ song thất lục
bát

D. Gồm 133 bài – được viết chủ
yếu theo thể thơ tứ tuyệt

Mục đích của Bác Hồ khi viết tập thơ
“Nhật kí trong tù” là gì?
A. Để lên án sự cai trị áp bức bóc
lột của thực dân Pháp ở nước ta,
kêu gọi sự ủng hộ của nhân dân thế
giới

B. Để giác ngộ cho các tầng lớp
thanh niên, nâng cao trình độ hoạt
động cách mạng cho họ

C. Để giải khuây trong những ngày
ở tù.

D. Để tuyên truyền cách mạng, vận
động quần chúng nhân dân hăng hái
tham gia cách mạng

Bài “Ngắm trăng” thuộc thể thơ gì ?

A. Lục bát    

B. Thất ngôn tứ tuyệt    

C. Song thất lục bát

D. Thất ngôn bát cú

Trong những bài thơ sau của Chủ tịch Hồ
Chí Minh, bài thơ nào không xuất hiện hình
ảnh trăng ?

A. Tin thắng trận

B. Cảnh khuya

C. Rằm tháng giêng

D. Chiều tối

Dòng nào nói đúng nhất hoàn cảnh ngắm
trăng của Bác Hồ trong bài thơ “Ngắm
trăng” ?

A. Trong khi đang đàm đạo
việc quân trên thuyền.

B. Trong đêm không ngủ vì lo
lắng cho vận mệnh đất nước

C. Trong nhà tù thiếu thốn
không rượu cũng không hoa.

D. Trên đường đi hiu quạnh từ
nhà tù này sang nhà tù khác

Hai câu thơ “Nhân hướng song tiền khán
minh nguyệt – Nguyệt tòng song khích khán
thi gia” sử dụng biện pháp nghệ thuật gì ?

A. Ẩn dụ    

B. Hoán dụ    

C. So sánh

D. Đối xứng

Dòng nào dưới đây nói đúng nhất tâm trạng
của Bác trước cảnh đẹp ở bài thơ Ngắm trăng?

A. Xao xuyến, bối rối 

B. Buồn bã, chán nản

C. Mừng rỡ, niềm nở     

D. Bất bình, giận dữ

Nhận định nào nói đúng nhất hình ảnh
Bác Hồ hiện lên qua bài thơ Ngăm trăng?

A. Một con người có khả
năng nhìn xa trông rộng

B. Một con người có bản lĩnh
cách mạng kiên cường

C. Một con người yêu thiên
nhiên và luôn lạc quan

D. Một con người giàu lòng
yêu thương

Giá trị nội dung của "Nhật ký trong
tù” là gì?
A. Miêu tả hiện thực cuộc sống
khổ cực trong nhà tù thực dân
Pháp

B. Bản cáo trạng đanh thép tố
cáo chế độ nhà tù Tưởng Giới
Thạch

C. Bức chân dung tự hoạ của Hồ
Chí Minh

D. Cả A, B, C