Thầy Trần Tâm
VẬT LÍ LỚP 7
Bài 10.
NGUỒN ÂM

Chương 2 ÂM HỌC
Chủ đề 2: Nguồn âm, độ cao và độ to của âm
Bài 10.
NGUỒN ÂM

Chương 2 ÂM HỌC
Chủ đề 2: Nguồn âm, độ cao và độ to của âm
Tiếng rì rào của lá cây phát ra từ lá và cành cây dao động bởi gió.
Tiếng tích tắc gõ nhịp phát ra từ đồng hồ treo tường...
Bài 10.
NGUỒN ÂM

Chương 2 ÂM HỌC
Chủ đề 2: Nguồn âm, độ cao và độ to của âm
Dây đàn khi gẩy
Mặt trống khi đánh, chuông đồng khi gõ
Tiếng tích tắc gõ nhịp phát ra từ đồng hồ treo tường...
Kèn khi thổi, loa phát thanh khi đang hoạt động.
Bài 10.
NGUỒN ÂM

Chương 2 ÂM HỌC
Chủ đề 2: Nguồn âm, độ cao và độ to của âm
Trả lời
Em nhìn thấy sợi dây cao su "rung rung" và nghe được âm phát ra
Bài 10.
NGUỒN ÂM

Chương 2 ÂM HỌC
Chủ đề 2: Nguồn âm, độ cao và độ to của âm
Âm thoa có dao động. Có thể kiểm tra dao động của âm thoa bằng cách:
Đặt con lắc bấc sát một nhánh của âm thoa khi âm thoa phát ra âm.

Dùng tay giữ chặt hai nhánh của âm thoa thì không nghe thấy âm phát ra nữa.
Bài 10. NGUỒN ÂM

Chương 2 ÂM HỌC
Chủ đề 2: Nguồn âm, độ cao và độ to của âm
I. Nhận biết nguồn âm:
Vật phát ra âm gọi là nguồn âm
Ví dụ: Loa đang phát nhạc, kèn đang thổi, dây đàn khi gảy vào, trống khi ta đánh vào
I. Nhận biết nguồn âm:
Vật phát ra âm gọi là nguồn âm
Ví dụ: Loa đang phát nhạc, kèn đang thổi, dây đàn khi gảy vào, mặt trống khi ta đánh vào
II. Các nguồn âm có chung đặc điểm gì?
Sự rung động( chuyển động ) qua lại vị trí cân bằng của sợi dây cao su, thành cốc, mặt trống,... gọi là dao động
Kết luận: Khi phát ra âm các vật đều dao động
Bài 10 Nguồn âm
III. Vận dụng: (xem SGK trang 29, 30)
Bài C6 (trang 29 SGK Vật Lý 7): Em có thể làm cho một số vật như tờ giấy, lá chuối... phát ra âm được không?
Lời giải:
Có thể dùng tờ giấy hay tàu lá chuối quấn thành một cái kèn. Thối vào kèn, phèn sẽ phát ra âm thanh
Bài C7 (trang 29 SGK Vật Lý 7): Hãy tìm hiểu xem bộ phận nào dao động phát ra âm trong hai nhạc cụ mà em biết.
Ví dụ như đàn ghi ta: bộ phận phát ra âm là dây đàn, cái trống: bộ phận phát ra âm là mặt trống khi dao động.
Thổi kèn → luồng không khí (hơi thở) qua kèn dao động nên kèn phát ra âm (ò, e...)
Bài C8 (trang 29 SGK Vật Lý 7): Nếu em thổi vào miệng một lọ nhỏ, cột không khí trong lọ sẽ dao động và phát ra âm. Hãy tìm cách kiểm tra xem có đúng khi đó cột dao động không?
Lời giải:
Có thể kiểm tra sự dao động của cột không khí trong lọ bằng cách dán vài tờ giấy mỏng ở miệng lọ sẽ thấy tua giấy rung rung.
Hoặc có thể cho vào lọ một ít vụn giấy nhỏ li ti, khi thổi vào lọ thì lọ phát ra âm và thấy vụn giấy bay lên, xuống. Chứng tỏ không khí trong lọ đã dao động làm cho vụn giấy bay.
Bài C9 (trang 29 SGK Vật Lý 7) Hãy làm một nhạc cụ (đàn ống nghiệm) theo chỉ dẫn dưới
- Đổ nước vào bảy ống nghiệm giống nhau đến các mực nước (hình 10.4).
- Dùng thìa gõ nhẹ lần lượt vào từng ống nghiệm sẽ nghe được các âm trầm bổng khác nhau.
a. Bộ phận nào dao động phát ra âm?
b. Ống nào phát ra âm trầm nhất, ống nào phát ra âm bổng nhất?
- Lần lượt thổi mạnh vào miệng các ống nghiệm sẽ nghe được các âm trầm, bổng khác nhau (hình 10.5).
c. Cái gì dao động phát ra âm?
d. Ống nào phát ra âm trầm nhất, ống nào phát ra âm bổng?
Lời giải:
Thí nghiệm cho thấy
a. Không khí và nước trong ống nghiệm dao động phát ra âm.
b. Ống nghiệm chứa cột nước khác nhau (cột không khí trong ống nghiệm cũng khác nhau) → âm phát ra khác nhau. Mực nước trong ống nghiệm càng thấp (cột không khí càng cao) thì âm phát ra càng trầm hơn.
Do đó: Ống có nhiều nước nhất phát ra âm trầm nhất, ấm có ít nước nhất phát ra âm bổng nhất.
c. Cột không khí trong ống dao động phát ra âm.
d. Ống có cột không khí dài nhất phát ra âm trầm nhất.
Ống có cột không khí ngắn nhất phát ra âm bổng nhất.
Bài tập về nhà:
1/ Đọc nội dung có thể em chưa biết
2/ Xem thí nghiệm hình 11.1 SGK /31
Làm thí nghiệm và điền kết quả vào bảng