Yêu cầu đối với bài văn
kể về một trải nghiệm
Phân tích bài tham khảo

Thực hành viết theo
các bước

I. Yêu cầu đối với các văn bản tóm tắt

- Phản ánh đúng nội dung của văn
bản gốc.
- Trình bày được những ý chính,
những điểm quan trọng của văn bản
gốc.
- Sử dụng các từ ngữ quan trọng của
văn bản gốc.
-  Đáp ứng được những yêu cầu khác
nhau về độ dài của văn bản tóm tắt.

– Nội dung, chủ đề của văn bản tóm tắt:
+ Nội dung kể về câu chuyện kén rể của vua Hùng và cuộc
giao tranh giữa hai vị thần Sơn Tinh, Thủy Tinh để tranh giành
công chúa Mị Nương.
+ Chủ đề: Giải thích hiện tượng
thiên nhiên (thiên tai lũ lụt hằng năm).

– Nội dung chính của văn bản được tóm tắt:
+ Vua Hùng kén rể.
+ Sơn Tinh, Thủy Tinh đến cầu hôn.
+ Vua Hùng ra điều kiện kén rể.
+ Sơn Tinh mang đầy đủ lễ vật đến trước
và rước Mị Nương về núi.
+ Thủy Tinh đến sau không cưới được vợ,
nổi giận mang quân đi đánh Sơn Tinh.
+ Hai bên giao chiến hằng tháng trời, cuối
cùng Thủy Tinh thua đành rút lui.
+ Hằng năm, Thủy Tinh lại dâng nước lên
đánh Sơn Tinh, gây ra lũ lụt.

Tiêu chí

Văn bản 1

Văn bản 2

Văn bản tóm tắt có trung thành với nội dung  
của văn bản gốc không?

 

Văn bản tóm tắt có trình bày được những ý  
chính, những điểm quan trọng của văn bản gốc
không?

 

Liệt kê một số từ ngữ quan trọng của văn bản  
gốc được thể hiện trong văn bản tóm tắt

 

Nhận xét về độ dài của VB tóm tắt 1 và 2

 

 

Tiêu chí
Văn bản tóm tắt có trung thành
với nội dung của văn bản gốc
không?
Văn bản tóm tắt có trình bày
được những ý chính, những điểm
quan trọng của văn bản gốc
không?
Liệt kê một số từ ngữ quan trọng
của văn bản gốc được thể hiện
trong văn bản tóm tắt

Văn bản 1

Văn bản 2

Trung thành với văn bản Trung thành với văn bản gốc
gốc
Trình bày được ý chính, Trình bày được ý chính, điểm
điểm quan trọng
quan trọng
Hùng Vương thứ mười
tám, Mị Nương, Sơn Tinhchúa miền non cao, Thủy
Tinh- chúa miền nước
thẳm, cầu hôn, lễ vật, nổi
giận...

Nhận xét về độ dài của VB tóm Ngắn hơn, có 4 câu
tắt 1 và 2

Hùng Vương thứ mười tám,
Mị Nương, Sơn Tinh- chúa
miền non cao, Thủy Tinhchúa miền nước thẳm, cầu
hôn, lễ vật, nổi giận...
Dài hơn, có 12 câu

Em hãy viết một đoạn văn (khoảng 8-10 câu) tóm tắt văn bản
“Bầy chim chìa vôi”- Nguyễn Quang Thiều

1. TRƯỚC KHI TÓM TẮT

2. VIẾT VĂN BẢN TÓM TẮT

3. CHỈNH SỬA

1. TRƯỚC KHI TÓM TẮT

a,

Đọc kĩ văn bản gốc

b,

Xác định nội dung chính cầm tóm tắt
- Xác định nội dung cốt lõi của toàn văn bản
VD: chuyện hai anh em Mên và Mon đi đò ra bãi cát giữa sông
để cứu tổ chim sắp bị ngập nước và xúc động khi chứng kiến
cảnh đàn chim bé bỏng “bứt khỏi dòng nước khổng lồ bay lên”.

1. TRƯỚC KHI TÓM TẮT

b,

Xác định nội dung chính cầm tóm tắt
- Xác định các ý chính của từng phần:
- Ở đâu?
- Khi nào?

Bối cảnh

Nhân vật

Nhân vật
Sự việc 1

Sự việc 2

Sự việc 3

PHẦN 1: Khoảng hai giờ sáng, trời mưa to, hai anh
em Mên và Mon không ngủ được. vì “sợ những con
chim chìa vôi ở bãi sông bị chết đuối”
PHẦN 2: Hai anh em Mên và Mon vẫn lo rằng tổ
chim chìa vôi sẽ bị ngập chìm trong dòng nước lớn.
Hai anh em nghĩ cách mang tổ chim vào bờ.
PHẦN 3: Mên và Mon đi đò ra giữa sông và xúc
động khi chứng kiến cảnh chim bố, chim mẹ dẫn
bầy chim non bay lên, bứt khỏi dòng nước khổng lồ.

1. TRƯỚC KHI TÓM TẮT

a,

Đọc kĩ văn bản gốc

b,

Xác định nội dung chính cầm tóm tắt
- Tìm các từ ngữ quan trọng của văn bản
VD: Hai anh em Mên và Mon, bẫy chim chìa vôi, con
đò, bãi cát giữa sông,…
- Ghi ra giấy những ý chính của văn bản

1. TRƯỚC KHI TÓM TẮT

a,

Đọc kĩ văn bản gốc

b,

Xác định nội dung chính cầm tóm tắt

c,

Xác định yêu cầu về độ dài của văn bản tóm tắt
– HS dựa vào yêu cầu của đề bài để xác định độ dài văn bản.
– Lưu ý: Căn cứ vào yêu cầu về độ dài của VB để lựa chọn ý lớn, ý
nhỏ cho VB tóm tắt. Khi tóm tắt VB tự sự, để có VB tóm tắt ngắn
gọn, cần chú ý lựa chọn các sự việc chính; còn để VB tóm tắt có dung
lượng lớn hơn, cần mở rộng các sự việc bằng những chi tiết tiêu biểu
trong VB gốc

2. VIẾT VĂN BẢN TÓM TẮT

Sắp xếp các ý
chính của văn bản
gốc theo một
trình tự hợp lí

Dùng lời văn của em
kết hợp với những từ
ngữ quan trọng trong
văn bản gốc để viết
bài tóm tắt

Chú ý đảm bảo về
độ dài của văn
bản tóm tắt

STT

Tiêu chí

Đạt

Không
đạt

1

Đọc kĩ VB gốc để hiểu đúng nội dung, chủ đề của
VB

 

 

2
3

Xác định nội dung chính cần tóm tắt
Sắp xếp các nội dung chính theo một trật tự hợp lí

 
 

 
 

4
5

Xác định yêu cầu về độ dài của VB tóm tắt
Viết VB tóm tắt theo trật tự nội dung chính đã xác
định

 
 

 
 

6

Đọc lại và chỉnh sửa VB tóm tắt

 

 

Khoảng hai giờ sáng, trời mưa to, hai anh em Mên và Mon không
ngủ được vì “sợ những con chim chìa vôi ở bãi sông bị chết đuối”. Hai
anh em thì thầm nói chuyện về cơn mưa, bãi cát dưới sông sẽ ngập và
bầy chim chìa vôi đang làm tổ dưới đó. Hai anh em Mên và Mon vẫn lo
rằng tổ chim chìa vôi sẽ bị ngập chìm trong dòng nước lớn. Hai anh em
nghĩ cách mang tổ chim vào bờ và quyết định lấy đồ của ông Hảo để đi
cứu bầy chim. Mên và Mon đi đò ra giữa sông và xúc động khi chứng
kiến cảnh chim bố, chim mẹ dẫn bầy chim non bay lên, bứt khỏi dòng
nước khổng lồ. Cho đến khi bầy chim non đã thực hiện xong chuyến
bay quan trọng, hai anh em vẫn đứng không nhúc nhích, nhận ra chúng
đã khóc từ lúc nào và ngượng nghịu nhìn nhau cười rồi rướn người
chạy thật nhanh về ngôi nhà của mình.