Phần một
LỊCH SỬ THẾ GIỚI CẬN ĐẠI (Tiếp theo)
Chương I. CÁC NƯỚC CHÂU Á, CHÂU PHI VÀ
KHU VỰC MĨ LA TINH

Bài 1. NHẬT BẢN

Giáo viên: Vũ Thị Hoà
Phim tư liệu
NHẬT BẢN
Đây là nơi nào?
1. Tình hình Nhật Bản từ đầu thế kỉ XIX đến trước năm 1868 như thế nào?
Chính trị?
Kinh tế?
Xã hội?
Kinh tế
- Nông nghiệp: dựa trên quan hệ sản xuất lạc hậu, địa chủ bóc lột nông dân nặng nề.
- Công thương nghiệp xuất hiện mầm mống kinh tế TBCN phát triển
Tầng lớp và giai cấp nào ngày càng lớn và giàu có?
Giai cấp tư sản ngày càng giàu có, thế lực kinh tế lớn
XÃ HỘI
Mâu thuẫn trong xã hội Nhật Bản?
Chính trị
Chế độ Mạc phủ Tô- Ku-Ga-Oa do Sôgun ( Tướng quân) đứng đầu
Hình ảnh Mạc chúa trong phim 47 Ronin (2013)
CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN NHẬT BAN TRƯỚC NĂM 1868
Thiên Hoàng
Phủ chúa
Giữa thế kỉ XIX Nhật Bản đứng trước những nguy cơ nào?
1. Nhật Bản từ đầu thế kỉ XIX đến trước 1868
1. Nhật Bản từ đầu thế kỉ XIX đến trước 1868

-> Giữa thế kỉ XIX Nhật Bản lâm vào khủng hoảng trầm trọng về chính trị, kinh tế, xã hội; phải đương đầu với sự nhòm ngó, đe dọa xâm lược của các nước phương Tây.
Duy trì chế độ phong kiến
lỗi thời, lạc hâu
Canh tân, cải cách
Nhật Bản đã có sự lựa chọn như thế nào ?
Đây là ai? Người này có sự lựa chọn như thế nào cho Nhật Bản?
Thiên hoàng Minh Trị
Thiên hoàng Minh Trị
Vị Thiên hoàng thứ 122 của Nhật Bản theo Danh sách Thiên hoàng truyền thống, trị vì từ 3/2/1867 tới khi qua đời. Ông có công lớn nhất trong việc canh tân và đưa Nhật Bản trở thành một quốc gia hiện đại, thoát khỏi nguy cơ trở thành thuộc địa của các nước đế quốc phương Tây giữa lúc chủ nghĩa thực dân đang phát triển mạnh.
- Chế độ Mạc phủ sụp đổ
Tháng 1/1868, Thiên hoàng Minh Trị tiến hành cải cách
nhằm đưa NB thoát khỏi tình trạng một nước phong kiến lạc hậu; bảo vệ độc lập dân tộc.
2. Duy Tân Minh Trị
a. Hoàn cảnh
hãy nêu nội dung cải cách về chính trị, kinh tế, quân sự, văn hóa - giáo dục?
CHÍNH TRỊ
KINH TẾ
QUÂN SỰ
GIÁO DỤC
b. Nội dung cải cách
I. CUỘC DUY TÂN MINH TRỊ Ở NHẬT BẢN NĂM 1868
1. Nhật Bản từ đầu thế kỷ XIX đến trước năm 1868.

b. Nội dung
+ Về chính trị: Xác lập quyền thống trị của quý tộc, tư sản; ban hành Hiếp pháp năm 1989, thiết lập chế độ quân chủ lập hiến.
+ Về kinh tế: thống nhất thị trường, tiền tệ, phát triển kinh tế tưhh bản chủ nghĩa ở nông thôn, xây dựng cơ sở hạ tầng, đường sá, cầu cống.
+ Về quân sự: tổ chức và huấn luyện quân đội theo kiểu phương Tây, thực hiện chế độ nghĩa vụ quân sự, phát triển công nghiệp quốc phòng.
+ Giáo dục: thi hành chính sách giáo dục bắt buộc, chú trọng nội dung khoa học- kỹ thuật, cử HS giỏi đi du học phương Tây.
2. Cuộc Duy tân Minh Trị
a. Hoàn cảnh: Đầu 1868, chế độ Mạc Phủ bị sụp đổ. Thiên hoàng Minh Trị sau khi lên ngôi đã tiến hành một loạt cải cách tiến bộ nhằm đưa Nhật Bản thoát khỏi tình trạng một nước phong kiến lạc hậu
c. Tính chất và ý nghĩa
- Ý nghĩa:
+ Nước Nhật thoát khỏi nguy cơ trở thành thuộc địa của thực dân phương Tây.
+ NB giàu mạnh và phát triển theo con đường TBCN, trở thành nước đế quốc duy nhất ở châu Á.
+ Có ảnh hưởng nhất định đến cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở một số nước châu Á
- Tính chất: Là một cuộc cách mạng tư sản diễn ra dưới hình thức cải cách, canh tân đất nước.
- Hạn chế: Chưa thủ tiêu triệt để lực lượng phong kiến quân phiệt; Chưa đáp ứng được quyền lợi của quần chúng nhân dân.
3. Nhật Bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa:
Nhật Bản có Biểu hiện này không?
“Anh có thể đi đến Nhật trên chiếc tàu thủy của hãng Mit-xưi, tàu chạy bằng than đá của Mit-xưi, cập bến cảng của Mit-xưi, sau đó đi tàu điện của Mit-xưi đóng, đọc sách do Mit-xưi xuất bản, dưới ánh sáng bóng điện do Mit-xưi chế tạo...”
Biểu hiện của đế quốc chủ nghĩa?
3. Nhật Bản chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa:
- Cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX, Nhật Bản chuyền sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa với các biểu hiện:
+ Xuất hiện các công ty độc quyền xuất hiện có khả năng lũng đoạn, chi phối đời sống kinh tế và chính trị.
Biểu hiện khác của Nhật Bản khi lên ĐQCN?
+ Tiến hành chiến tranh xâm lược bành trướng lãnh thổ.
Lược đồ sự bành trướng của Nhật Bản
cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX 
Chiến tranh
Nga - Nhật
1904-1905
Năm 1868
Cuối XIX - đầu XX
DUY TÂN MINH TRỊ
CHẾ ĐỘ
PHONG KIẾN
SUY YẾU
CNĐQ PHONG KIẾN
QUÂN PHIỆT
-> Đế quốc Nhật Bản mang đặc điểm của đế quốc phong kiến quân phiệt.
Trả lời các câu hỏi trắc nghiệm sau

Câu 1: Cuộc cải cách ở Nhật Bản đầu năm 1868 do ai thực hiện:
A. Sô- gun. B. Ti-lắc. C. Minh Trị D. Tôn Trung Sơn.
Câu 2: Trong cải cách về chính trị ở Nhật, chế độ gì được thiết lập:
A. Quân chủ chuyên chế. B. Cộng hòa. C. Quân chủ. D. Quân chủ Lập hiến.
Câu 3: Chính phủ Nhật thi hành chính sách giáo dục
A. bắt buộc. B. tự nguyện C. cả a,b đúng. D. cả a,b sai.
Câu 4: Quân đội Nhật được tổ chức, huấn luyện theo kiểu:
A. Phương Đông. B. Phương Bắc. C. Phương Tây. D. Phương Nam.
Câu 5: Cuộc Duy tân Minh Trị tiến hành trên những lĩnh vực nào:
A. kinh tế, quân sự. B. chính trị. C. văn hóa, giáo dục. D. tất cả các lĩnh vực
Câu 6: Cuộc Duy tân Minh Trị có ý nghĩa:
A. là cuộc cách mạng vô sản B. như một cuộc cách mạng tư sản
C. là cuộc cách mạng tư sản không triệt để D. là cuộc cách mạng tư sản triệt để
Câu 7: Đặc điểm riêng của chủ nghĩa đế quốc Nhật là:
A. chủ nghĩa đế quốc thực dân B. chủ nghĩa đế quốc quân phiệt hiếu chiến
C. chủ nghĩa đế quốc phong kiến quân phiệt D. chủ nghĩa đế quốc cho vay lãi
Câu 8: Cuộc Duy tân Minh Trị là cuộc cải cách
A. tiến bộ. B. còn nhiều hạn chế. C. chưa toàn diện D. chưa triệt để
Câu 9: Cải cách Minh Trị đã xác lập quyền thống trị của các giai cấp:
tư sản, vô sản. B. quí tộc, tư sản. C. tư sản, địa chủ D. quí tộc, địa chủ

Củng cố, luyện tập

1. Những điểm nổi bật của tình hình Nhật Bản từ đầu thế kỉ XIX đến trước khi diễn ra cuộc Duy tân Minh Trị (1868).
2. Tại sao nói cuộc Duy tân Minh Trị có ý nghĩa như một cuộc cách mạng tư sản? Tình hình NB khi chuyển sang giai đoạn ĐQCN.
3: Là một HS em có trách nhiệm như thế nào trong công cuộc XD đất nước ta hiện nay?
GIAO NHIỆM VỤ

CHÉP BÀI VÀO VỞ GHI
TRẢ LỜI 10 CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM CUỐI BÀI GHI
KẾT THÚC BÀI HỌC
CHÚC CÁC EM LUÔN VUI VẺ HỌC TẬP VÀ NHỚ THỰC HIỆN TỐT THÔNG ĐIỆP 5K NHÉ