KHỞI
ĐỘNG

y
r
r
e
P
t
ậ
c
h
ố
N
đ
a
ô
i
Đ
g
a
g
ữ
n
i
à
g
o
p
H
ặ
a
a
g
m
ủ
c
a
c
ô
h
ộ
ụ
o
b
C
k
i
o
á
Y
h
i
p
ạ
i
t
vớ

BÀI 16:

NHẬT BẢN

BÀI 16
NHẬT B
ẢN

1- Cuộc duy tân
Minh Trị

2- Sự hình
thành
chủ nghĩa
đế quốc
Ở Nhật Bả
n và o
cuối thế k
ỉ XIX,
đầu thế kỉ
XX

Diện tích
377.843 km2
Dân số
127 triệu
người (2016)

Tokugawa Keiki, Tướng quân thứ 15 và là
Tướng quân cuối cùng của Mạc phủ
Tokugawa, Nhật Bản

Tầng lớp nông dân
Nhật Bản trước Duy tân

Bàn tay Perry
vươn tới
Nhật Bản,
đòi mở cửa

Phó đề đốc Perry cùng các sĩ quan và binh lính lên bờ để gặp
sứ giả của Thiên hoàng tại Yokohama 14 tháng 7 năm 1853.

THIÊN HOÀNG MINH
TRỊ
1852-1912

1

1 việc làm
nổi bật

2

2 nhận xét

3

3 điểm nổi
bật

-Tên: Muùt-su-hi-toâ, leân keá
vò cha thaùng 11.1867 khi
môùi 15 tuoåi.
-Laø ngöôøi raát thoâng minh,
duõng caûm, bieát chaêm lo
vieäc nöôùc, bieát theo thôøi
theá vaø bieát duøng ngöôøi.
- Thaùng 1.1868, oâng ra
leänh truaát quyeàn Soâ - gun
vaø thaønh laäp chính phuû
môùi, thuû tieâu cheá ñoä Maïc
phuû, laáy hieäu laø Minh Trò
vaø tieán haønh caûi caùch tieán
boä theo phöông Taây ñeå
canh taân ñaát nöôùc.

1. Cuộc duy tân Minh Trị
1 việc làm nổi bật: Tháng 1-1868 thực hiện
cuộc Duy tân.

1

2 nhận xét :
- Là vị vua trẻ tuổi, có tài
- Là người dám thực hiện cải cách để đưa đất nước phát triển

2
3

3 điểm nổi bật :
- Con của thiên hoàng Kô-mây, kế vị lúc 15 tuổi
- Có tư tưởng duy tân
- Nắm quyền lực và tiến hành cải cách

1- Cuộc duy tân Minh Trị

- Giữa TK XIX, chính quyền Mạc phủ
suy yếu.

BÀI 16
NHẬT B
ẢN

- Năm1868, Thiên hoàng Minh Trị đã
tiến hành duy tân đất nước.

1. Cuộc Duy tân Minh Trị
Dựa vào tư liệu 16.1
và thông tin SGK, em
hãy cho biết mục đích
của cuộc Duy tân
Minh Trị là gì?

Dựa vào bảng 16.2 và
thông tin SGK, em hãy
nêu nội dung chính và ý
nghĩa của cuộc Duy tân
Minh Trị

1. Cuộc Duy tân Minh Trị

Đồng Yên, đơn vị
tiền tệ thống nhất
của Nhật Bản sau
Duy tân Minh Trị

Nhà ga và đường tàu trên đường sắt
đầu tiên được khánh thành năm 1872

Trong 14 năm (1900 - 1914), tỉ lệ công nghiệp trong nền kinh tế
quốc dân đã tăng từ 19% lên 42%.

Một công xưởng của Nhật theo công nghệ
phương Tây khoảng thập niên  1880

Bưu điện Tokyo

22

Phương tiện giao thông sau cuộc Minh Trị duy tân.

22

Phương tiện giao thông sau cuộc Minh Trị duy tân.

Tàu nước ngoài ở thương cảng Yokohama

Học
sinh
Nhật
Bản
thời
Minh Trị

G
Tinh thần
võ sĩ đạo
Samurai

o
á
i

c
ụ
d

Thiết giáp hạm Mikasa Nhật Bản trong Chiến tranh
Nga – Nhật

Kỳ hạm
Matsushim
a, của Hải
quân Nhật
Bản trong
chiến tranh
TrungNhật.

Nhật hoàng quan sát cuộc tập trận của lực lượng Hải quân

Hoạt động cặp đôi
2 phút
1. Căn cứ vào đâu để
khẳng định cuộc duy
tân Minh Trị là cuộc
cách mạng tư sản?
2. Cuộc duy tân Minh
Trị có ý nghĩa gì?

Cuộc Duy tân Minh Trị là cuộc CMTS
Chính quyền phong kiến chuyển sang
quý tộc tư sản hóa, cho phép mua bán
ruộng đất.
Cải cách do liên minh quý tộc- tư sản
tiến hành từ trên xuống, (đưa quý tộc tư
sản hóa và đại tư sản lên nắm chính
quyền)
Phát triển kinh tế TBCN, tổ chức và huấn
luyện quân đội theo kiểu phương Tây, cử
thanh niên ưu tú đi du học phương Tây…

Ý nghĩa
- Nhật Bản phát triển
vượt bậc.
- Trở thành nước tư
bản công nghiệp,
thoát khỏi nguy cơ
trở thành thuộc địa,
có vị thế bình đẳng
với các nước Âu –
Mỹ.

2. Sự hình thành chủ
nghĩa đế quốc ở Nhật Bản
vào cuối thế kỉ XIX đến
đầu thế kỉ XX

2. Sự hình thành chủ nghĩa đế quốc ở Nhật
Bản vào cuối thế kỉ XIX, đầu thế kỉ XX

Quan sát lược đồ 16.3
và thông tin trong bài,
em hãy nêu những biểu
hiện của sự hình thành
chủ nghĩa đế quốc ở
Nhật bản vào cuối thế kỉ
XIX đầu thế kỉ XX?

su i
it
M
c
ợ
ư
đ
,
ỏ
h
n
n
ô
u
b
g
n
Ban đầu chỉ là một hã
II. Sau
V
X
ỉ
k
ế
th
từ
p
lậ
h
n
à
th
Takatoshi (1622-1694)
ược
đ
n
ê
n
rị
T
h
in
M
n
tâ
y
u
d
c
này do có công trong cuộ
h
n
à
th
ở
tr
i
ư
x
it
M
,
IX
ối X
u
C
i.
lợ
n
ề
y
u
q
u
iề
h
n
g
n
ở
hư
.
lồ
g
n
ổ
h
k
n
ề
y
u
q
c
ộ
đ
n
một tập đoà
iệp
h
g
n
g
n
ô
C
:
c
ự
v
h
n
lĩ
c
á
c
  Có mặt và chi phối
o
ả
b
, 
h
ín
h
c
i
tà
,
u
tà
g
n
ó
đ
í,
hóa chất, máy móc, vũ kh
sả n
c
á
c
,
h
n
ti
y
ủ
th
i,
ã
b
o
h
k
hiểm, khai khoáng,
y
â
x
,
im
k
n
ệ
y
lu
,
n
ả
s
g
n
ộ
đ
t
phẩm điện - điện tử, bấ
t,
á
h
k
i
iả
g
c
ớ
ư
n
à
v
m
ẩ
h
p
dựng, lốp và cao su, thực
…
bán lẻ, vận chuyển, hậu cần

Một nhà báo Anh kể lại:
“….Anh có thể đi đến Nhật trên chiếc
tàu thủy của hãng Mit - xưi, tàu chạy
bằng than đá của Mit - xưi, cập bến
của Mit - xưi, sau đó lại đi tàu điện
của Mit - xưi đóng, đọc sách do Mit xưi xuất bản, dưới ánh bóng điện do
Mit - xưi chế tạo…”

MITSUBISHI
Được thành lập năm 1870 bởi
Iwasaki Yatarô  (1835-1885)
Có mặt và chi phối các lĩnh vực:
khai khoáng, đóng tàu, viễn thông,
tài chính, bảo hiểm, điện tử, ô tô, xây
dựng, công nghiệp nặng, dầu khí,
địa ốc, thực phẩm, hóa chất, luyện
kim, hàng không...

Xác định các vùng
lãnh thổ mà đế quốc
Nhật Bản xâm chiếm
vào cuối thế kỉ XIXđầu thế kỉ XX?Nhờ
đâu mà lãnh thổ của
Nhật được mở rộng
như vậy?

Thủ đô Tôkiô (Nhật Bản) ngày nay

Luyện tập

Câu 1: Để thoát khỏi khủng hoảng toàn diện
đất nước vào nửa cuối thế kỉ XIX, Nhật Bản đã
A. duy trì chế độ phong kiến.
B. tiến hành những cải cách tiến bộ.
C. nhờ sự giúp đỡ từ các nước tư bản phương
Tây.
D. thiết lập chế độ Mạc phủ mới.

Câu 2: Nhật chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ
nghĩa vào khoảng thời gian nào?
A. Giữa thế kỉ XVIII
B. Cuối thế kỉ XVIII
C. Đầu thế kỉ XIX.
D. Cuối thế kỉ XIX.

non
Ong

LUYỆN TẬP

học
việc

Câu 1: Mở đầu quá trình xâm lược Trung
Quốc, thực dân Anh đã làm gì?

A. Tiến hành cuộc
chiến tranh thuốc
phiện

B.Câu kết với các
đế quốc khác đẻ
xâu xé Trung Quốc.

C. Khuất
triều đình
Thanh

phục
Mãn

D.Tiến hành chiến
tranh với nước đế
quốc Âu, Mỹ, Nhật
Bản.

Câu 2: Mở đầu cuộc cách mạng Tân Hợi
(1911) là cuộc khởi nghĩa ở đâu?

A. Sơn Đông

B.Vũ Xương

C. Nam Kinh

D.Bắc Kinh

Câu 3: Vua Minh Trị đã thực hiện biện pháp
gì để đào tạo nhân tài?

A. Giáo dục bắt
buộc.

B. Coi trọng khoa
học – kỹ thuật.

C. Đổi mới
chương trình

D. Cử học sinh đi
du học Phương
Tây.

Câu 4: Nhật chuyển sang giai đoạn đế quốc
chủ nghĩa vào khoảng thời gian nào?

A. Giữa thế kỉ
XVIII

B. Cuối thế kỉ
XVIII

C. Đầu thế kỉ
XIX.

D.Cuối thế kỉ XIX.

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

Tìm hiểu và cho biết cuộc Duy tân Minh Trị và Cách mạng Tân
Hợi có ảnh hưởng như thế nào đến tình hình Việt Nam vào cuối
thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX?