KIỂM TRA BÀI CŨ
Thế nào là so sánh? Có mấy kiểu so sánh? Cho ví dụ?
* Có hai kiểu so sánh:
- So sánh ngang bằng.
- So sánh không ngang bằng.
* So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
Tiết 91: NHÂN HÓA
I. BÀI HỌC:
1. Nhân hóa là gì?
a. Ngữ liệu:
*Tìm phép nhân hóa trong khổ thơ sau:
Ông trời
Mặc áo giáp đen
Ra trận
Muôn nghìn cây mía
Múa gươm
Kiến
Hành quân
Đầy đường
(Trần Đăng Khoa)
Trời gọi ông
Trời tả mặc áo giáp đen ra trận
Mía tả múa gươm
Kiến tả hành quân
Tiết 91: NHÂN HÓA
I. BÀI HỌC:
1. Nhân hóa là gì?
a. Ngữ liệu:
Trời gọi ông
Trời tả mặc áo giáp
Ra trận
Mía tả múa gươm
Kiến tả hành quân
Tiết 91: NHÂN HÓA
Từ ngữ để gọi tả con người dùng gọi tả con vật,cây cối,đồ vật.
Nhân hóa
I. BÀI HỌC:
1. Nhân hóa là gì?
a. Ngữ liệu:

* Câu hỏi thảo luận(Nhóm đôi): Hãy so sánh 2 cách diễn đạt sau đây, cách diễn đạt nào hay hơn .Vì sao?
* Cách 1 hay hơn cách 2 vì cách 1 dùng nhân hóa làm cho quang cảnh sống động, sự vật gần gũi với con người.
Núi cao bởi có đất bồi
Núi chê đất thấp, núi ngồi ở đâu
=> Biểu thị những suy nghĩ, tình cảm của con người
Ví dụ:
? Xác định sự vật được gán cho những hành động của con người và đó là những hành động gì? Tác dụng?
Ông trời
Mặc áo giáp đen
Ra trận
Muôn nghìn cây mía
Múa gươm
Kiến
Hành quân
Đầy đường
( Trần Đăng Khoa )
* Đoạn thơ:

Cái trống trường em
Mùa hè cũng nghỉ
Suốt ba tháng liền
Trống nằm ngẫm nghĩ
Buồn không hả trống!...
(Thanh Hào)
- Nhân hóa là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật ... bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người.
*Tác dụng của nhân hóa:
- Làm cho thế giới loài vật, cây cối, đồ vật ... gần gũi với con người.
Tiết 91: NHÂN HÓA
I. BÀI HỌC:
1. Nhân hóa là gì?
*Khái niệm:
- Biểu thị những suy nghĩ, tình cảm của con người.
b. Kết luận:
(a). Từ đó, lão Miệng, bác Tai, cô Mắt, cậu Chân, cậu Tay lại thân mật sống với nhau, mỗi người một việc, không ai tị ai cả.
=>Lão, bác, cô, cậu là những từ vốn gọi người lại dùng để gọi miệng, tai, mắt, chân, tay (vật)
Hãy chỉ ra những sự vật được nhân hóa:
(Chân, Tay, Tai, Mắt, Miệng)
Tiết 91: NHÂN HÓA
I. BÀI HỌC:
2. Các kiểu nhân hóa:
a. Ngữ liệu:
Hãy chỉ ra những sự vật được nhân hóa:
(b). Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù. Tre xung phong vào xe tăng, đại bác. Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín.
(Thép Mới)
Chống lại, xung phong, giữ là những từ vốn dùng để chỉ hoạt động, tính chất của người lại dùng để chỉ hoạt động, tính chất của tre (vật)
- Gậy tre, chông tre
- Chống lại, xung phong, giữ
Tiết 91: NHÂN HÓA
I. BÀI HỌC:
2. Các kiểu nhân hóa:
a. Ngữ liệu:
(c). Trâu ơi, ta bảo trâu này
Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta
(Ca dao)
=> Ơi Là từ dùng khi trò chuyện, xưng hô với người Lại dùng để trò chuyện , xưng hô với vật
Hãy chỉ ra những sự vật được nhân hóa:
Tiết 91: NHÂN HÓA
I. BÀI HỌC:
2. Các kiểu nhân hóa:
a. Ngữ liệu:
Có 3 kiểu nhân hóa thường gặp:
- Dùng những từ vốn gọi người để gọi vật.
- Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.
-Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người.
Tiết 91: NHÂN HÓA
I. BÀI HỌC:
2. Các kiểu nhân hóa:
b. Kết luận:
Có con chim vành khuyên nhỏ. Dáng trông thật ngoan ngoãn quá. Gọi dạ bảo vâng. Lễ phép ngoan nhất nhà. Chim gặp bác Chào Mào, "chào bác!". Chim gặp cô Sơn Ca, " chào cô!". Chim gặp anh Chích Choè, " chào anh!". Chim gặp chị Sáo Nâu, "chào chị!".
(Con chim vành khuyên - Hoàng Vân)
Bài tập vận dụng : TL NHÓM 3phút
ĐÁP ÁN:
Có con chim vành khuyên nhỏ. Dáng trông thật ngoan ngoãn quá. Gọi dạ bảo vâng. Lễ phép ngoan nhất nhà. Chim gặp bác Chào Mào, "chào bác!". Chim gặp cô Sơn Ca, " chào cô!". Chim gặp anh Chích Choè, " chào anh!". Chim gặp chị Sáo Nâu, "chào chị!".
(Con chim vành khuyên - Hoàng Vân)
- Hãy tìm những từ ngữ chỉ gọi tên, hoạt động, tính chất và cách xưng hô trong trích đoạn sau:
PHÉP NHÂN HÓA
Khái niệm
Là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật … bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người.
Các kiểu
nhân hóa
Tác dụng:
Làm cho loài vật, cây cối, đồ vật …trở nên gần gũi với
con người, biểu thị những suy nghĩ, tình cảm của con người.
Tiết 91: NHÂN HÓA
II. LUYỆN TẬP:
* Bài tập 1: (SGK/58)
Hãy chỉ ra và nêu tác dụng của phép nhân hóa trong đoạn văn sau:
Bến cảng lúc nào cũng đông vui. Tàu mẹ, tàu con đậu đầy mặt nước. Xe anh, xe em tíu tít nhận hàng về và chở hàng ra. Tất cả đều bận rộn.
(Phong Thu)
1. Bến cảng lúc nào cũng đông vui. Tàu mẹ, tàu con, đậu đầy mặt nước. Xe anh, xe em tíu tít nhận hàng về và chở hàng ra. Tất cả đều bận rộn
( Phong Thu)
2. Bến cảng lúc nào cũng rất nhiều tàu xe. Tàu lớn, tàu bé đậu đầy mặt nước. Xe to, xe nhỏ nhận hàng về và chở hàng ra. Tất cả đều hoạt động liên tục.
So sánh hai đoạn văn để tìm ra sự khác nhau trong cách diễn đạt:
1
2
Bài tập 2/ 58:
Tiết 91: NHÂN HÓA
II. LUYỆN TẬP:
1. Bến cảng lúc nào cũng đông vui. Tàu mẹ, tàu con, đậu đầy mặt nước. Xe anh, xe em tíu tít nhận hàng về và chở hàng ra. Tất cả đều bận rộn
(Phong Thu).
2. Bến cảng lúc nào cũng rất nhiều tàu xe. Tàu lớn, tàu bé đậu đầy mặt nước. Xe to, xe nhỏ nhận hàng về và chở hàng ra. Tất cả đều hoạt động liên tục.
=> Đoạn 1 sử dụng nhiều phép nhân hóa, nhờ vậy mà đoạn văn sinh động, hấp dẫn và gợi cảm hơn.
1
2
So sánh hai đoạn văn để tìm ra sự khác nhau trong cách diễn đạt:
Bài tập 2/ 58:
Tiết 91: NHÂN HÓA
II. LUYỆN TẬP:
Cách 1
Trong họ hàng nhà chổi thì cô bé Chổi Rơm vào loại xinh xắn nhất. Cô có chiếc váy vàng óng không ai đẹp bằng. A�o của cô bằng rơm thóc nếp vàng tươi, được tết săn lại, cuốn từng vòng quanh người, trông như áo len vậy.
(Vũ Duy Thông)
Cách 2
Trong các loại chổi, chổi rơm vào loại đẹp nhất. Chổi được tết bằng rơm nếp vàng tươi, được tết săn lại thành sợi và quấn quanh thành cuộn.
Bài 3/58: So sánh hai cách viết sau:
Tiết 91: NHÂN HÓA
II. LUYỆN TẬP:
Cách 1
Trong họ hàng nhà chổi thì cô bé Chổi Rơm vào loại xinh xắn nhất. Cô có chiếc váy vàng óng không ai đẹp bằng. A�o của cô bằng rơm thóc nếp vàng tươi, được tết săn lại, cuốn từng vòng quanh người, trông như áo len vậy.
(Vũ Duy Thông)
Cách 2
Trong các loại chổi, chổi rơm vào loại đẹp nhất. Chổi được tết bằng rơm nếp vàng tươi. Tay ch?i được tết săn lại thành sợi và quấn quanh thành cuộn.
VB BIỂU CẢM
VB THUYẾT MINH
Bài 3/58: So sánh hai cách viết sau:
Tiết 91: NHÂN HÓA
II. LUYỆN TẬP:
*Chổi rơm trở nên gần gũi với con người hơn nên chọn cách viết này cho văn bản biểu cảm.
*Cung cấp cho người đọc những thông tin về chổi rơm, nên chọn cách viết này cho văn bản thuyết minh.
*Bài tập 4. ( Thảo luận nhóm 1:4a,2:4b,3:4c;4:4d )
Hãy cho biết phép nhân hóa trong mỗi đoạn trích dưới đây được tạo ra bằng cách nào và tác dụng của nó như thế nào?
a/ Núi cao chi lắm núi ơi
Núi che mặt trời chẳng thấy người thương!
( Ca dao)
b/ Nước đầy và nước mới thì cua cá cũng tấp nập xuôi ngược, thế là bao nhiêu cò, sếu, vạc, cốc, le, sâm cầm, vịt trời, bồ nông, mòng, két ở các bãi sông xơ xác tận đâu cũng bay cả về vùng nước mới để kiếm mồi. Suốt ngày, họ cãi cọ om bốn góc đầm, có khi chỉ vì tranh một mồi tép, có những anh Cò gầy vêu vao ngày ngày bì bõm lội bùn tím cả chân mà vẫn hếch mỏ, chẳng được miếng nào?
( Tô Hoài )
c/ Dọc sông , những chòm cổ thụ dáng mãnh liệt đứng trầm ngâm lặng nhìn xuống nước. … Nước bị cản văng bọt tứ tung, thuyền vùng vằng cứ chực trụt xuống, quay đầu chạy về lại Hòa Phước.
( Võ Quảng )
d/ Cả rừng xà nu hàng vạn cây không có cây nào không bị thương. Có những cây bị chặt đứt ngang nửa thân mình, đổ ào ào như một trận bão. Ở chỗ vết thương, nhựa ứa ra, tràn trề, thơm ngào ngạt, long lanh dưới nắng hè gay gắt, rồi dần dần bầm lại, đen và đặc quyện lại thành từng cục máu lớn.
( Nguyễn Trung Thành )
Bài tập 4: Thảo luận nhóm: 1:4a,2:4b,3:4c;4:4d
Hai cầu thủ tí hon
Ba anh em chơi vui quá!
Mèo chuột cùng nô đùa
Em tiếp sức cho anh.
NHÂN HÓA
Nhân hóa là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ vật ... bằng những từ ngữ vốn được dùng để gọi hoặc tả con người.
Khái niệm
Có 3 kiểu
- Dùng những từ vốn gọi người để gọi vật.
-Dùng những từ vốn chỉ hoạt động, tính chất của người để chỉ hoạt động, tính chất của vật.
-Trò chuyện, xưng hô với vật như đối với người.
Lật tranh
Trong văn tả cảnh, tài nào của người viết được thể hiện rõ nhất?
Có mấy kiểu nhân hóa?
Tên của một nhân vật nữ chính trong truyện ngắn: “Bức tranh của em gái tôi”?
Thế là mùa xuân mong ước đã đến.
Chỉ rõ phó từ trong câu văn trên?
Lá trong vườn vẫy chào người bạn nhỏ.
Xác định phép tu từ có trong câu văn trên?
Da bạn ấy mịn như nhung.
Câu văn có sử dụng phép tu từ nào?
Quan sát
3
kiểu
Kiều Phương
Phó từ: đã
Nhân hóa
So sánh
Quan sát bức tranh, em hãy viết một đoạn văn ngắn có sử dụng phép nhân hóa.
*Hướng dẫn về nhà
- Học bài: Ghi nhớ SGK/ 57-58
Hoàn thành các bài tập.
* Chuẩn bị bài:
Đọc và làm các bài tập Bài Ẩn dụ