BÀI GIẢNG NGỮ VĂN 9

GV: NGUYỄN THUÝ VÂN

TIẾT: 133-135
(Trích)

Tiết 133-135:

Những ngôi sao xa xôi (Trích)

Lê Minh Khuê

I. Đọc- tìm hiểu chung
1.Tác giả, tác phẩm:
a) Tác giả:

Nhà văn Lê Minh Khuê

Nhà văn Lê Minh Khuê (Bút danh khác: Vũ Thị Mến)
- Tên khai sinh: Lê Minh Khuê, sinh ngày 6 tháng 12 năm 1949.

Quê: xã An Hải, huyện Tĩnh Gia, tỉnh Thanh Hoá.
Tốt nghiệp phổ thông trung học, Lê Minh Khuê tham gia đội thanh niên
xung phong chống Mỹ cứu nước. Những năm tháng ấy đã tạo cảm hứng
cho những sáng tác của chị sau này. Năm 1969 chị là phóng viên báo
Tiền Phong. Năm 1973 – 1977 phóng viên Đài phát thanh giải phóng và
sau đó là Đài truyền hình Việt Nam. Từ 1978 đến nay, nhà văn Lê Minh
Khuê là biên tập viên văn học nhà xuất bản Hội nhà văn. Hội viên Hội
nhà văn Việt Nam (1980).
- Tác phẩm chính: Cao điểm mùa hạ (truyện ngắn, 1984); Đoàn kết
(truyện ngắn, 1980); Thiếu nữ mặc áo dài xanh (tiểu thuyết, 1984); Một
chiều xa thành phố (truyện ngắn, 1987); Em đã không quên (tiểu thuyết
1990); Bi kịch nhỏ (truyện ngắn, 1993); Lê Minh Khuê – truyện ngắn
(1994).
- Đã được nhận: Giải thưởng văn xuôi Hội Nhà văn Việt Nam năm
1987 (Tập truyện ngắn: Một chiều xa thành phố).

Tác phẩm

Tiết 133-135:

Những ngôi sao xa xôi (Trích)

Lê Minh Khuê

I. Đọc- tìm hiểu chung
1.Tác giả, tác phẩm:

a) Tác giả:
- Lê Minh Khuê sinh năm 1949 quê ở
Tĩnh Gia, Thanh Hoá.
- Là cây bút nữ chuyên về truyện ngắn.
b) Tác phẩm:
- Viết năm 1971, là một trong những
tác phẩm đầu tay của Lê Minh Khuê.

2.Đọc, kể tóm tắt:

Nhà văn Lê Minh Khuê

Tiết 133-135:

Những ngôi sao xa xôi (Trích)

Lê Minh Khuê

I.Đọc- tìm hiểu chung
1. Tác giả, tác phẩm:
2.Đọc, kể tóm tắt phần trích
- Ba cô gái thanh niên xung phong Định, Nho và tổ trưởng là chị Thao ở một
tổ trinh sát phá bom tại một trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn.
- Nhiệm vụ của họ là quan sát địch ném bom, đo khối lượng đất đá phải san
lấp do bom địch gây ra, đánh dấu các vị trí những trái bom chưa nổ và
phá bom.
-Họ ở trong một cái hang, dưới chân cao điểm. Cuộc sống ở nơi trọng điểm
giữa chiến trường dù khắc nghiệt hết sức nguy hiểm nhưng họ vẫn có
những niềm vui hồn nhiên, thanh thản mơ mộng của tuổi trẻ.
- Mỗi người một cá tính nhưng họ rất gắn bó yêu thương nhau trong tình
đồng đội.
- Trong một lần phá bom, Nho bị thương, Định và Thao lo lắng săn sóc Nho.

Tiết 133-135:

Những ngôi sao xa xôi (Trích)

Lê Minh Khuê

I- Đọc- tìm hiểu chung
1.Tác giả, tác phẩm:
2.Đọc, kể tóm tắt:
3.Chú thích: (sgk)
4. Bố cục:

3 phần

- P1: Từ đầu...đến ngôi sao trên
mũ:Phương Định kể về cuộc sống
của bản thân và tổ trinh sát mặt
đường của cô.
- P2: Tiếp...đến chị Thao bảo :Một
lần phá bom, Nho bị thương, hai chị
em lo lắng, chăm sóc.
- P3: Phần còn lại: Sau phút hiểm
nguy, hai chị em ngồi hát, niềm vui
trước cơn mưa đá đột ngột.

Tiết 133-135:

Những ngôi sao xa xôi (Trích)

Lê Minh Khuê

I.Đọc- tìm hiểu chung
1.Tác giả, tác phẩm:
2.Đọc, kể tóm tắt:
3.Chú thích: (sgk)
4.Bố cục: 3 phần

II.Đọc -Tìm hiểu văn bản:
1.Hoàn cảnh sống, chiến đấu của tổ nữ thanh niên xung phong
trinh sát mặt đường.
Chiến tranh ác liệt.
Cuộc sống gian khổ nhưng đầy lạc quan
Công việc vô cùng nguy hiểm
=> Cách kể chuyện tự nhiên,hình ảnh chân thực.
•=> Những phẩm chất cao quí của tổ thanh niên xung phong
và cũng là thế hệ trẻ thời đánh Mỹ.

Tiết 133-135:

Những ngôi sao xa xôi (Trích)

Lê Minh Khuê

I.Đọc- tìm hiểu chung
1.Tác giả, tác phẩm:
2.Đọc, kể tóm tắt:
3.Chú thích: ( sgk)
4.Bố cục: 3 phần
II.Đọc -Tìm hiểu văn bản:
1. Hoàn cảnh sống, chiến
đấu của tổ nữ thanh niên
xung phong trinh sát mặt
đường:
2. Những phẩm chất
chung và riêng của ba cô
gái thanh niên xung
phong:
Nét chung :

-Tinh thần trách nhiệm tự giác rất cao, quyết
tâm hoàn thành mọi nhiệm vụ được phân
công.
-Có lòng dũng cảm, sẵn sàng hi sinh, không
quản khó khăn, gian khổ, hiểm nguy.
-Có tình đồng chí, đồng đội keo sơn gắn bó.
-Hay xúc động, nhiều mộng mơ, dễ vui, dễ
buồn, thích làm đẹp cho cuộc sống của mình
dù trong cuộc sống khó khăn ác liệt.
=>Đó là phẩm chất cao đẹp của thế hệ trẻ
Việt Nam thời đánh Mĩ. Họ sẵn sàng cống
hiến, hy sinh cho lý tưởng, ước mơ thống
nhất nước nhà.

GIỚI THIỆU NHÂN VẬT
a. Chị Thao:

Tiết 133-135:

Những ngôi sao xa xôi (Trích)

Lê Minh Khuê

II.Đọc -Tìm hiểu văn
bản:

- Nhai bánh bích quy, tỏ ra bình tĩnh đến
phát bực; chị nghẹn ngào, không nước
1.Hoàn cảnh sống, chiến đấu mắt; thấy máu, thấy vắt là nhắm mắt lại,
của tổ nữ thanh niên xung
mặt tái mét; lông mày tỉa nhỏ như cái tăm;
phong trinh sát mặt đường:
có ba cuốn sổ dày chép bài hát; chỉ định
2.Những phẩm chất chung và Phương Định ở nhà…
riêng của ba cô gái thanh
niên xung phong:
Nét riêng :
a. Chị Thao:

=> Từng trải, bản lĩnh, can đảm, dứt khoát,
dũng cảm trong công việc ,bình tĩnh trước hiểm
nguy, mềm yếu trong tình cảm, sợ máu và vắt,
thích làm đẹp.

b, Nho:

Tiết 133-135:

Những ngôi sao xa xôi (Trích)

Lê Minh Khuê

II.Đọc -Tìm hiểu văn bản:
1.Hoàn cảnh sống, chiến
đấu và tính cách của tổ nữ
thanh niên xung phong
trinh sát mặt đường.
2.Những phẩm chất chung
và riêng của ba cô gái
thanh niên xung phong:
Nét riêng :
b. Nho :

Thích ăn kẹo, thích thiêu thùa, đáng
yêu như một que kem, nói đùa “không
chết đâu”…
 Hồn nhiên, đáng yêu, dũng cảm,
kiên cường

c. Phương Định:

- Hay mơ mộng, thich làm đẹp
-Can đảm, thích âm nhạc

Những điểm chung của ba cô gái:
Phương Định, Thao, Nho
-Tinh thần trách nhiệm cao trong công việc,
quyết tâm hoàn thành mọi nhiệm vụ
-Dũng cảm không sợ hy sinh, không quản gian khổ, hiểm nguy
-Tình đồng đội gắn bó keo sơn
-Hay xúc động, dễ vui, dễ trầm tư, nhạy cảm, nhiều mơ ước, thích làm đẹp…

Lòng yêu nước

Vừa cao đẹp, vừa bình ,dị hồn nhiên, lạc quan-Phẩm chất của thế hệ
trẻ Việt Nam trong thời kì chống Mĩ cứu nước

3. Nhân vật Phương Định

*Về hình dáng và hoàn cảnh xuất thân:
- Là một cô gái khá, hai bím tóc dày, tương đối mềm,
một cái cổ cao, kiêu hãnh như đài hoa loa kèn, có cái
nhìn sao mà xa xăm…; là con gái Hà Nội, có tuổi thơ
bên người mẹ, một góc phố, những kỉ niệm…
*Đời sống tâm hồn, tình cảm:
- Thích ngắm mình trong gương, rất điệu; thích hát,
thích ngồi bó gối mơ màng; bế Nho đặt lên đùi mình,
rửa bằng nước đun sôi; pha sữa; yêu quý những
người có ngôi Sao trên mũ…
*Phẩm chất chiến sĩ:
- Tuân lệnh chị Thao, thể hiện qua lần phá bom…

Những ngôi sao xa xôi
*Về hình dáng và hoàn cảnh xuất thân:
Cô gái Hà Nội, có ngoại hình đẹp, luôn hồi tưởng về
tuổi thơ.
*Đời sống tâm hồn, tình cảm:
Hồn nhiên, trong sáng, mơ mộng, thích hát, dũng
cảm, yêu mến đồng đội.
*Phẩm chất chiến sĩ:
Gan dạ, dũng cảm, tự trọng, tinh thần trách nhiệm
cao trong công việc.
=> Phương Định là tiêu biểu cho lớp trẻ đầy nhiệt huyết
trong thời kì kháng chiến chống Mĩ.

Tiết 133-135:

Những ngôi sao xa xôi (Trích)

Lê Minh Khuê

I.Đọc- tìm hiểu chung
1.Tác giả, tác phẩm:
2.Đọc, kể tóm tắt:
3.Chú thích: ( sgk)
4.Bố cục: 3 phần
II.Đọc -Tìm hiểu văn bản:

Em có nhận xét gì về đặc điểm nghệ
thuật của truyện?
Truyện “ Những ngôi sao xa xôi ” cho
em những hiểu biết gì về cuộc sống tâm
hồn của những cô gái thanh niên xung
phong nói riêng, của thế hệ trẻ Việt nam
nói chung trong cuộc kháng chiến chống
Mĩ ?

Tiết 133-135:

Những ngôi sao xa xôi (Trích)

Lê Minh Khuê

I.Đọc- tìm hiểu chung
1.Tác giả, tác phẩm:
2.Đọc, kể tóm tắt:
3.Chú thích: ( sgk)
4.Bố cục: 3 phần
II.Đọc -Tìm hiểu văn bản:
III.Tổng kết:
(Ghi nhớ-SGK-trang122)

-Nghệ thuật:
Kể chuyện ở ngôi thứ nhất, miêu
tả tâm lí nhân vật, xen kẽ đoạn hồi
ức, giọng điệu ngôn ngữ tự nhiên..
-Nội dung:
Tâm hồn trong sáng, tinh thần
lạc quan, dũng cảm của thế hệ trẻ
Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến
chống Mĩ cứu nước.

•

III. TỔNG KẾT:

Truyện “Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh
Khuê đã làm nổi bật tâm hồn trong sáng, mơ
mộng,tinh thần dũng cảm, cuộc chiến đấu đầy gian
khổ, hi sinh nhưng rất hồn nhiên, lạc quan của
những cô gái thanh niên xung phong trên tuyến
đường Trường Sơn. Đó là hình ảnh đẹp, tiêu biểu về
thế hệ trẻ Việt Nam trong kháng chiến chống Mĩ.
• Vai kể là nhân vật chính, có cách kể chuyện tự
nhiên, ngôn ngữ sinh động, trẻ trung và đặc biệt
thành công về nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật.
• Ghi nhớ SGK – T122

Hướng dẫn về nhà:

-Tóm tắt văn bản, học kỹ bài phân tích, học thuộc
ghi nhớ trong SGK.
-KKTĐ: Bến quê
- Soạn bài: Luyện nói; Nghị luận về một đoạn thơ,
bài thơ

Một số vần thơ tham khảo:
Cạnh giếng nước có bom từ trường
Em không rửa ngủ ngày chân lấm
Ngày em phá nhiều bom nổ chậm
Đêm nắm mơ nói mớ vang nhà.
( Gửi em – cô thanh niên xung phong- Phạm Tiến Duật)
Nếu được làm hạt giống để mùa sau
Nếu lịch sử chọn ta làm điểm tựa
Vui gì hơn làm người lính đi đầu
Trong đêm tối tim ta là ngọn lửa.
( Tố Hữu)

Xẻ dọc trường sơn đi cứu nước
Mà lòng phơi phới dậy tương lai
( Tố Hữu)
Tôi nhìn xuống hố bom đã giết em
Mưa đọng lại một khoảnh trời nho nhỏ ( …)
Em nằm dưới đất sâu
Như khoảng trời nằm yên trong lòng đất
Đêm đêm tâm hồn em tỏa sáng
Có phải thịt da em mềm mại trắng trong
Đã hóa thành những làn mây trắng.
( Lâm Thị Mỹ Dạ)

Một số vần thơ tham khảo:
Nếu được làm hạt giống để mùa sau
Nếu lịch sử chọn ta làm điểm tựa
Vui gì hơn làm người lính đi đầu
Trong đêm tối, tim ta làm ngọn lửa!
( Chào xuân 67 - Tố Hữu)

Có cái chết hóa thành bất tử
Có cái chết làm nên lịch sử
( Hãy nhớ lấy lời tôi - Tố Hữu)

Tôi nhìn xuống hố bom đã giết em
Mưa đọng lại một khoảnh trời nho nhỏ ( …)
Em nằm dưới đất sâu
Như khoảng trời nằm yên trong lòng đất
Đêm đêm tâm hồn em tỏa sáng
Có phải thịt da em mềm mại trắng trong
Đã hóa thành những làn mây trắng.
(Khoảng trời-Hố bom _ Lâm Thị Mỹ Dạ)