III
Bài 21: NHỮNG BIẾN ĐỔI CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN TRONG CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII.
BỐ CỤC BÀI HỌC
1. Sự sụp đổ của triều Lê sơ. Nhà Mạc được thành lập:
2. Đất nước bị chia cắt:
* Chiến tranh Nam triều – Bắc triều:
* Chiến tranh Trịnh – Nguyễn:
3. Nhà nước phong kiến ở Đàng Ngoài:
4. Chính quyền ở Đàng Trong:
Bài 21: NHỮNG BIẾN ĐỔI CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN TRONG CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII.
1. Sự sụp đổ của triều Lê sơ. Nhà Mạc được thành lập:
* Nguyên nhân làm nhà Lê sơ suy sụp:
Hãy nêu các nguyên nhân làm suy sụp nhà Lê sơ?
1. SỰ SỤP ĐỔ CỦA TRIỀU LÊ SƠ. NHÀ MẠC ĐƯỢC THÀNH LẬP:
a. Sự sụp đổ của triều Lê sơ:
- Đầu thế kỉ XVI, triều Lê sơ suy sụp:
+ Các vua ăn chơi sa đọa
+ Quan lại, địa chủ ở địa phương ra sức chiếm đoạt ruộng đất.
+ Đời sống nhân dân cực khổ nên họ đã vùng dậy đấu tranh.
+ Một số thế lực phong kiến cũng hợp quân, đánh nhau. Mạnh hơn cả là thế lực của Mạc Đăng Dung.
Bài 21: NHỮNG BIẾN ĐỔI CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN TRONG CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII.
1. Sự sụp đổ của triều Lê sơ. Nhà Mạc được thành lập:
* Sự thành lập nhà Mạc:
- Năm 1527, Mạc Đăng Dung ép vua Lê nhường ngôi, lập ra triều Mạc
Bài 21: NHỮNG BIẾN ĐỔI CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN TRONG CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII.
1. Sự sụp đổ của triều Lê sơ. Nhà Mạc được thành lập:
* Sự thành lập nhà Mạc:
- Năm 1527, Mạc Đăng Dung ép vua Lê nhường ngôi, lập ra triều Mạc
* Các chính sách của nhà Mạc:
+ Xây dựng chính quyền theo mô hình của nhà Lê.
+ Tổ chức thi cử tuyển chọn quan lại
+ Giải quyết vấn đề ruộng đất
+ Xây dựng quân đội…
- Tuy nhiên, nhà Mạc không còn được nhân dân tin tưởng.
Trình bày các chính sách của nhà Mạc.
* Nguyên nhân làm nhà Lê sơ suy sụp:
Di tích thành Nhà Mạc (Lạng Sơn)
Di tích thành Nhà Mạc (Lạng Sơn)
2. Đất nước bị chia cắt
Thảo luận nhóm
Nhóm 1
Nhóm 2
Tìm hiểu nguyên nhân – kết quả của cuộc chiến tranh Nam-Bắc triều
Tìm hiểu nguyên nhân – kết quả của cuộc chiến tranh Trịnh – Nguyễn
Bài 21: NHỮNG BIẾN ĐỔI CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN TRONG CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII.
2. Đất nước bị chia cắt:
- Kết quả: Đến năm 1592, Bắc triều bị lật đổ. Đất nước thống nhất.
* Chiến tranh Nam triều – Bắc triều:
- Nguyên nhân: Không chấp nhận nhà Mạc, Nguyễn Kim tập hợp lực lượng ở Thanh Hóa (Nam triều) chống lại nhà Mạc (Bắc triều).
Bài 21: NHỮNG BIẾN ĐỔI CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN TRONG CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII.
2. Đất nước bị chia cắt:
* Chiến tranh Trịnh – Nguyễn:
- Năm 1545, Nguyễn Kim mất, con rễ là Trịnh Kiểm lên nắm quyền.
- Nguyễn Hoàng xin vào Thuận Hóa (Huế).
Trịnh Kiểm
(1503 – 1570)
Nguyễn Hoàng
(1525 – 1613)
Bài 21: NHỮNG BIẾN ĐỔI CỦA NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN TRONG CÁC THẾ KỶ XVI - XVIII.
2. Đất nước bị chia cắt:
* Chiến tranh Trịnh – Nguyễn:
- Chiến tranh Trịnh – Nguyễn từ năm 1627 – 1672 bất phân thắng bại, lấy sông Gianh làm ranh giới: Đàng Ngoài ( vua Lê- chúa Trịnh) và Đàng Trong (họ Nguyễn)
- Năm 1545, Nguyễn Kim mất, con rễ là Trịnh Kiểm lên nắm quyền.
- Nguyễn Hoàng xin vào Thuận Hóa (Huế).
Sông Gianh chảy trên địa phận tỉnh Quảng Bình, bắt nguồn từ khu vực ven núi Cô Pi cao 2.017 m thuộc dãy Trường Sơn, chảy qua địa phận
các huyện Minh Hóa, Tuyên Hoá, Quảng Trạch, Bố Trạch 
đổ ra biển Đông ở Cửa Gianh.
CỦNG CỐ BÀI HỌC
Câu 1: Thế lực vua Lê, chúa Trịnh ở vùng Thanh - Nghệ gọi là:
A. Bắc triều. B. Nam triều
C. Đàng Ngoài. D. Đàng trong
Câu 2: Trong lực lượng “phù Lê diệt Mạc”, người đứng đầu là:
A. Nguyễn Hoàng. B. Trịnh Kiểm.
C. Nguyễn Kim D. Lê Long Đỉnh.
Câu 15: Năm 1592, Nam triều tấn công vào Thăng Long, giành thắng lợi quyết định. Cục diện Nam - Bắc triều về cơ bản đã chấm dứt với sự thất bại của:
A. vua Lê, chúa Trịnh. B. chính quyền nhà Mạc.
C. chính quyền chúa Trịnh. D. chính quyền vua Lê.
Câu 16: Lo sợ Trịnh Kiểm tìm cách loại trừ phe cánh họ Nguyễn nên Nguyễn Hoàng đã
A. phối hợp với Trịnh Kiểm cai quản đất nước.
B. hợp quân để chống họ Trịnh.
C. xin vào trấn giữ vùng đất Thuận Hóa.
D. bỏ trốn khỏi Bắc Hà
Câu 9: Đất nước ta bị chia cắt thành Đàng trong và Đàng ngoài gắn liền với cuộc chiến tranh
A. Nam- Bắc triều. B. Nhà Lê và nhà Nguyễn
C. Họ Trịnh và nhà Nguyễn D. Nhà Mạc và nhà Lê.