Chương 3:
PHÂN BIỆT MỘT SỐ
CHẤT VÔ CƠ
NHẬN BiẾT MỘT SỐ ION
TRONG DUNG DỊCH
TÍNH TAN MỘT SỐ CHẤT VÔ CƠ TRONG H2O
CHẤT
TAN
KHÔNG TAN
Axit
Đa số
H2SiO3
Bazơ
Nhóm IA; IIA (Ca, Ba, Sr)
Đa số
TÍNH TAN MỘT SỐ CHẤT VÔ CƠ TRONG H2O
MUỐI
TAN
KHÔNG TAN
Cl−
Đa số
Ag+; Pb2+; Cu2+
Đa số
Ba2+; Ca2+; Ag+
MỌI
Đa số
I. NGUYÊN TẮC NHẬN BIẾT MỘT ION TRONG DUNG DỊCH
Bằng các hiện tượng cụ thể (mắt thấy, mũi ngửi, …)
Dùng hoá chất: thêm vào dd một thuốc thử, tạo với ion một sản phẩm đặc trưng (kết tủa, màu dd, sủi bọt khí).
Nếu hạn chế chỉ dùng một thuốc thử duy nhất: nên dùng dd Ba(OH)2 hoặc kim loại Ba
NHẬN BIẾT MỘT SỐ CATION TRONG DUNG DỊCH
dd
 trắng, không tan trong axit
dd OH─
trắng xanh, sau đó chuyển nâu đỏ
 nâu đỏ
dd OH─ dư
 keo trắng, tan trong thuốc thử dư
 xanh
↑ mùi khai, làm xanh quỳ (tím) ẩm
NHẬN BIẾT MỘT SỐ ANION TRONG DUNG DỊCH
 trắng, không tan trong axit
dd
dd
 trắng
dd
sủi bọt khí không màu, không mùi
Cu (vụn) + H2SO4 loãng
dd xanh, khí không màu hóa nâu trong không khí
LUYỆN TẬP
Bài 1: Dùng phương pháp hóa học để phân biệt các dung dịch đựng trong các lọ mất nhãn: H2SO4, Na2CO3, HNO3, NaCl.
Bài 2: Có các lọ mất nhãn chứa dung dịch các chất AlCl3, ZnCl2, NaCl, MgCl2. Bằng phương pháp hoá học hãy nhận biết các dung dịch trên, viết phương trình phản ứng minh họa.
Bài 3: Có 4 dung dịch trong suốt. Mỗi dung dịch chứa một loại ion âm và một loại ion dương trong các ion sau:
Ba2+, Mg2+, Pb2+, Na+, SO42-, Cl-, CO32-, NO3-.
a. Tìm các dung dịch.
b. Nhận biết từng dung dịch bằng phương pháp hoá học.
LUYỆN TẬP
Bài 5: Dùng thêm một thuốc thử, hãy tìm cách nhận biết các dung dịch mất nhãn sau: NH4HSO4; Ba(OH)2; BaCl2; HCl; NaCl và H2SO4.
Bài 4: Chỉ dùng quỳ tím, hãy phân biệt các dung dịch sau: BaCl2; NH4Cl; (NH4)2SO4; NaOH; Na2CO3.
Bài 6: Cho các ion sau: Na+, NH4+, Ba2+, Ca2+, Fe3+, Al3+, K+, Mg2+, Cu2+, CO32-, PO43-, Cl-, NO3-, SO42-, Br -. Trình bày một phương án lựa chọn ghép tất cả các ion trên thành 3 dung dịch, mỗi dung dịch có 3 cation và 2 anion. Trình bày phương pháp hoá học nhận biết 3 dung dịch này.
HẾT BÀI
HẾT BÀI