Lửa đóng vai trò gì trong cuộc sống của người nguyên
thủy ?
A. Sưởi ấm cơ thể
B. Nấu chín thức ăn
C. Xua đuổi thú dữ
D Tất cả các ý trên
D.

Xã hội nguyên thủy trải qua những giai đoạn nào?
A. Bầy người nguyên thủy.
B. Công xã thị tộc.
C. Thị tộc mẫu hệ.
D Bầy người nguyên thủy và công xã thị tộc
D.

Chủ đề 2: THỜI KÌ NGUYÊN THUỶ

TIẾT 9:
SỰ CHUYỂN BIẾN TỪ XÃ HỘI
NGUYÊN THUỶ SANG XÃ HỘI CÓ
GIAI CẤP

1. Dựa vào những thông tin
hãy cho biết Otzi sống vào
thời kì nào? Vì sao?
2. Chi tiết nào cho thấy
Otzi đã có "của ăn của để”
có tích luỹ lương thực?
3. Mũi tên đồng cắm sau
lưng Otzi nói lên điều gì?
Người Băng Otzi

"Vào năm 1991, hai nhà leo núi
người Đức phát hiện ra một xác
người vùi trong băng giá, họ đặt
tên là Otzi theo tên nơi tìm thấy nó
- núi Otztal, thuộc dãy Alps quanh
năm tuyết phủ.
Đó là xác một người đàn ông 45
tuổi, cái chết của ông ấy xảy ra vào
khoảng 3200 năm TCN. Trên người
ông có khá nhiều vết thương, đáng
chú ý nhất là một vết thương do tên
bắn ở vai bên trái mà mũi tên đã
Người Băng Otzi

được rút ra.......

.....Otzi mang theo rất nhiều dụng cụ, như rìu đồng có tra cán
bằng gỗ, con dao bằng đá, một túi đựng mũi tên bằng da chứa
các mũi tên đồng, một cung tên đang làm dở, quặng sun phít sắt
và bùi nhùi tạo lửa. Khi phân tích những gì còn lại trong ruột của
xác ướp, các nhà khoa học thu được bột mì xay nhuyễn từ lúa mì
thu hoạch vào cuối mùa hè trong canh tác nông nghiệp châu Âu,
hạt mận gai thường được thu hoạch vào mùa thu. Tương tự, các
nhà khoa học cũng tìm thấy phấn hoa ngũ cốc của loài cây thiết
mộc mọc vào mùa xuân. Từ độ tươi của chúng họ kết luận mùa
xuân cũng là thời điểm xảy ra cái chết của Otzi".

1. Dựa vào những thông tin
hãy cho biết Otzi sống vào
thời kì nào? Vì sao?
Khi phân tích những gì còn lại
trong ruột của xác ướp, các nhà
khoa học thu được bột mì xay
nhuyễn từ lúa mì thu hoạch vào
cuối mùa hè trong canh tác nông
nghiệp châu Âu, hạt mận gai
thường được thu hoạch vào mùa
thu. Tương tự, các nhà khoa học
cũng tìm thấy phấn hoa ngũ cốc
của loài cây thiết mộc mọc vào
mùa xuân.

Đó là xác một người đàn
ông 45 tuổi, cái chết của
ông ấy xảy ra vào khoảng
3200 năm TCN

2. Chi tiết nào cho thấy
Otzi đã có "của ăn của
để” có tích luỹ lương
thực?

3. Mũi tên đồng cắm sau lưng
Otzi nói lên điều gì?

Con người đã
biết chế tạo công
cụ bằng kim loại

I. Sự xuất hiện của công cụ lao động bằng
kim loại
? Công cụ bằng kim
loại ra đời và khoảng
thời gian nào?

- Vào khoảng thiên niên kỉ IV
TCN, con người tình cờ phát hiện
ra đồng đỏ khi khai thác đá. Công
cụ kim loại ra đời

Mẫu quặng đồng đỏ

I. Sự xuất hiện của công cụ lao động bằng
kim loại

? Công cụ và vật dụng bằng kim loại có điểm gì khác
biệt về chủng loại, hình dáng so với công cụ bằng đá?

Công cụ bằng đá
- Chủng loại: ít đa dạng vd: rìu
tay bằng đá, mảnh tước,...
- Hình dáng: To, thô sơ, gồ ghề

Công cụ bằng kim loại
- Chủng loại đa dang: cung tên,
dao, giáo mác,....
- Hình dáng: nhỏ gọn, sắc bén,
bền, đẹp hơn

I. Sự xuất hiện của công cụ lao động bằng
kim loại
- Vào khoảng thiên niên kỉ IV TCN, con người tình cờ
phát hiện ra đồng đỏ khi khai thác đá.
- Đầu thiên niên kỉ II TCN, họ đã luyện được đồng thau
và sắt.
-> Công cụ lao động và vũ khí bằng kim loại ra đời

? Hãy nêu tác dụng của công cụ bằng kim
loại qua hình ảnh?

- Việc chế tạo ra công cụ lao động bằng kim loại giúp
con người có thể khai phá đất hoang, tăng diện tích
trồng trọt, có thể xẻ gỗ đóng thuyền, xẻ đá làm nhà và
khai thác mỏ.
- Trồng trọt, săn thú cũng trở nên dễ dàng hơn với
công cụ bằng kim loại.
- Một số nghề mới ra đời: như nghề luyện kim, chế tạo
công cụ lao động, chế tạo vũ khí...

II. Chuyển biến trong xã hội nguyên thủy.

-

Kim loại xuất hiện - sản xuất phát triển - sản phẩm dư
thừa -> xuất hiện giàu nghèo.

-

Những người có nhiều của cải trở thành giai cấp thống trị

-

Người nghèo không có của cải trở thành giai cấp bị trị

? Mối quan hệ giữa người với người trong xã hội
có sự phân hoá giàu, nghèo như thế nào?

->Mối quan hệ giữa
người với người thay
đổi, quan hệ bất bình
đẳng thay cho quan hệ
bình đẳng

II. Chuyển biến trong xã hội nguyên thủy.
Nhờ có công cụ lao động bằng kim loại dẫn đến sản
phẩm dư thừa.
-

- Xã hội xuất hiện giàu nghèo.
-> Xã hội nguyên thủy tan rã

III. Việt Nam cuối thời nguyên
thủy.

? Cuối thời nguyên thuỷ, người Việt cổ đã có những
công cụ lao động và những ngành nghề sản xuất nào?

Vì sao nói nghề gốm phát triển
tạo ra thuật luyện kim ?

Trong quá trình nung gốm
người ta phát hiện ra 1 loại vât
chất khi ở nhiệt độ cao chúng
sẽ bị nung chảy, khi nguội lại
thì trở nên rắn chắc
Nhờ nghề gốm người ta
biết làm các khuôn bằng
đất sét nung. Tiếp đó nung
chảy đồng đổ vào khuôn
tạo ra những vật, công cụ
mình mong muốn. Từ đó
thuật luyện kim ra đời

III. Việt Nam cuối thời nguyên
-thủy.
Cách đây khoảng 4000 năm xã hội nguyên thủy VN có
những chuyển biến quan trọng.
- Dấu ấn tạo nên sự chuyển biến này là cư dân đã phát
minh ra thuật luyện kim và chế tạo công cụ bằng kim
loại

? Việc các công cụ bằng kim loại
được tìm thấy ở nhiều nơi chứng
tỏ điều gì ?

Địa bàn sinh sống của người nguyên thủy ở đất nước
ta được mở rộng

III. Việt Nam cuối thời nguyên
-thủy.
Cách đây khoảng 4000 năm xã hội nguyên thủy VN có
những chuyển biến quan trọng.
- Dấu ấn tạo nên sự chuyển biến này là cư dân đã phát
minh ra thuật luyện kim và chế tạo công cụ bằng kim
loại.
- Mở rộng địa bàn sinh sống và định cư ven các con
sông lớn.
- Đời sống tinh thần phong phú.

LUYỆN TẬP

Công cụ bằng kim loại để sản xuất, săn bắn, đánh đuổi kẻ
thù....

VẬN DỤNG

? Hãy kể tên những vật dụng bằng kim loại mà con người
ngày nay vẩn thừa hưởng từ những phát minh của người
nguyên thuỷ?

Một số vật dụng bằng kim loại mà con
người ngày nay vẫn thừa hưởng từ những
phát minh của người nguyên thủy như
liềm, kìm, búa, cuốc, xẻng, cày, dao,...

 Giao nhiệm vụ về nhà
- Học bài tiết 9. Trả lời câu hỏi:
1. Nguyên nhân dẫn đến XHNT tan rã?
2. Nêu một số nét cơ bản của XHNT Việt Nam trong quá
trình tan rã?
- Xem trước bài tiết 10: Ai Cập cổ đại. Chuẩn bị các
câu hỏi:
1. Sông Nin đem lại những thuận lợi gì cho người Ai Cập
cổ đại?
2. Tại sao hình học lại phát triển ở Ai Cập cổ đại?