(1380 -1442)
TÁC GIA NGUYỄN TRÃI
Tìm hiểu về cuộc đời
Nguyễn Trãi.
Nguyễn Trãi (1380 – 1442), hiệu Ức Trai.
Quê: Chi Ngại (Chí Linh, Hải Dương), sau dời về Nhị Khê (Thường Tín, Hà Tây).
Xuất thân trong gia đình có truyền thống yêu nước và văn hoá, văn học.
Nguyễn Trãi sống trong thời đại đầy biến động.
1400: đỗ Thái học sinh, cùng cha ra làm quan dưới triều nhà Hồ.
Năm 1407, giặc Minh bắt Nguyễn Phi Khanh đưa sang Trung Quốc. Nguyễn Trãi đi theo đến biên giới thì quay về theo lời dặn của cha.
Từ sau 1417 ông tham gia khởi nghĩa Lam Sơn và dâng Bình Ngô sách.
Đầu năm 1428, Nguyễn Trãi thừa lệnh Lê Lợi viết Bình Ngô đại cáo.
Năm 1439, về ở ẩn tại Côn Sơn.
1440 được Lê Thái Tông vời ra giúp việc nước.
1442: oan án Lệ Chi Viên  “tru di tam tộc”.
1464 Lê Thánh Tông minh oan cho Nguyễn Trãi.
1890 Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hoá Liên hợp quốc (UNESCO) đã công nhận Nguyễn Trãi là danh nhân văn hoá thế giới.
- Nguyễn Trãi là một bậc anh hùng của dân tộc, toàn đức toàn tài, một nhà văn hoá lớn.
- Là người luôn bị đố kị, gièm pha và phải chịu án oan thảm khốc nhất trong lịch sử Phong kiến Việt Nam.
Sự nghiệp sáng tác
Sự nghiệp
sáng tác
Giá trị
văn chương
Về nội
dung
Quan niệm
về văn học
Về nghệ
thuật
II. Sự nghiệp thơ văn của
Nguyễn Trãi
Nguyễn Trãi đã có những đóng góp rất quan trọng trên nhiều phương diện cho nền văn hóa dân tộc nói chung và văn học nói riêng.
2. Giá trị văn chương
Sự nghiệp
sáng tác
Giá trị
văn chương
Về nội
dung
Quan niệm
về văn học
Về nghệ
thuật
2.1. Về nội dung

Tư tưởng chủ đạo Thơ văn Nguyễn Trãi là tư tưởng nhân nghĩa, yêu nước, thương dân.

- Thơ Nguyễn Trãi thể hiện tình yêu thắm thiết đối với thiên nhiên, gia đình, vua…
Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân

Quân điếu phạt trước lo trừ bạo

Như nước Đại Việt ta từ trước,

Vốn xưng nền văn hiến đã lâu.

Núi sông bờ cõi đã chia

Phong tục Bắc Nam cũng khác

Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời gây nền độc lập,

Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên hùng cứ một phương.

Tuy mạnh yếu từng lúc khác nhau

Song hào kiệt đời nào cũng có.
Thương dân, trừng phạt kẻ có tội, đem lại yên vui, hạnh phúc cho nhân dân (yên dân), đó là việc nhân nghĩa.
Luôn tự hào về đất nước mình.
Côn Sơn suối chảy rì rầm,
Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai.
Côn Sơn có đá rêu phơi,
Ta ngồi trên đá như ngồi chiếu êm.
Trong ghềnh thông mọc như nêm,
Tìm nơi bóng mát ta lên ta nằm.
Trong rừng có bóng trúc râm,
Dưới màu xanh mát ta ngâm thơ nhàn…
(Côn Sơn ca)
Khách đến chim mừng hoa xảy động
Chè tiên, nước ghín, nguyệt đeo về
(Thuật hứng, bài 3)
Trì tham nguyệt hiện chăng buông cá
Rừng tiếc chim về, ngại phát cây
(Mạn thuật, bài 6)
Người tri âm ít, cầm nên lặng
Lòng hiếu sinh nhiều, cá ngại câu
(Tự thuật, bài 10)
Như kim chỉ ái sơn trung túc
Kết ốc hoa biên độc phụ thư
(Nay ta chỉ muốn vào rừng ở
Nhà cạnh bện hoa đọc sách cha)
(Ngẫu thành)
Bui một tấm lòng trung lẫn hiếu
Mài chăng khuyết, nhuộm chăng đen.
(Thật hứng)
2.2. Về nghệ thuật
Sự nghiệp
sáng tác
Giá trị
văn chương
Về nội
dung
Quan niệm
về văn học
Về nghệ
thuật
Văn chính luận của Nguyễn Trãi đạt tới trình độ nghệ thuật mẫu mực từ việc xác định đối tượng, mục đích để sử dụng bút pháp thích hợp đến kết cấu chặt chẽ, lập luận sắc bén.
II. Sự nghiệp thơ văn của
Nguyễn Trãi
Bảo cho mầy ngược tặc Phương Chính biết :Ta nghe nói người danh tướng trọng danh nghĩa, khinh quyền mưu. Bọn mầy quyền mưu còn chưa đủ, huống là danh nghĩa! Trước mầy gửi thư cho ta, cứ cười ta núp náu ở rừng ở núi, thập thò như chuột, không dám ra nơi đất phẳng đồng bằng để đánh nhau.Nay quân ta đã đến đây, ngoài thành Nghệ An đều là chiến trường cả. Mày cho đó là rừng núi chăng? Thế mà mầy cứ đóng thành bền giữ như mụ già là làm sao?Ta e rằng bọn mầy không khỏi cái nhục khăn yếm vậy
(Lại thư cho Phương Chính).
Nguyễn Trãi là người đặt nền móng cho thơ ca tiếng Việt.
3. Quan niệm về văn học nghệ thuật
Sự nghiệp
sáng tác
Giá trị
văn chương
Về nội
dung
Quan niệm
về văn học
Về nghệ
thuật
II. Sự nghiệp thơ văn của
Nguyễn Trãi
Văn chương chép lấy đòi câu thánh,
Sự nghiệp tua gìn phải đạo trung.
Trừ độc, trừ tham, trừ bạo ngược,
Có nhân, có trí, có anh hùng.
(Bảo kính cảnh giới, số 5)
→ Văn chương gắn với trách nhiệm Trừ độc, trừ tham, trừ bạo ngược để cho nhân dân được hạnh phúc, hay nói khác đi: văn chương phải hướng đến con người, cuộc đời. Phải là một vũ khí vì Tổ Quốc, dân tộc, nhân nhân.
→ Nguyễn Trãi là một nhân vật toàn đức toàn tài hiếm có, có những đóng góp to lớn cho sự phát triển của văn hoá, văn học dân tộc. Ông xứng đáng là một danh nhân văn hoá thế giới.
Thời gian
H?t gi?
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
D
1. Nhận định nào sau đây chính xác hơn cả về cuộc đời, con người Nguyễn Trãi?
A. Nguyễn Trãi là danh nhân văn hóa thế giới.
B. Nguyễn Trãi là bậc anh hùng dân tộc, nhà văn, nhà thơ kiệt xuất.
C. Nguyễn Trãi là một con người toàn tài hiếm có nhưng phải chịu những oan khiên thảm khốc nhất dưới thời Phong kiến.
D. Tất cả các nhận định trên.
Thời gian
H?t gi?
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
C
2. Tư tưởng nổi bật trong thơ văn Nguyễn Trãi là gì?
A. Tư tưởng nho giáo.
B. Tư tưởng phật giáo.
C. Tư tưởng nhân nghĩa, yêu nước, thương dân.
D. Tư tưởng an dân.
Thời gian
H?t gi?
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
D
3. Con người anh hùng và con người trần thế thể hiện trong thơ văn Nguyễn Trãi ở những điểm nào?
A. Luôn nghĩ đến quê hương, đất nước, mong cho nhân dân được sống hạnh phúc, đất nước thái bình.
B. Tình yêu thiên nhiên, tình cảm với vua, cha, bạn bè…
C. Ông đau buồn trước thói đời đen bạc, trước những điều ngang trái, bất công của xã hội, trước những ước vọng không thành.
D. Tất cả những ý trên.
Thời gian
H?t gi?
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
C
4. Tại sao nói Nguyễn Trãi là người đặt nền móng cho thơ ca tiếng Việt?
A. Vì Nguyễn Trãi là người đầu tiên sáng tác thơ bằng tiếng Việt.
B. Vì trước Nguyễn Trãi chưa có ai sáng tác thơ hay như ông.
C. Vì Nguyễn Trãi là người đầu tiên rất thành công trong việc Việt hoá thơ Đường luật, sử dụng những từ ngữ thuần Việt và vận sụng tục ngữ, ca dao, lời ăn tiếng nói của nhân dân vào thơ.
D. Vì Nguyễn Trãi là người đưa thơ Việt Nam phát triển đến đỉnh cao.