Nhật Bản
Đất nước nổi tiếng về nghệ thuật trà đạo và hoa đạo, một cường quốc kinh tế đứng thứ 2 thế giới?



Khái quát:
→
Bản đồ hành chính nhật bản
Cấu trúc bài học
Thiên nhiên đầy thử thách

Dân đông và già hoá

III. Tình hình phát triển kinh tế
I.Thiên nhiên đầy thử thách
Quan sát lược đồ, em hãy nêu vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ của Nhật Bản?

1. Vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ
*Vị trí địa lí:
Phía Bắc giáp với:
Phía Nam gần với:
Phía Tây giáp với:
Phía Đông giáp với:

*Phạm vi:
Gồm 4 đảo lớn
Và khoảng 3.900 đảo nhỏ.

Biển Ôkhốt
Biển Hoa Đông
Biển Nhật Bản
Thái Bình Dương

B ả n
2. Điều kiện tự nhiên
Câu hỏi: Quan sát lược đồ tự nhiên Nhật Bản và khai thác thông tin từ SGK - trang 66, con hãy cho biết những thuận lợi về mặt tự nhiên của Nhật Bản?
Thuận lợi:
Sông ngòi: Ngắn, dốc
? Có giá trị thuỷ điện
- Biển: không đóng băng, bờ biển dài (24.950 km), nhiều vũng vịnh.
? Xây dựng các bến cảng, phát triển giao thông đường biển, nhiều cá.
- Khí hậu: đa dạng (ôn đới và cận nhiệt đới gió mùa), lượng mưa cao
? Phát triển nhiều loại cây trồng, vật nuôi.


Bên cạnh những thuận lợi, Nhật Bản gặp rất nhiều khó khăn về mặt tự nhiên.
Câu hỏi: Quan sát lược đồ và đọc SGK- trang 66 - 67, con hãy phân tích những khó khăn về mặt tự nhiên ở Nhật Bản?

* Khó khăn:
- Địa hình: 80% diện tích là đồi núi
? Thiếu đất sản xuất nông nghiệp, xây dựng các cơ sở kinh tế tốn kém
- Tài nguyên khoáng sản: nghèo (than đá, đồng, bạc sản lượng không đáng kể).
? Thiếu nguyên liệu cho ngành công nghiệp
- Thiên tai: thường xuyên xảy ra bão, lũ lụt, động đất, núi lửa, sóng thần
? Thiệt hại lớn, chi phí cho việc khôi phục rất tốn kém

Phim, ảnh minh hoạ những thiên tai ở nhật bản
Núi lửa
Sự tàn phá của sóng thần
Bão
Thiệt hại do động đất
Số liệu tham khảo: Động đất ở vùng Đông Bắc ngày 30/9/2004 làm 25 người chết, 70 người bị thương. Thiệt hại ước tính:1,7 tỉ USD.
Ngày 09/10/2004 bão Mayon xảy ra ở Tokio - cơn bão thứ 8 trong năm làm thiệt hại lớn về người và của.
Kết luận: Thiên nhiên Nhật Bản đa dạng nhưng đầy thử thách
II. Dân đông và già hoá
C©u hái: Dùa vµo SGK vµ quan s¸t b¶ng sè liÖu, th¸p tuæi, con cã nhËn xÐt g× vÒ ®Æc ®iÓm d©n sè NhËt B¶n?
Tháp tuổi nhật bản
* Các đặc điểm dân số:
★ D©n sè ®«ng:127,6 triÖu ng­êi, mËt ®é: 360ng­êi/ km2
★ Gia t¨ng d©n sè gi¶m nhanh:
- Tr­íc ®©y: 3%-4%
- HiÖn nay: 0,1% (n¨m 2004)
★ Ph©n bè kh«ng ®Òu: 90% sèng ë c¸c thµnh phè vµ ®ång b»ng ven biÓn.
★ D©n sè giµ ho¸: TØ lÖ ng­êi giµ ngµy cµng t¨ng (19.2%-n¨m 2004 ), tuæi thä ngµy cµng cao (nhÊt thÕ giíi - 82 tuæi)
HËu qu¶: ThiÕu nguån lao ®éng bæ sung, sè ng­êi sèng phô thuéc t¨ng, chi phÝ phóc lîi x· héi lín.
* Đặc điểm nguồn lao động:
- Lao động có tay nghề và kĩ thuật cao, thích ứng nhanh với khoa học kĩ thuật
- Có tinh thần kỉ luật cao
- Lao động cần cù, sáng tạo
III. Tình hình phát triển kinh tế
Bảng 16.2. Tốc độ tăng GDP bình quân hàng năm từ 1950-1973
Sau chiến tranh thế giới lần 2, kinh tế Nhật Bản nhanh chóng phục hồi và phát triển cao độ.
Nguyên nhân?(SGK)
Quan sát bảng số liệu 16.3 và trả lời câu hỏi kèm theo?
Từ 1995-2001 tốc độ tăng trưởng kinh tế chậm lại nhưng Nhật Bản vẫn là một nước có tiềm năng đứng thứ hai thế giới về kinh tế, khoa học-kĩ thuật và tài chính.

Quan sát bảng số liệu 16.2, con hãy nhận xét về tốc độ phát triển kinh tế của Nhật Bản từ 1950-1973.
Địa hình chủ yếu là
đồi núi
Sông ngòi
ngắn,dốc
Khí hậu
đa dạng
Khoáng sản
nghèo
Bờ biển
dài
Nhiều
thiên tai
Củng cố bài
Địa hình chủ yếu là
đồi núi
Sông ngòi
ngắn, dốc
Khí hậu
đa dạng
Khoáng sản
nghèo
Thiên nhiên đa dạng nhưng đầy thử thách
Nhiều
thiên tai

Dân số đông và già hoá
Dân số
đông
Gia tăng dân số

giảm
Tỷ lệ người già ngày càng
tăng
Tuổi thọ
cao nhất thế giới
Hiện tại nguồn lao động dồi dào nhưng thiếu nguồn lao động bổ sung trong tương lai, số người sống phụ thuộc tăng, chi phí phúc lọi xã hội lớn
Câu 3: Tốc độ tăng trưởng kinh tế Nhật Bản:
A. Liên tục tăng từ 1950 đến nay
B. Từ 1950-1973 tăng chậm, từ 1995 đến nay tăng nhanh
C. Liên tục giảm từ 1950 đến nay
D. Từ 1950-1973 tăng nhanh, từ 1995-nay giảm dần và không đều
Đáp án
C