Ngữ
văn

6

Bangtan Sonyeondan

CHIẾC LÁ CUỐI CÙNG

O.HEN-RI
Noí và nghe

I. TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN

Trình bày những
hiểu biết của em
về tác giả O Hen-ri

1. Tác giả (18261910). Cha là thầy
thuốc, mẹ ông qua đời
khi ông mới lên ba.
Năm 15 tuổi ông thôi
học đến làm cho một
hiệu thuốc của chú ruột
rồi làm kế toán, vẽ
tranh, thủ quỹ ngân
hàng.

Ông có một tuổi thơ
nghèo khổ không được
học hành, phải làm đủ
việc để kiếm sống. Vì thế
các truyện ngắn của ông
thường nhẹ nhàng nhưng
toát lên tinh thần nhân đạo
cao cả, tình thương yêu
những người nghèo khổ.
Truyện của ông phong phú
đa dạng nhưng phần lớn
hướng về
cuộc sống
nghèo khổ bất hạnh của
người
dân
Mỹ.

• ..

..

I. TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:

TÓM TẮT VĂN BẢN
Xiu và Giôn-xi là hai nữ họa sĩ trẻ sống trong một khu
nhà trọ. Cụ Bơ-men, một họa sĩ già cũng sống ở đó, cả đời
cụ khao khát vẽ được một kiệt tác nhưng chưa thỏa ý. Mùa
đông năm ấy, Giôn-xi bị bệnh sưng phổi rất nặng. Bệnh tật
khiến cô tuyệt vọng và nghĩ rằng khi chiếc lá thường xuân
cuối cùng rụng xuống sẽ là lúc mình lìa đời. Xiu vô cùng lo
lắng và hết lòng chạy chữa cho bạn nhưng vô ích. Biết được
ý nghĩ điên rồ đó của Giôn-xi, cụ Bơ-men âm thầm thức suốt
đêm mưa gió để vẽ chiếc lá thường xuân. Chiếc lá cuối cùng
đã không rụng trong đêm bão lớn khiến Giôn-xi nghĩ lại, cô
hy vọng và muốn được sống. Nhưng cụ Bơ-men lại chết vì
bệnh sưng phổi sau đêm sáng tác kiệt tác chiếc lá cuối cùng
để cứu Giôn-xi. Xiu lặng lẽ đến bên bạn báo cho bạn về cái
chết của cụ Bơ-men và bí mật của chiếc lá cuối cùng.

Phiếu học tập số 1

? Em hãy nêu
- Xuất xứ: .
- Thể loại:
- Truyện kể theo ngôi thứ
- - Phương thức biểu đạt.
- Bố cục của bài

- Xuất xứ: Trích tác phẩm cùng tên.
- Thể loại: Truyện ngắn.
- Truyện kể theo ngôi thứ 3. (Lời kể của
tác giả).
- Phương thức biểu đạt: tự sự + miêu tả +
biểu cảm.

Bố cục:
- Đ1 : Từ đầu -> Hà Lan.
-> Giôn-xi chờ đợi cái chết.
- Đ2 : Tiếp -> Vịnh Na-pơ
-> Giôn-xi hồi sinh.
- Đ3 : Còn lại.
-> Sự ra đi bất ngờ của cụ Bơ-men.

II. SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI:

1. Nhân vật Giôn-xi

* Hoàn cảnh:
* Diễn biến tâm trạng:
Khi nghĩ chiếc lá cuối
cùng sẽ bị rụng:
-

-> Nhận xét về nhân vật

Khi chiếc lá
vẫn còn:
-

* Hoàn cảnh:
- Nữ hoạ sĩ trẻ, bị sưng phổi nặng, nghèo túng.
* Diễn biến tâm trạng:

- Khi nghĩ chiếc lá cuối
cùng sẽ bị rụng:
- Mất niềm tin vào sự
sống , tuyệt vọng ,
chán nản

-

Khi chiếc lá vẫn còn:

muốn sống, cuộc
sống được hồi sinh

=> Bằng nghị lực, bằng tình yêu cuộc sống, bằng sự
đấu tranh bền bỉ, con người ta có thể chiến thắng
bệnh tật.

Vịnh Na-Plơ thuộc I-ta-li-a

2. Nhân vật Xiu

- Nỗi lo sợ: lá thường xuân còn rất ít, sợ mất đi
người bạn thân.
- Hành động: động viện bạn, chăm sóc, làm theo
yêu cầu của Giôn-xi một cách chán nản.
- Ngạc nhiên vì chiếc lá cuối cùng vẫn còn.
- Tâm trạng: Từ lo sợ→ chiều chuộng→ động
viên→ chăm sóc → ngạc nhiên→ sung sướng.
=> Một tình yêu thương bao la, sâu
nặng, vô bờ dành cho bạn, tìm mọi
cách để cứu sống bạn.

3. Nhận vật cụ Bơ-men:

* Hoàn cảnh:
- Họa sĩ già, nghèo khổ.
- Thất bại trong nghệ thuật.
- Làm mẫu vẽ.
- Ước mơ: vẽ một kiệt tác, chưa thực hiện được.
* Thái độ: sợ sệt, lo lắng, im lặng không nói gì.

* Hành động: Âm thầm vẽ chiếc lá cuối cùng
trong đêm mưa tuyết.
* Mục đích vẽ chiếc lá: Mang lại niềm tin, niềm hi vọn
để cứu sống Giôn-xi.
-> Tạo bất ngờ cho Giôn-xi và cả Xiu, đồng thời mang
lại cảm giác hồi hộp, bất ngờ cho Xiu và người đọc.

-Đêm tối
- Mưa tuyết vùi dập, đập
mạnh vào cửa sổ.
- Gió phũ phàng ào ào.
- Giày , quần ướt sũng
lạnh buốt.
- Một đêm khủng khiếp.
=> Hoàn cảnh vẽ lá vô
cùng khắc nghiệt

Chiếc lá chính là kiệt tác của cụ Bơ-men, vì
nó sống động như thật, đánh lừa các cặp
mắt nhà nghề của các cô hoạ sĩ. Màu sắc và
ý nghĩa của nó tác động đến tâm hồn nhạy
cảm của Giôn-xi; được vẽ bằng tấm lòng
thương yêu, đức hi sinh thầm lặng và cao
quý của người hoạ sĩ. Chiếc lá có tác dụng
nhiệm màu: cứu sống Giôn-xi, khôi phục ở
cô ước mơ sáng tác =>Tác phẩm nghệ thuật
chân chính.

+ Hướng tới con người
+ Phục vụ đời sống con người.
=> “Nghệ thuật vị nhân sinh”

u
ª
y Ó
h t®
n
ì Ë
t
cã thu i !
n hÖ ê
Ç
c g gư
­
g
n n
n
è em on
s
i ® c
ê
y ng
­
ư
·
n g ! H i sè
n g
ê
o
®
n
C ­¬ ô
ư cv
h
t ô
ph

III. TỔNG KẾT:

PHIẾU HỌC TẬP
1. Tìm chi tiết thể nổi bật trong truyện? Tìm chi
tiết miêu tả ngoại hình và hành động của cụ Bơmen.
2. Đề tài của truyện là gì? Nêu chủ đề của truyện.
3. Ý nghĩa của các nhân vật, văn bản?

- Các chi tiết tiêu biểu trong truyện là giôn- xi bị
chứng viêm phổi phải nằm viện, cụ Bơ- mơn đã vẽ
chiếc lá thường xuân cuối cùng để thắp lên hi vọng
sống cho Giôn- xi vào cái đêm mà chiếc lá cuối
cùng rụng, cụ Bơ- man đã chết vì xưng phổi.
- Ngoại hình, hành động của cụ Bơ- man đã gây ấn
tượng với người đọc. Đó là hình ảnh cụ gầy ốm,
giày và quần áo đều ướt sũng. Cụ đã bắc thang và
dùng đèn bão để vẽ chiếc lá thường xuân cuối cùng.
- Đề tài: cuộc sống của người nghệ sĩ nghèo.
- Chủ đề: ngợi ca tình bạn cao đẹp, giá trị nghệ
thuật chân chính.

Chiếc lá cuối cùng
Ý nghĩa

Nghệ thuật

Ca ngợi tình yêu
thương cao cả giữa
những người nghèo khổ.
- Sức mạnh của nghệ
thuật chân chính.
=> Thể hiện tấm lòng
nhân đạo, tinh thần nhân
văn của nhà văn O.Henri
-

- Nghệ thuật đảo
ngược tình huống
hai lần
- Sáng tạo nhiều
chi tiết bất ngờ,
hấp dẫn.
- Kết cấu chặt chẽ

O Hen-ri

LUYỆN TẬP
Đọc tác phẩm và trả lời các câu hỏi sau:

Phiếu học tập
Nhân vật
Ngoại hình
Lời nói
Tính cách
Chi ti ết tiêu
biểu
Cảm nh ận c ủa
em về nhân vật

Xiu

Giôn-xi

Bơ-men

PHT
Nhan đề

Đề tài

Chủ đề

HƯỚNG DẪN TỰ HỌC Ở NHÀ
•
•
-

Bài cũ:
Tóm tắt văn bản.
Nắm được các nét đặc trưng của thể loại truyện.
Nắm được tác dụng nghệ thuật của văn bản.
Hoàn thành phần luyện tập.
Bài mới:
Soạn bài: Nói và nghe.
Xác định các nhánh chính của sơ đồ tư duy tóm tắt.
Xác định được nội dung chính của việc tóm tắt nội
dung
- người khác trình bày.