Tiết 54,55 tuần 14
ĐỌC VĂN
1. Tuyết Giang Phu Tử
2. Đỗ trạng nguyên năm 1535
3. Làm quan dưới triều Mạc
4. Là người có học vấn uyên thâm.
Nhàn
NHÀN
1. Tác giả:
I. Tìm hiểu chung:
NGUYỄN BỈNH KHIÊM
Di tích Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm.
LỄ HỘI TRẠNG TRÌNH
NHÀN
1. Tác giả:
- Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491-1585), quê ở làng Trung Am, Lí Học, Vĩnh Bảo, Hải Phòng.
I. Tìm hiểu chung:
NGUYỄN BỈNH KHIÊM
2. Xuất xứ
Bài thơ “Nhàn” trích tập thơ Nôm “Bạch vân quốc ngữ thi” của Nguyễn Bỉnh Khiêm.
3. Đọc văn bản và chú thích từ:
SGK trang 129
NHÀN
NGUYỄN BỈNH KHIÊM
- Là người thông minh, uyên bác, chính trực, coi thường danh lợi.
Một mai, một cuốc, một cần câu,
Thơ thẩn dầu ai vui thú nào.
Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ,
Người khôn, người đến chốn lao xao.
Thu ăn măng trúc, đông ăn giá,
Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao.
Rượu, đến cội cây, ta sẽ uống,
Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao.
NHÀN
NGUYỄN BỈNH KHIÊM
NHÀN
NGUYỄN BỈNH KHIÊM
II. Đọc-hiểu văn bản:
1. Vẻ đẹp cuộc sống (câu 1,2,5,6):
A. Nội dung:
+ Công cụ lao động: mai để đào đất, cuốc để xới đất, cần câu để câu cá.
NHÀN
NGUYỄN BỈNH KHIÊM
+ Dùng số từ “một” tất cả đã sẵn sàng chu đáo.
+ Nhịp thơ 2/2/3 thể hiện trạng thái ung dung.
- Câu 1,2 cuộc sống thuần hậu.
NHÀN
NGUYỄN BỈNH KHIÊM
+ “Thơ thẩn”trạng thái thảnh thơi của con người.
+ “Dầu ai vui thú nào”khẳng định lối sống đã chọn.
- Câu 5,6 cuộc sống đạm bạc mà thanh cao.
NHÀN
NGUYỄN BỈNH KHIÊM
+ Thức ăn quê mùa dân dã: măng trúc, giá đỗ.
+ Sinh hoạt: tắm ao, tắm hồ.
+ Hoà hợp với tự nhiên, thoải mái về tâm hồn, không cầu cạnh kẻ khác.
 Cuộc sống thanh cao trong sự trở về với tự nhiên, mùa nào thức ấy.
NHÀN
NGUYỄN BỈNH KHIÊM
- Vẻ đẹp nhân cách:
2. Vẻ đẹp nhân cách và trí tuệ (câu 3,4,7,8):
NHÀN
NGUYỄN BỈNH KHIÊM
- Vẻ đẹp nhân cách:
2. Vẻ đẹp nhân cách và trí tuệ (câu 3,4,7,8):
+ “Nơi vắng vẻ” là nơi tĩnh tại của thiên nhiên, thảnh thơi của tâm hồn.
NHÀN
NGUYỄN BỈNH KHIÊM
+ “Chốn lao xao” là chốn cửa quyền, là đường hoạn lộ.
+ Thủ pháp nghệ thuật đối lập:
* Ta >< người.
* Dại >< khôn.
* Vắng vẻ >< lao xao.
 Nhân cách đối lập với danh lợi.
NHÀN
NGUYỄN BỈNH KHIÊM
THƠ NÔM BÀI 94
Làm người có dại mới nên khôn,
Chớ dại ngây si chớ dại khôn.
Khôn được ích mình, đừng rẻ dại,
Dại thì giữ phận chớ tranh khôn.
Khôn mà hiểm độc ấy khôn dại,
Dại mà hiền lành ấy dại khôn,
Chớ cậy rằng khôn khinh kẻ dại,
Gặp thời, dại cũng hóa nên khôn.
- Vẻ đẹp trí tuệ:
+ Quan niệm dại khôn là phương châm sống của tác giả pha chút mỉa mai người khác.
NHÀN
NGUYỄN BỈNH KHIÊM
+ Trí tuệ nhận ra công danh của cải, quyền quý chỉ là giấc chiêm bao.
 Trí tuệ nâng cao nhân cách.
 Bản chất của chữ “Nhàn” sống hoà hợp với tự nhiên, phủ nhận danh lợi, giữ cốt cách thanh cao.
NHÀN
NGUYỄN BỈNH KHIÊM
B. Nghệ thuật:
- Sử dụng phép đối, điển cố.
- Ngôn từ mộc mạc, tự nhiên mà ý vị, giàu chất triết lí.
NHÀN
NGUYỄN BỈNH KHIÊM
C. Ý nghĩa văn bản:
Bài thơ thể hiện cuộc sống nhàn tản không vất vả hoà hợp với thiên nhiên, không tham danh lợi, phú quý để giữ cốt cách thanh cao.
Vẻ đẹp chân dung Nguyễn Bỉnh Khiêm
Vẻ đẹp cuộc sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm.
Vẻ đẹp nhân cách của Nguyễn Bỉnh Khiêm
Triết lý “nhàn” của Nguyễn Bỉnh Khiêm
Em cho biết nội dung của chữ “Nhàn” trong quan niệm của tác giả là gì?
a. Tránh sự vất vả, cực nhọc về thể chất.
b. Xa lánh nơi quyền quý, về với tự nhiên để di dưỡng tinh thần.
c. Quay lưng với xã hội để bản thân được nhàn tản.
d. Cả ba ý trên đều đúng.
Trân trọng cảm ơn
quý thầy cô giáo và
các em học
sinh
Chúc quý thầy cô giáo và các em dồi dào sức khoẻ.Hẹn gặp lại.
TRƯỜNG THPT ĐOÀN VĂN TỐ