NHẬT BẢN GIỮA THẾ KỈ XIX- ĐẦU THẾ KỈ XX
Nguyễn Hồng Y
Lịch sử
Kiểm tra bài cũ:
Vì sao Đông Nam Á trở thành đối tượng xâm lược
của các nước tư bản phương Tây?
Một số hình ảnh về đất nước Nhật Bản
Bài 12: NHẬT BẢN GIỮA THẾ KỈ XIX- ĐẦU THẾ KỈ XX
I/Cuộc duy tân Minh trị:
Hokkaido
Honshu
Shikoku
Kyushuy
Là một quốc gia đảo hình vòng cung,có diện tích tổng cộng là 377.843 km vuông, với 4 đảo chính là Hokkaido, Honshu, Shikoku và Kyushu.Mệnh danh “xứ sở hoa anh đào”, “đất nước mặt trời mọc”.
1/ Hoàn cảnh:
- Các nước tư bản phương Tây tăng cường can thiệp vào Nhật Bản, đòi “ mở cửa”.
Tình hình Nhật bản cuối thế kỷ XIX đầu TK XX,
có điểm gì giống với các nước châu Á nói chung?
- Chế độ phong kiến đang suy thoái , mục nát
Tình hình đó đã đặt ra yêu cầu gì cho nước Nhật ?
2/ Cải cách Minh trị :
Nêu vài nét về Thiên hoàng Minh trị?
Ông có vai trò như thế nào trong cuộc cải cách?
Bài 12: NHẬT BẢN GIỮA THẾ KỈ XIX- ĐẦU THẾ KỈ XX
I/Cuộc duy tân Minh trị:
-Thiên hoàng Minh trị lên ngôi lúc 15 tuổi, nhưng là người có tư tưởng tiến bộ. Ông là người thông minh dũng cảm, biết theo thời thế và biết dùng người.
- Ông có quyết định sáng suốt, đã tiến hành hàng loạt cải cách tiến bộ để canh tân đất nước .
1/ Hoàn cảnh:
- Các nước tư bản phương Tây tăng cường can thiệp vào Nhật Bản, đòi “ mở cửa”.
- Chế độ phong kiến đang suy thoái , mục nát
2/ Cải cách Minh trị :
Bài 12: NHẬT BẢN GIỮA THẾ KỈ XIX- ĐẦU THẾ KỈ XX
I/Cuộc duy tân Minh trị:
Trình bày nội dung chủ yếu của cuộc cải cách?
LĨNH VỰC
NỘI DUNG
Chính trị
Xã hội
Kinh tế
Văn hóa giáo dục
Quân sự
- Thống nhất tiền tệ.Xóa bỏ độc quyền ruộng đất phong kiến tăng cường phát triển kinh tế tư bản ở nông thôn.
- Xây dựng hạ tầng cơ sở, đường xá, cầu cống. Phục vụ cho giao thông, liên lạc …

-Bãi bỏ chế độ nông nô
- Đưa quý tộc tư sản hóa và đại tư sản lên nắm chính quyền
- Thi hành chính sách giáo dục bắt buộc, chú trọng nội dung khoa học kĩ thuật trong giảng dạy
- Cử học sinh ưu tú đi du học phương Tây.
- Tổ chức huấn luyện theo kiểu phương Tây, chế độ nghĩa vụ thay cho chế độ trưng binh.
-Công nghiệp đóng tàu, sản xuất vũ khí được chú trọng.
1/ Hoàn cảnh:
- Các nước tư bản phương Tây tăng cường can thiệp vào Nhật Bản, đòi “ mở cửa”.
- Chế độ phong kiến đang suy thoái , mục nát
2/ Cải cách Minh trị :
Bài 12: NHẬT BẢN GIỮA THẾ KỈ XIX- ĐẦU THẾ KỈ XX
I/Cuộc duy tân Minh trị:
Kết quả : Nhật phát triển thành một nước tư bản công nghiệp.
Mang tính chất toàn diện trên tất cả các lĩnh vực ,
theo gương các nước phương tây.
Nêu kết quả cuộc cải cách ?
Em có nhận xét gì về cuộc cải cách trên?
Cuộc Duy tân Minh Trị đã đưa Nhật Bản phát triển theo mô hình của các nước tư bản.Tuy nhiên nó không do giai cấp tư sản lãnh đạo, không triệt để xóa bỏ sự thống trị của giai cấp địa chủ phong kiến, nên có thể gọi đây là một cuộc cách mạng tư sản không triệt để.Nó chưa phải là một cuộc cách mạng tư sản mà chỉ có ý nghĩa như một cuộc cách mạng tư sản mà thôi.
Theo em cuộc Duy tân Minh trị có phải là một cuộc cách mạng
tư sản không ? Vì sao ?
1/ Hoàn cảnh:
- Các nước tư bản phương Tây tăng cường can thiệp vào Nhật Bản, đòi “ mở cửa”.
- Chế độ phong kiến đang suy thoái , mục nát
2/ Cải cách Minh trị :
Bài 12: NHẬT BẢN GIỮA THẾ KỈ XIX- ĐẦU THẾ KỈ XX
I/Cuộc duy tân Minh trị:
Kết quả : Nhật phát triển thành một nước tư bản công nghiệp.
=> Là cuộc cách mạng tư sản không triệt để.
Nhật bản chuyển sang chủ nghĩa đế quốc trong điều kiện nào ?
CNTB phát triển mạnh sau cải cách Duy tân ,vơ vét của cải , lấy tiền bồi thường chiến tranh ở Trung quốc và Triều tiên
- Kinh tế phát triển mạnh,SLCN tăng từ 19 lên 42 %
Những biểu hiện nào chứng tỏ Nhật tiến sang CNĐQ ?
- Hình thành nhiều công ty độc quyền giữ vai trò to lớn bao trùm lên đời sống kinh tế chính trị của Nhật
(tiêu biểu như Mít-xưi và Mít-su-bi-si).
Bài 12: NHẬT BẢN GIỮA THẾ KỈ XIX- ĐẦU THẾ KỈ XX
I/Cuộc duy tân Minh trị:
II / Nhật Bản chuyển sang chủ nghĩa đế quốc:
Matsukata Masaoyoshi Người sáng lập công ti Mitsubisi
“….Anh có thể đi đến Nhật trên chiếc tàu thủy của hãng Mit xưi, tàu chạy bằng than đá của Mit xui, cập bến của Mit xưi, sau đó đi đến tàu điện của Mit xưi đóng, đọc sách do Mit xưi xuất bản, dưới ánh bóng điện do Mit xưi chế tạo…”
Mitsubishi (1870): Đây là tập đoàn lớn nhất của Nhật
Mitsubishi mở đại lý tại Hà Nội
- Kinh tế phát triển mạnh,SLCN tăng từ 19 lên 42 %
- Hình thành nhiều công ty độc quyền giữ vai trò to lớn bao trùm lên đời sống kinh tế chính trị của Nhật
(tiêu biểu như Mít-xưi và Mít-su-bi-si).
Bài 12: NHẬT BẢN GIỮA THẾ KỈ XIX- ĐẦU THẾ KỈ XX
I/Cuộc duy tân Minh trị:
II / Nhật Bản chuyển sang chủ nghĩa đế quốc:
Trình bày chính sách đối ngoại của Nhật bản ?
- Đối ngoại: Đẩy mạnh chính sách xâm lược và bành trướng.
Lược đồ đế quốc Nhật cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX
Quá trình chuyển sang giai đoạn CNĐQ ở Nhật
có điểm gì giống với các nước tư bản Âu - Mĩ ?
Được đánh dấu bằng sự xuất hiện và vai trò to lớn của các tổ chức độc quyền , đồng thời thực hiện chính sách đối ngoại xâm lược hiếu chiến.
Theo em, công cuộc công nghiệp hóa- hiện đại hóa của Việt Nam
hiện nay có thể học tập kinh nghiệm gì từ cuộc Duy Tân Minh Trị
của Nhật Bản?
Cần xây dựng nhà nước vững mạnh ngang tầm thời đại , trong đó đảm bảo những người tài giỏi nhất phải thực sự là hạt nhân quản lý nhà nước
Vấn đề hàng đầu là xây dựng đội ngũ cán bộ công chức vững mạnh , phải nâng cao phẩm chất năng lực đội ngũ cán bộ , học hỏi kinh nghiệm của Nhật để chuyển những ưu điểm trong chiến tranh thành ưu điểm trong công cuộc hiện đại hóa hiện nay . Phải chủ động tổ chức cả nước thành một thế trận , một lực lượng thống nhất có chiến lược bắt kịp thế giới ….
Bài tập củng cố :
Câu 1 : Trong cải cách giáo dục nội dung nào được tăng cường trong giảng dạy ở Nhật bản

A. Nội dung về pháp luật
B. Nội dung về khoa học và kỹ thuật
C. Nội dung về công nghiệp hóa và hiện đại hóa
D. Nội dung về giáo lý của các tôn giáo
B. Nội dung về khoa học và kỹ thuật
Câu 2 : Ý nghĩa quan trọng nhất của cuộc cải cách Duy tân minh trị là :

Nhật trở thành nước tư bản đầu tiên ở châu á

B. Sau cải cách nền chính trị - xã hội Nhật ổn định

C. Nhật giữ vững độc lập, chủ quyền lãnh thổ

D. Nhật có điều kiện phát triển công thương nghiệp ở châu á
C. Nhật giữ vững độc lập, chủ quyền lãnh thổ

Câu 3 : Nhật bản xác định biện pháp chủ yếu để vươn lên
trong thế giới tư bản chủ nghĩa là :

Chạy đua vũ trangvới các nước tư bản chủ nghĩa

B. Mở rộng lãnh thổ ra bên ngoài

C. Tăng cường tiềm lực kinh tế và quốc phòng

D. Tiến hành chiến tranh giành giật thuộc địa, mở rộng lãnh thổ
D. Tiến hành chiến tranh giành giật thuộc địa, mở rộng lãnh thổ
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ :

- Học thuộc bài
- Xem lại các kiến thức đã học của các bài để làm baì tập lịch sử.

CHÀO TẠM BIỆT HẸN GẶP LẠI!