Xin chào thầy và các bạn
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Triết học Mác-Lênin cho rằng: VĐ là mọi sự
biến dạng nói chung
B. biến đổi nói chung
C. phát triển nói chung
D. Cả A và B đều đúng
B
Câu 2: Sự VĐ của TGVC là
do Thượng Đế quy định
B. do một thế lực thần bí quy định
D. quá trình mang tính chủ quan
C. quá trình mang tính khách quan
Câu 3: Khuynh hướng tất yếu của quá trình phát triển là :
S
Cái sau thay thế cái trước
Đ
B. Cái tiến bộ thay thế cái lạc hậu
S
C. Cái không mới thay thế cái cũ
S
D. Cái lạc hậu thay thế cái tiến bộ
00
1
2
3
4
5
6
7
8
Bắt đầu
B
Câu 3 : câu nào sau đây không thể hiện sự phát triển
A. Qua cầu rút ván
B. Kiến tha lâu cũng đầy tổ
C. Tre già măng mọc
D. Dốt đến đâu học lâu cúng biết
A

GIỚI THIỆU BÀI

Chủ nghĩa duy tâm và tôn giáo cho rằng mọi sự biến hóa trong vũ trụ là do một lực lượng siêu nhiên nào đó. Trái lại chủ nghĩa duy vật biện chứng khẳng định nguồn gốc vận động và phát triển của mọi sự vật hiện tượng là do mâu thuẫn trong bản thân của chúng. Vậy mâu thuẫn là gì? Chúng ta sẽ đi vào tìm hiểu bài hôm nay.


“HAI SỐ PHẬN “
BÀI 4
NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN CỦA SỰ VẬT VÀ HIỆN TƯỢNG
11/24/2019
9
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
10
Mâu thuẫn là gì?
Hãy cho một vài ví dụ về mâu thuẫn.
 MT thông thường: Là trạng thái xung đột, chống đối nhau.
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
12
Mâu thuẫn là một chỉnh thể, trong đó có hai mặt đối lập vừa thống nhất với nhau, vừa đấu tranh với nhau.
Khái niệm mâu thuẫn trong Triết học
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
13
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
14
Chỉnh thể là thể, khối thống nhất trong đó các bộ phận có quan hệ chặt chẽ, không thể tách rời.





1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
15
a. Mặt đối lập của mâu thuẫn
Sản xuất
Tiêu dùng
Trong XHPK:
Quá trình tiêu hóa thức ăn
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
19
a. Mặt đối lập của mâu thuẫn
Theo bạn, việc hấp thụ thức ăn của cơ thể A và sự tiêu hóa ở cơ thể B có được coi là một mâu thuẫn không? Vì sao?
Không.
Vì chúng là hai MĐL bất kì, không cùng nằm trong một SV, HT, không phải là một chỉnh thể.
Sản xuất
Tiêu dùng
Nền kinh tế 
có thể thiếu SX
hoặc TD được không?
XHPK có thể thiếu GCĐC
hoặc nông dân được không?
Trong cơ thể người có thể thiếu hấp thụ thức ăn hoặc tiêu hóa được không?
b. Sự thống nhất giữa các mặt đối lập
24
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
c. Sự đấu tranh giữa các MĐL
c. Sự đấu tranh giữa các mặt đối lập
26
Tại sao trong mâu thuẩn hai mặt vừa thống nhất vừa đấu tranh với nhau?
Thống nhất : vì chúng liên hệ gắn bó với nhau, ràng buộc nhau và quy định lẫn nhau mặt này lấy mặt kia làm tiền đề tồn tại cho mình
Đấu tranh: vì rằng các mặt đối lập cùng tồn tại bên nhau, vận động và phát triển là theo hướng trái ngược nhau nên chúng luôn luôn tác động, bài trừ, gạt bỏ nhau
Ví dụ : Trong sinh vật hai mặt đồng hóa và dị hóa thống nhất với nhau vì chúng cùng tồn tại trên một cơ thể sinh vật. Nếu chỉ có một mặt thì sinh vật sẽ chết
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
28
Sắp xếp các cặp từ sau đây theo cột mâu thuẫn triết học – Mâu thuẫn thông thường:
To – Nhỏ; Thống trị - Bị trị; Trắng – Đen; Cao – Thấp; Sản xuất – Tiêu dùng; Số lượng - Chất lượng; Đồng hóa – Dị hóa; Dũng cảm – Hèn nhát; Phải – Trái; Di truyền – Biến dị.
1. THẾ NÀO LÀ MÂU THUẪN?
29
Sắp xếp các cặp từ sau đây theo cột mâu thuẫn triết học – Mâu thuẫn thông thường:
2. MÂU THUẪN LÀ NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN CỦA SV VÀ HT
30
a. Giải quyết mâu thuẫn
2. MÂU THUẪN LÀ NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN CỦA SV VÀ HT
a. Giải quyết mâu thuẫn
2. MÂU THUẪN LÀ NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN CỦA SV VÀ HT
32
a. Giải quyết mâu thuẫn
Chúng ta phải làm gì để cho các SV, HT không ngừng phát triển?
2. MÂU THUẪN LÀ NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN CỦA SV VÀ HT
33
2. MÂU THUẪN LÀ NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN CỦA SV VÀ HT
34
a. Giải quyết mâu thuẫn
 Sự đấu tranh giữa các MĐL là nguồn gốc VĐ, PT của SV và HT.
Mâu thuẫn cũ mất đi, mâu thuẫn mới được hình thành. Sự vật hiện tượng cũ mất đi, sự vật hiện tượng mới hình thành
Cây mạ
Cây lúa non
2. MÂU THUẪN LÀ NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN CỦA SV VÀ HT
a. Giải quyết mâu thuẫn
Xã hội CHNL
Xã hội PK
Như vậy, sự đấu tranh giữa các mặt đối lập là nguồn gốc vận động, phát triển của sự vật và hiện tượng.
2. MÂU THUẪN LÀ NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN CỦA SV VÀ HT
a. Giải quyết mâu thuẫn
Ví dụ: Chăm học >< Chăm chơi
Mâu thuẫn này có giải quyết được không và giải quyết bằng cách nào ?
-Chơi và học đều là nhu cầu cần thiết của con người.
+Chơi mà không học là lười học chăm chơi
+Học mà không chơi là mọt sách
Phải đấu tranh với nhau để kết hợp cả việc học và chơi có hiệu quả
2. MÂU THUẪN LÀ NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN CỦA SV VÀ HT
a. Giải quyết mâu thuẫn
Vật chất và tinh thần
Muốn học giỏi
Muốn ngủ dậy trễ
Nhu cầu sinh học cần thiết
Nhu cầu xã hội cần thiết
Giải quyết
Ngủ sớm để dậy được sớm hơn đảm giúp cho việc học tập được đảm bảo và hiệu quả
Đấu tranh
2. MÂU THUẪN LÀ NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN CỦA SV VÀ HT
b. Mâu thuẫn chỉ được giải quyết bằng đấu tranh
Con người có những nhu cầu nào?
2. MÂU THUẪN LÀ NGUỒN GỐC VẬN ĐỘNG, PHÁT TRIỂN CỦA SV VÀ HT
40
b. Mâu thuẫn chỉ được giải quyết bằng đấu tranh
 Mâu thuẫn được giải quyết bằng sự đấu tranh giữa các MĐL, không phải bằng con đường điều hòa mâu thuẫn.
- Quy luật mâu thuẫn: Chỉ ra nguồn gốc của sự vận động và phát triển
+Trong mỗi sự vật, hiện tượng hay quá trình nào đó luôn chứa đựng những mặt, khuynh hướng đối lập nhau tạo thành những mâu thuẫn bên trong bản thân sự vật, hiện tượng đó. Và sự thống nhất, đấu tranh giữa các mặt đối lập này là nguồn gốc tạo nên sự vận động và phát triển, dẫn đến cái mới ra đời thay thế cái cũ.
+Vì mâu thuẫn là nguồn gốc, động lực của sự phát triển, nên cần phải phân tích, sự vật, hiện tượng để tìm ra những mâu thuẫn trong các mặt, khuynh hướng và mối liên hệ giữa chúng mà giải quyết, tránh việc điều hòa các mâu thuẫn đó.
.
-Một trong ba quy luật cơ bản của phép biện chứng duy vật là “Quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập” (quy luật mâu thuẫn), đây cũng là quy luật quan trọng nhất của phép biện chứng duy vật trong triết học Mác - Lênin. 

-Theo quy luật này “mâu thuẫn và việc giải quyết mâu thuẫn nội tại trong bản thân mỗi sự vật, hiện tượng chính là động lực của sự phát triển”:
Nếu một sự vật, hiện tượng không chứa đựng mâu thuẫn, không tồn tại các mặt đối lập thì đương nhiên không có động lực phát triển . Xã hội nước ta ngày nay không tồn tại mâu thuẫn đối kháng giữa các giai cấp như thời thực dân, phong kiến nhưng không phải không chứa đựng mâu thuẫn. Xác định mâu thuẫn chủ yếu, giải quyết mâu thuẫn chính là nguyên tắc bất di bất dịch tạo động lực cho xã hội phát triển.
 
-Liệu thực tế có tồn tại mâu thuẫn giữa đường lối và sự hiện thực hóa đường lối đó?
-Nếu nó tồn tại và đó đúng là mâu thuẫn chủ yếu, có cần công nhận sự tồn tại mâu thuẫn ấy như là một hiện thực khách quan để tập trung giải quyết, xem đó là động lực phát triển đất nước?









Trả lời câu hỏi này, cần dựa vào sự phân tích cơ cấu lực lượng sản xuất, phương thức sản xuất, hiện trạng kinh tế, văn hóa, xã hội, mục tiêu trước mắt và lâu dài mà lực lượng dẫn dắt, lãnh đạo dân tộc hướng tới…
 
Củng cố
Các sự vật hiện tượng trong thế giới vật chất, sở dĩ vận động, phát triển được chính là nhờ sự đấu tranh giữa các mặt đối lập của mâu thuẫn. Mọi sự vật hiện tượng đều chứa đựng mâu thuẫn.
Đó là tính phổ biến của chúng.
Câu 1:Trong cuộc sống hằng ngày em cần làm gì để giải quyết mâu thuẫn
Điều hòa mâu thuẫn
Tiến hành phê bình và tự phê bình
Thực hiện chủ trương “dĩ hòa vi quý”
Tránh tư tưởng “đốt cháy giai đoạn “
B
Cảm ơn thầy và các bạn
đã lắng nghe