Chương 8:
PHÂN BIỆT MỘT SỐ CHẤT VÔ CƠ
Làm sao để biết trong các ống nghiệm này chứa những chất hay ion gì?
Tiết 62:

NHẬN BIẾT MỘT SỐ ION TRONG DUNG DỊCH
I. NHẬN BIẾT MỘT SỐ CATION TRONG DUNG DỊCH
Cation

Thuốc thử

Hiện tượng

Giải thích
Na+
NH4+
Ba2+
Al3+
Fe3+
Fe2+
Cu2+
I. NHẬN BIẾT MỘT SỐ CATION TRONG DUNG DỊCH
Cation

Thuốc thử

Hiện tượng

Giải thích
Na+
NH4+
Ba2+
Al3+
Fe3+
Fe2+
Cu2+
Thử màu ngọn lửa

( phương pháp vật lí)
Ngọn lửa có màu vàng tươi
I. NHẬN BIẾT MỘT SỐ CATION TRONG DUNG DỊCH
Cation

Thuốc thử

Hiện tượng

Giải thích
Na+
NH4+
Ba2+
Al3+
Fe3+
Fe2+
Cu2+
Thử màu ngọn lửa

( phương pháp vật lí)
Ngọn lửa có màu vàng tươi
Dung dịch kiềm OH-

Quỳ tím ẩm

Tạo khí có mùi khai, khí này làm quỳ tím ẩm hóa xanh

Dung dịch H2SO4 loãng dư

Xuất hiện kết tủa màu trắng

Dung dịch kiềm OH-

Xuất hiện kết tủa keo trắng, sau đó kết tủa tan trong OH- dư

Dung dịch kiềm OH-

hoặc NH3

Xuất hiện kết tủa màu nâu đỏ
I. NHẬN BIẾT MỘT SỐ CATION TRONG DUNG DỊCH
Cation

Thuốc thử

Hiện tượng

Giải thích
Na+
NH4+
Ba2+
Al3+
Fe3+
Fe2+
Cu2+
Thử màu ngọn lửa

( phương pháp vật lí)
Ngọn lửa có màu vàng tươi

Dung dịch kiềm OH-

Quỳ tím ẩm

Tạo khí có mùi khai, khí này làm quỳ tím ẩm hóa xanh

Dung dịch H2SO4 loãng dư

Xuất hiện kết tủa màu trắng

Dung dịch kiềm OH-

Xuất hiện kết tủa keo trắng, sau đó kết tủa tan trong OH- dư

Dung dịch kiềm OH-

hoặc NH3

Xuất hiện kết tủa màu nâu đỏ

Dung dịch kiềm OH-

hoặc NH3

Xuất hiện kết tủa màu trắng hơi xanh, để ngoài không khí hóa nâu đỏ
I. NHẬN BIẾT MỘT SỐ CATION TRONG DUNG DỊCH
Cation

Thuốc thử

Hiện tượng

Giải thích
Na+
NH4+
Ba2+
Al3+
Fe3+
Fe2+
Cu2+
Thử màu ngọn lửa

( phương pháp vật lí)
Ngọn lửa có màu vàng tươi
Dung dịch kiềm OH-

Quỳ tím ẩm

Tạo khí có mùi khai, khí này làm quỳ tím ẩm hóa xanh

Dung dịch H2SO4(l) dư

Xuất hiện kết tủa màu trắng

Dung dịch kiềm OH-

Xuất hiện kết tủa keo trắng, sau đó kết tủa tan trong OH- dư

Dung dịch kiềm OH-

hoặc NH3

Xuất hiện kết tủa màu nâu đỏ

Dung dịch kiềm OH-

hoặc NH3

Dung dịch NH3 dư

Xuất hiện kết tủa xanh, sau đó tan tạo dung dịch có màu xanh lam đậm

Lúc đầu xuất hiện kết tủa Cu(OH)2 màu xanh, sau đó kết tủa tan cho dung dịch có màu xanh lam đậm

Xuất hiện kết tủa màu trắng hơi xanh, để ngoài không khí hóa nâu đỏ
_Bài 1( T174- SGK): Có 3 dung dịch, mỗi dung dịch chứ 1 cation: Ba2+, NH4+, Al3+. Trình bày cách nhận biết chúng_

Lời giải

Ba2+NH4+ Al3+

Xuất hiện kết tủa keo trắng, sau đó kết tủa tan ra : Al3+

Xuất hiện khí có mùi khai làm xanh quỳ tím ẩm: NH4+

Ba2+

Kết tủa trắng

BÀI TẬP ÁP DỤNG
II. NHẬN BIẾT MỘT SỐ ANION TRONG DUNG DỊCH
Anion

Thuốc thử

Hiện tượng

Giải thích
Cu ( bột)+ H2SO4 loãng

Dung dịch xanh, có khí không màu hóa nâu ngoài không khí thoát ra

BaCl2 trong môi trường axit loãng

Kết tủa trắng không tan trong axit

AgNO3 trong dung dịch HNO3 loãng

Kết tủa trắng không tan trong axit

HCl

Sủi bọt khí không màu, không mùi
BÀI TẬP ÁP DỤNG

_Bài 4( T174- SGK): Có 2 dung dịch riêng rẽ chứa các anion: và . Hãy nêu cách nhận biết từng ion trong dung dịch đó. Viết các phương trình hóa học _

Lời giải

Lấy ở mỗi lọ một ít hóa chất vào ống nghiệm để tiến hành phân biệt

Cho Cu bột và H2SO4 loãng vào cả 2 ống nghiệm, nếu ống nghiệm nào xuất hiện bọt khí không màu, hóa nâu ngoài không khí đồng thời dung dịch từ không màu chuyển thành màu xanh thì đó là

Cho HCl vào ion còn lại nếu thấy xuất hiện bọt khí thoát ra, dẫn khí này vào nước vôi trong dư thấy xuất hiện kết tủa thì đó là
III. NGUYÊN TẮC NHẬN BIẾT MỘT ION TRONG DUNG DỊCH
Dung dịch chứa ion

+

Thuốc thử

Chất kết tủa

Sản phẩm có màu

Chất khí khó tan sủi bọt

Chất khí bay khỏi dung dịch