I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT

1. Kiến thức, kĩ năng
- Nêu được những lí do khiến Lý Công Uẩn dời đô từ Hoa Lư ra Đại La: vùng trung tâm của đất nước,
đất rộng lại bằng phẳng, nhân dân không khổ vì ngập lụt.
- Vài nét về công lao của Lý Công Uẩn: Người sáng lập vương triều Lý, có công dời đô ra Đại La và
đổi tên kinh đô là Thăng Long.
- Chỉ được trên bản đồ vị trí của kinh đô Hoa Lư và Thăng Long
- Lập được bảng so sánh về vị trí, địa thế của Hoa Lư và Thăng Long.
2. Năng lực
- NL ngôn ngữ, NL giao tiếp và hợp tác, NL giải quyết vấn đề và sáng tạo.
3. Phẩm chất
- Nêu cao lòng tự hào dân tộc, tự hào thủ đô Hà Nội đã có hơn 1000 năm văn hiến.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Đồ dùng
- GV: Giáo án điện tử
- HS: SGK, bút dạ,...
2. Phương pháp, kĩ thuật
- PP: Hỏi đáp, quan sát, thảo luận nhóm.
- KT: Kĩ thuật đặt câu hỏi, trình bày 1 phút, động não, tia chớp, chia sẻ nhóm đôi.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:

Thứ tư ngày 16 tháng 11 năm 2022

Lịch sử - tiết 11:

KHỞI ĐỘNG

Câu 1 Quân Tống sang xâm lược nước ta vào năm nào ?

Năm 979
Năm 980
Năm 981

Câu 2 Ai là người lãnh đạo cuộc kháng chiến chống quân Tống lần thứ
nhất ?
Ngô Quyền
Đinh Bộ Lĩnh
Lê Hoàn

Câu 3 Cuộc kháng chiến chống quân Tống thắng lợi mang lại kết
quả gì?
Quân Tống sợ và rút lui
Mọi người đặt niềm tin vào Lê Hoàn.

Nền độc lập được giữ vững.
Nhân dân tin vào tiền đồ của dân tộc.

Thứ tư ngày 16 tháng 11 năm 2022

Lịch sử - tiết 11:
Nhà Lý rời đô ra Thăng Long

?

Hình thành kiến thức mới

1. Hoàn cảnh ra đời của nhà Lý :
Đọc đoạn chữ nhỏ SGK
“năm 1005…1009” tìm
hiểu hoàn cảnh ra đời
của nhà Lý.

Đọc thầm đoạn đầu: Năm 1005….. Nhà Lý bắt đầu từ
đây (năm 1009).
Câu 1: Sau khi Lê Đại Hành mất, tình hình nước
ta như thế nào?
Câu 2: Vì sao các quan lại trong triều lại tôn Lý Công
Uẩn lên làm vua?

Đọc thầm đoạn đầu: Năm 1005….. Nhà Lý bắt đầu từ đây
(năm 1009).
Câu 1: Sau khi Lê Đại Hành mất, tình hình nước ta như thế
nào?
Sau khi Lê Đại Hành mất, Lê Long Đĩnh lên làm vua, tính tình
ông bạo ngược nên lòng người rất oán giận.
Câu 2: Vì sao các quan lại trong triều lại tôn Lý Công Uẩn lên
làm vua?
Ông vốn thông minh, văn võ đều tài, đức độ cảm hóa được lòng
người

Vua Lý Thái Tổ (974 –
1028) tên thật là Lý Công
Uẩn người làng Cổ Pháp,
tỉnh Bắc Ninh.
•

•Lên ngôi vua năm 1009,
lấy niên hiệu là Thuận
Thiên. Ông là vị vua đầu tiên
của nhà Lý, trị vì từ năm
1009 đến năm 1028.

1. Hoàn cảnh ra đời của nhà Lý :
Tiểu sử Lý Công Uẩn:
Lý Công Uẩn (sinh 974 -1028)
ông là vị vua khai sáng ra nhà Lý
lúc mới 35 tuổi. Thuở nhỏ, ông
làm con nuôi Lý Khánh Văn, sau
đó học ở chùa sư Vạn Hạnh. Đến
tuổi trưởng thành, ông được làm
quan trong triều Lê. Ông là người
thông minh, có tài văn võ lại có
đức, biết xử sự đúng nên rất được
triều thần nhà Lê quý trọng. Khi
nhà Lê suy, ông được tôn lên làm
vua, nối tiếp nhà Lê xây dựng đất
nước

Lai Châu

Lào Cai

Hà Giang
Tuyên Quang

Sơn La
Ninh Bình

Nội
à
H
(
Đại La

)

Hà Nội
Thái Bình

Nghệ An
Vinh
Hoa

h)
n
ì
B
inh
N
(
ư
L

Quảng Bình
Huế
Đà Nẵng
Quảng Ngãi
Bình Định
Gia Lai
Buôn Mê Thuột
Sông Bé
Lâm Đồng
Đồng Nai BìnhThuận
Long Xuyên
Cà Mau

BẢN ĐỒ TỰ NHIÊN VIỆT NAM

Vũng Tàu

2. Nhà Lý dời đô ra Thăng:
Long:

a
L
i
Đạ

Hoa Lư

Hoa Lư – Ninh Bình

Đại La – Hà Nội

Hãy so sánh vị trí địa lí và địa hình địa thế của vùng đất
Hoa Lư và Đại La theo bảng sau
Vùng đất

Hoa Lư

Vị trí địa lí

Không nằm ở
trung tâm đất nước

Địa hình địa thế

Rừng núi hiểm
trở, chật hẹp.

Đại La

Nằm ở trung
tâm đất nước
Đồng bằng rộng
lớn, màu mỡ

Chiếu dời đô ( trưng bày ở Đền Đô )

CHIẾU DỜI ĐÔ

… Chỉ vì muốn đóng đô ở trung tâm mưu toan nghiệp lớn, tính kế muôn

đời cho con cháu, trên vâng mệnh trời, dưới theo ý dân, nếu thấy thuận
tiện thì thay đổi. Cho nên vận nước lâu dài, phong tục phồn thịnh…
Huống chi, Đại La nằm ở giữa trung tâm trời đất, được cái thế rồng
cuộn hổ ngồi……. Địa thế rộng mà bằng, đất đai cao mà thoáng. Dân cư
khỏi chịu cảnh khốn khổ, ngập lụt, muôn vật rất mực phong phú, tốt
tươi. Xem khắp đất Việt ta, chỉ nơi này là thắng địa. Thật là chốn hội tụ
trọng yếu của bốn phương đất nước. Cũng là nơi kinh đô bậc nhất của
đế vương muôn đời.

Theo truyền thuyết, khi thuyền vua tạm đỗ dưới thành Đại La, có
rồng vàng hiện lên chỗ thuyền ngự, vì thế vua đổi tên Đại La là Thăng
Long, có nghĩa là rồng bay lên.

Em biết Thăng Long còn có tên gọi nào khác ?
 Năm 1010 : Lý Thái Tổ dời đô về Đại La  Thăng Long.
 Năm 1397 : Hồ Quý Ly đổi tên là thành Đông Đô.
 Năm 1407 : thành Đông Quan.
 Năm 1428 : Lê Lợi đổi tên là thành Đông Kinh.
 Năm 1888 : Tổng thống Pháp ra sắc lệnh thành lập thành phố Hà
Nội.
 Năm 1946 :Quốc hội xác định Hà Nội là thủ đô của nước Việt Nam
dân chủ cộng hòa.

Hoàng thành Thăng Long

Lá đề chim phượng

Chim uyên ương

Đầu rồng

Một số hiện vật của kinh đô Thăng Long ( thời Lý )

Chùa Một Cột (Diên Hựu)

Chùa Lý Triều Quốc Sư ( thờ quốc sư Minh Không )

Văn Miếu Quốc Tử Giám – Trường đại học đầu tiên ở Việt
Nam được xây dựng từ thời vua Lý Thánh Tông ( 1070 )

Đền Kim Liên ( Thăng Long Nam Trấn )

Đọc thầm đoạn:
“Tại kinh thành Thăng Long …niềm tự hào của người dân
đất Việt”, và quan sát tranh để trả lời câu hỏi sau:
Nhà Lý đã xây dựng kinh thành Thăng Long như thế
nào? Đời sống của nhân dân ra sao?

Nhà Lý cho xây dựng nhiều lâu đài, cung điện, đền
chùa… Nhân dân tụ họp ngày càng đông, tạo nên
nhiều phố, nhiều phường nhộn nhịp, vui tươi.

Phố cổ Hà Nội xưa

Tượng đài Lý Công Uẩn – Bắc Ninh

Một số hình ảnh trong đại lễ chào mừng Thăng Long nghìn năm

Đọc chiếu dời đô

Múa lân mừng đại lễ

Rước kiệu Lý Thái Tổ

Rước kiệu Lý Thái Tổ

Được tôn lên làm vua, Lý Công Uẩn (Lý
Thái Tổ) dời kinh đô ra Đại La và đổi tên là
Thăng Long. Sau đó Lý Thánh Tông đổi tên
nước là Đại Việt.
Thăng Long có nhiều lâu đài, cung điện,
đền chùa. Dân cư tụ họp về Thăng Long ngày
một đông.

Vận dụng
Ô CHỮ KÌ
DIỆU

?
1

1

2

2

3

3

4

4

5

5

6

6

7

7

8

8

9

9

Ô
chữ
Ô
gồm
chữ
gồm
11
chữ
4
chữ
cái:
cái:
Ô
chữ
gồm
11
5
chữ
chữ
cái:
cái:
Ô
chữ
gồm
8
chữ
cái:
Ô chữ gồmÔ5Ô
chữ
chữ
5 gồm
cái:
9 chữ
cái:cái:
chữ
gồm
10
chữ
Khi Năm
dời
đô,
2010,
Lý
Thái
nước
Tổ
ta
tin
tổ
chức
rằng
Lễ
con
kỷ
cháu
niệm
đời
Đến
Kinh
đời
đô
vua
thời
nào
nhà
nước
Đinh,
ta
được
nhà
Lê
đổi
tên
Đây
ai?
Tên
LàĐây
địa
từ chỉ
danh
là
tên
địalà
trong
gọi
hình
khác
tranh?
của”của
vùng
Thăng
đất Đại
Long?
La.
“Thăng
Long
có
nghĩa
là
gì?
sau sẽbao
cónhiêu
cuộc sống
năm
như
nào?
được
làThăng
Đại
đặtthế
Việt
ở Long
đâu
? ? – Hà Nội?
L Ý T H Á I T Ổ
H À N Ộ I
M Ộ T N G H Ì N N Ă M
Ấ M N O
B Ằ N G P H Ẳ N G
Đ Ạ I L A
H O A L Ư
L Ý T H Á N H T Ô N G

Điều chỉnh nội dung dạy học nếu có: