CHÀO MỪNG CÁC THẦY CÔ VỀ DỰ CHUYÊN
ĐỀ MÔN NGỮ VĂN LỚP 7
TRƯỜNG THCS PHÙNG XÁ
NĂM HỌC 2023-2024
NGƯỜI THỰC HIỆN: GV LÊ THỊ
NGUYỆT

Khởi động

Em hãy xem vi deo sau và nêu
nhận xét về những gì được nghe,
thấy xung quanh việc giới thiệu?

Cách đọc hiểu văn bản thông tin

- Xác định đối tượng được thuyết minh., Văn bản thuyết minh trung thành với đặc điểm của
sự vật, đối tượng.
- Xác định đặc điểm của đối tượng thuyết minh thông qua các luận điểm.
- Ngôn từ:: chính xác, dễ hiểu, ít dùng so sánh, liên tưởng.
- Dẫn chứng: dùng số liệu, hình ảnh thông tin cụ thể.
 

Đọc - chú thích

- HS đọc nối tiếp
- Nhấn mạnh những câu in nghiêng ở phần mở đầu
VB, bộc lộ thái độ thích thú, ngạc nhiên trước phần
dẫn giải về lễ tục.
- Giọng đọc: rành rẽ, khúc chiết, thái độ thích thú,
ngạc nhiên

Chú thích
Định kì

Linh nghiệm

Hình người bằng giấy, dùng để cúng rồi đốt đi, theo
tục lệ mê tín.
Quang đãng và sáng sủa

Khoảng một thời gian tương đối cố định dánh dấu
Hình nhân

sự lặp lại đều đặn của một hoạt động hoặc hiện
tượng, sự kiện nào đó.

Phong quang

Có hiệu quả, hiệu lực thấy rõ, như nhờ một tác
động lạ lùng, bí ẩn nào đó.

-

Nhan đề: Lễ rửa làng của người Lô Lô.

 Tập tục của người Lô Lô khi xong xuôi mùa vụ, cầu mong một cuộc
sống ấm no.
Đó là nội dung chính văn bản tập trung tái hiện.
 

Tóm tắt văn bản Lễ rửa làng của người Lô Lô
Mỗi năm khi xong mùa vụ, người làng Lô Lô thường tổ chức nghi lễ rửa làng. Người
Lô Lô là dân tộc thiểu số cư trú tại tỉnh Hà Giang và Cao Bằng. Người dân ở đây thường
sống tập trung nên có tính cộng đồng rõ nét, họ thường cùng nhau thực hiện những nghi
thức cổ truyền hướng về cội nguồn và cùng nhau ước vọng đời sống ấm no. Lễ rửa làng
còn có tên gọi là lễ mừng ngô mới, bắt nguồn từ nhận thức rằng không gian của họ cần
được tẩy rửa định kì. Một ngày trước khi lễ người dân cần chuẩn bị thẻ hương, chén
nước, giấy trúc và con gà trống. Khi thầy cúng bọc tờ giấy trúc lên chén nước mà nước
trong chén không bị thấm hoặc đổ ra ngoài thì lễ xin rửa làng đã linh nghiệm, báo hiệu
việc cúng lễ sẽ thành công. Đoàn người thực hiện lễ cúng bao gồm thầy cúng chính, thầy
cúng phụ và nam giới theo sau hỗ trợ. Họ vừa đi vừa gõ chiêng trống nhằm đánh thức
những điều đẹp đẽ và xua tan rủi ro. Cây tre dài trước đó đã được đục miệng ở đoạn giữa
và đổ đầy đất, sau đó cắm hình nhân bằng giấy màu rồi cắm hương theo từng hàng dọc ở
giữa cây tre giả làm con ngựa. Xong phần lễ mọi người nhẹ nhõm hơn và tin vào tương
lai tươi sáng phía trước.

Tác giả

Tác giả: Phạm Thùy Dung
- Là một cây bút có bài viết xuất hiện đều đặn trên tạp chí Di
sản (Heritage) của Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam
(Vietnam Airlines).
- Các bài viết của chị đã đưa đến cho người đọc nhiều thông
tin thú vị về cuộc sống muôn màu trên mọi miền Tổ quốc.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Xuất xứ

 

Thể loại

 

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
PTBĐ

 

Bố cục

 

Tác phẩm

Xuất xứ
Trích trong tạp chí

PTBĐ chính

“Di sản”, tháng
12/2019

Thuyết minh
Thể loại
Văn bản thông
tin

Bố cục
3 phần

- Phần 1: Từ đầu đến “độc đáo, thú vị”:
Giới thiệu người Lô Lô và lễ rửa làng .
Bố cục

- Phần 2: Tiếp theo đến “làm mất thiêng”:

3 phần

Nét đặc sắc trong lễ rửa làng của người Lô
Lô.
- Phần 3: Còn lại: Ý nghĩa của phong tục

Phiếu học tập số 2:
Đối tượng thuyết minh

 

Ngôn ngữ thuyết minh

 

Hình ảnh trong văn bản
 

 

Nhận xét
 

 

Đặc điểm của văn bản thông tin: Lễ rửa làng của
người Lô Lô
Đối tượng thuyết minh

lễ rửa làng của người Lô Lô
 

Ngôn ngữ thuyết minh

Dễ hiểu, chính xác, ít dùng so sánh, liên tưởng
 

Hình ảnh trong văn bản

Đẹp, chính xác, có cước chú kèm theo
 

Nhận xét

Thuyết minh chi tiết về lễ rửa làng: từ thời điểm được chọn để
tổ chức, dẫn dắt người đọc vào thông tin chính, những việc cần
chuẩn bị cho ngày lễ, đến những quy định nghiêm ngặt, ….

Hoạt động nhóm
Em tập làm hướng dẫn viên du lịch
Hs đóng vai là hướng dẫn viên du lịch giới thiệu về đặc điểm của người Lô Lô theo phiếu
học tập sau:

Phiếu học tập số 3
1.Người Lô Lô sống ở đâu?......................
2. Người Lô Lô có những lễ hội nào tiêu biểu?......................
3.Nhận xét về nghệ thuật?.........................................

Giới thiệu về dân tộc Lô Lô
- Là một trong những dân tộc thiểu số có số dân
ít nhất Việt Nam
- Cư trú: ở tỉnh Hà Giang và Cao Bằng
- Lối sống: tập trung và mang tính cộng đồng
rõ nét và có nhiều lễ hội tiêu biểu
- Là dân tộc chăm chỉ, cần cù, vất vả
 Câu văn ngắn gọn, súc tích, nêu được đặc
điểm cơ bản về dân tộc Lô Lô

Giới thiệu về lễ hội rửa làng của người Lô Lô

Giới thiệu về lễ hội rửa làng của người Lô Lô
Bên cạnh những ngày lễ tiêu biểu như lễ nhảy cây, lễ cầu mưa, lễ cầu
lễ
Hội
rửa
làng
thần đá, thì người Lô Lô còn có lễ Hội rửa làng rất độc đáo, thú vị
NT: Cách dẫn trực tiếp, rất cụ thể, dễ hiểu,
tự nhiên, giúp người đọc nắm được thông
tin chính của văn bản

Tiểu kết

- Lời văn nhẹ nhàng, giàu hình ảnh
- Câu văn ngắn gọn, đơn giản, nhưng giàu sức gợi nên cuốn hút người đọc

- Văn bản đã cung cấp cho người đọc thông tin đầy đủ,
rõ ràng về đặc điểm của người Lô Lô để thấy được nét
độc đáo của cộng đồng dân cư người dân nơi đây.

RUNG
CHUÔNG VÀNG

CÂU HỎI 1
“Lễ rửa làng” còn có tên gọi khác là gì?

Đáp án:
Lễ mừng ngô mới

10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
BẮT
ĐẦU

CÂU HỎI 2
Thời điểm diễn ra lễ rửa làng.

Đáp án:
Vào tháng 5 hoặc tháng 6 âm lịch

10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
BẮT
ĐẦU

CÂU HỎI 3
Người Lô Lô cư trú chủ yếu ở đâu?

Đáp án:
Cư trú chủ yếu ở tỉnh Hà Giang và
Cao Bằng

10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
BẮT
ĐẦU

CÂU HỎI 4

10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
BẮT
ĐẦU

Tại sao nói người Lô Lô có tính cộng đồng
rõ nét ?

Đáp án:
Họ thường sống tập trung trong các bản
làng cố định nên có tính cộng đồng rõ nét

CÂU HỎI 5

10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
BẮT
ĐẦU

Ngoài “Lễ rửa làng” của người Lô Lô em
còn biết người Lô Lô có những lễ tiêu biểu
nào khác nữa ?

Đáp án:

- Lễ nhảy cây
-lễ cầu mưa
-Lễ thờ thần đá

HS thực hiện nhiệm vụ GV đã giao :
Giáo viên chia lớp thành 4 nhóm (theo dân tộc)
Mỗi nhóm đã sưu tầm một số phong tục tập quán của dân tộc
mình. Ghi chép lại nội dung các phong tục, nghi lễ của dân tộc
mình, nêu ý nghĩa về các phong tục, nghi lễ đó.

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

Em hãy vẽ một bức tranh về một sinh hoạt văn hóa mà em
được biết hoặc được chứng kiến, tham gia.

SẢN PHẨM - NHÓM 4
DÂN TỘC THÁI TRẮNG VỚI LỄ HỘI KIN LẨU KHẨU MẨU
(Lễ hội cốm mới)
Lễ hội Kin lẩu khẩu mẩu, còn gọi là Lễ hội Cốm
mới của đồng bào Thái trắng ở Lai Châu, diễn ra
hằng năm vào cuối Thu trên cánh đồng Mường
So, huyện Phong Thổ. Đây là dịp để đồng bào thể
hiện lòng biết ơn trời đất, thần linh đã ban cho
người dân mùa màng bội thu và nhiều điều tốt
đẹp.Người Thái ở Phong Thổ tổ chức Lễ hội Kin
lẩu khẩu mẩu để cầu cho dân làng và du khách
nhiều điều tốt đẹp, luôn khỏe mạnh, no ấm; cầu
mưa thuận, gió hòa, mùa màng tươi tốt.
Lễ hội Kin lẩu khẩu mẩu gồm 2 phần. Trong phần
lễ diễn ra các nghi thức: rước hồn lúa; cúng hồn
lúa; giã cốm, cầu bình an; cúng thần linh, cầu
phúc và tạ ơn. Sau đó, vào phần hội, đồng bào và
du khách cùng tham gia nhiều trò chơi dân gian
truyền thống, điệu múa như: kéo co, nhảy sạp,
ném còn và múa xòe.

SẢN PHẨM NHÓM 3
DÂN TỘC CHĂM VỚI LỄ HỘI KA TÊ

Katê là lễ hội dân gian đặc sắc nhất trong
kho tàng văn hoá của dân tộc Chăm. Đây là
dịp người Chăm dâng lễ vật tri ân các vị thần
và tưởng nhớ tổ tiên của mình. Về Ninh
Thuận dịp lễ hội, du khách không chỉ được
chiêm bái các đền tháp cổ mà còn được
thưởng thức các loại hình nghệ thuật dân
gian đặc sắc. Khi hoa Tagilao nở tím sườn núi,
làng Chăm Hữu Đức, xã Phước Hữu, huyện
Ninh Phước, tỉnh Ninh Thuận nô nức chuẩn bị
Tết Katê. Lễ hội Katê được tổ chức vào đầu
tháng 7 âm lịch (tương ứng cuối tháng 9 - đầu
tháng 10 lịch dương). Trước đây, dù được
mùa hay mất mùa, ngày hội Katê đều kéo dài
một tháng. Hiện nay, lễ hội này của người
Chăm đã được rút ngắn với thời gian một
tuần, trong đó, những lễ thức quan trọng sẽ
tiến hành 3 ngày liên tục.

SẢN PHẨM NHÓM 2
DÂN TỘC TÀY VỚI LỄ HỘI LỒNG TỒNG

Hàng năm, cứ vào dịp sau Tết
Nguyên đán cũng là lúc những cây
đào, cây mận, cây lê bung hoa khoe
sắc. Trên khắp các bản làng của
người dân tộc Tày ở Hà Giang lại nô
nức tổ chức Lễ hội Lồng tồng (Lễ hội
xuống đồng).Lễ hội Lồng tồng cũng
thường gọi là Lễ hội xuống đồng, là
một lễ hội của dân tộc Người Tày,
cũng là nét quy tụ những sắc thái
văn hóa đặc trưng nhất của các dân
tộc như: Nùng, Dao, Sán Chỉ....Đây
được xem là hoạt động tín ngưỡng
cầu trời cho mưa thuận gió hòa, cây
cối tốt tươi, mùa màng bội thu, đời
sống ấm no.

SẢN PHẨM NHÓM 1
DÂN TỘC Ê ĐÊ VỚI LỄ CÚNG CƠM MỚI
Từ xa xưa, sau mỗi vụ mùa, các dân
tộc sinh sống tại khu vực Tây Nguyên đều
tổ chức lễ hội ăn mừng lúa mới về nhà, nấu
những bữa cơm đầu tiên bằng hạt thóc vừa
thu hoạch. Lễ hội này có ý nghĩa tôn vinh
lúa gạo mà thần linh đã ban cho con người,
thể hiện lòng thành kính với trời đất, thần
sông thần suối, thần gió thần mưa, thần
sấm, thần đất đã cho người dân mưa
thuận, gió hòa, làm ăn thuận lợi.
Đây cũng là dịp để người dân cúng thần,
cúng hồn lúa, cúng tổ tiên, gửi gắm những
mong cầu về sức khỏe cho gia đình, mong
cầu những vụ mùa sau tiếp tục được bội
thu, được lúa thóc đầy bồ.
Bên cạnh đó Lễ Cúng Cơm Mới còn là dịp
để người dân trong bản quây quần lại để
vui chơi, tiếng cồng chiêng nổi lên, nhảy
múa ca hát suốt ngày đêm. Đặc biệt với
những năm thời tiết thuận lợi, cả bản đều
bội thu thì lễ hội này như kéo dài vô tận, từ
nhà này qua nhà khác, tụ họp vui chơi
không ngừng nghỉ.

TIẾT HỌC TẠM DỪNG TẠI ĐÂY

TẠM BIỆT CÁC THẦY CÔ GIÁO VÀ CÁC EM
HS THÂN YÊU

- Thời gian: 3 năm một lần, ngày đẹp trời
trong tháng 5 hoặc tháng 6 âm lịch
- Thời điểm: khi đã xong xuôi mùa vụ
- Không gian: núi đồi thênh thang

a. Quá trình chuẩn bị:
- Mọi người ngồi cùng nhau chọn ngày tổ chức
- Lễ xin tổ tiên đồng ý cho tổ chức lễ rửa làng:
+ Lễ vật: thẻ hương, giấy trúc, thẻ nến, con gà trống
+ Tối hôm trước, thầy cúng sẽ thắp hương rồi đặt giấy trúc và chén
nước xuống góc nhà và khấn xin tổ tiên cho tổ chức buổi lễ  nước
trong chén không bị thấm hoặc đổ ra ngoài  linh nghiệm

b. Quá trình diễn ra

Diễu hành
trong làng với
các đồ lễ,
dụng cụ cần
thiết, tiếp đón
đoàn diễu
hành.

Hoạt động

Hoạt động

phải thực hiện

nằm ngoài

theo luật lệ

luật lệ

Quần tụ vui
chơi, ăn uống,
mừng tiệc

* Hoạt
động
phải
thực
hiện
theo
luật lệ

- Đoàn người thực hiện lễ: một thầy cúng chính, một thầy
cúng phụ, một số nam giới trong làng đi theo hỗ trợ.
- Người tham dự lễ: các gia đình trong làng bản
- Đồ lễ: 2 con dê, 1 con gà trống trắng, rượu ngô, hạt ngô, vải
đỏ, sừng trâu, cây tre to….
- Quá trình hành lễ: đoàn người thực hiện lễ cúng sẽ đi
B. STRAWBERRY
quanh làng, sẽ có 2 người dắt 2 con dê, những người còn lại
người vác tre giả hình ngựa, người quấy ngô, người xách gà
D. nhà
MELON
trống trắng… theo sau thầy cúng đi vào từng
dân.

* Hoạt động nằm ngoài luật lệ
- Các cô gái trong bản nhân dịp lễ rửa làng sẽ mặc
những bộ váy áo đẹp, được thêu thùa cầu kì, trên
đầu đội những chiếc khăn điệu đà làm dáng, nói
cười vui vẻ
- Các chàng trai phấn khởi, lớn giọng chúc tụng
nhau chén rượu thơm
- Mọi người hoan hỉ ăn tiệc, uống rượu

c. Kết thúc buổi lễ

- Những quy định nghiêm ngặt về hoạt động sau ngày lễ:
+ Sau lễ cúng, 9 ngày sau người lạ mới được bước vào làng
+ Nếu chẳng may có người lạ bước vào làng, người đó sẽ phải sửa
soạn lễ vật cúng lại.
- NT: những câu văn ngắn gọn miêu tả chân thực, cụ thể, rõ nét
những hoạt động của buổi lễ

- Dân làng cảm thấy tin tưởng vào tương lai
phía trước
- Mang đậm bản sắc văn hóa cộng đồng
- Đây là tín ngưỡng dân gian,nét đẹp truyền
thống làm giàu bản sắc dân tộc Việt Nam

1. Nghệ thuật
- Lời văn nhẹ nhàng, giàu hình ảnh
- Câu văn ngắn gọn, đơn giản, nhưng giàu sức gợi nên cuốn hút người đọc
2. Nội dung
Văn bản đã cung cấp cho người đọc thông tin đầy đủ,
rõ ràng về phong tục rửa làng của người Lô Lô để thấy
được nét đẹp về văn hóa và tinh thần của người dân nơi
đây.

Lễ cầu ngư- Đà Nẵng

Lễ cầu mưa- Chăm H'roi

Viết đoạn văn (5-7 câu) nêu cảm nhận của
em về những giá trị sống được bộc lộ qua văn
bản “Lễ rửa làng của người Lô Lô”