nhưng nó phải bằng hai mày
I. Đọc văn bản
1/ Đối tượng đáng cười
Đối tượng đáng cười là ai ?
Đối tượng đáng cười là viên lý trưởng xử kiện.
Ông ta ăn hối lộ nhưng lại
?nổi tiếng xử kiện giỏi.?
Qua truyện ND ta xưa muốn cười cái gì?
Truyện cười thói tham lam của bọn quan lại,
cường hào, đồng tiền đã che mắt kẻ tham lam !
Đồng tiền đã làm mờ công lý,
II/ Tìm hiểu
2/ Các mâu thuẫn gây cười
Do đánh nhau mà phải dắt nhau kiện quan,
để thắng kiện, Cải và Ngô đã làm gì ?
- Để thắng kiện Cải và Ngô đã mang tiền đến lót quan,
Cải lót quan 5 đồng còn Ngô lót quan 10 đồng
Quan đã xử kiện như thế nào ?
- Quan căn cứ vào số tiền đút lót để xử kiện?
Chi tiết nào trong truyện nào làm ta buồn cười ?
Đó là chi tiết Cải xoè 5 ngón tay nói : ?lẽ phải thuộc
về con ??. Quan bèn xoè năm ngón tay trái úp lên
năm ngón tay phải và nói ? Tao biết mày phải ?nhưng
Nó lại phải ?bằng hai mày !
Em suy nghĩ gì về chi tiết trên ?
- Cử chỉ ấy của Cải như muốn nhắc thầy lý số tiền
anh ta "lót" trước. Cử chỉ ấy giống nhân vật trong
kịch câm. Lấy cử chỉ, hành động thay cho lời nói?
Cái cười được thực hiện bằng
biện pháp nghệ thuật nào ?
Cái cười được thực hiện bằng thủ pháp chơi chữ ?
Đây là lời thấy lý "Tao biết mày phải ?
nhưng nó lại phải bằng hai mày".
Phải trong câu nói này mang nhiều nét nghĩa.
Một là lẽ phải, cái phải, chỉ cái đúng đối lập
với cái sai, lẽ trái. Nghĩa thứ hai là điều
bắt buộc, cần phải có. Lời thầy lý lập lờ cả hai
nghĩa ấy, cộng với hai bàn tay úp
lên nhau bằng mười ngón thì rõ ràng Ngô đã
phải gấp hai Cải và lẽ phải ở Ngô cũng gấp hai.
Cách sử kiện của lý trưởng thật tài tình.
Anh chị đánh giá như thế nào
về nhân vật Ngô và Cải ?
Song Cải và Ngô lâm vào kiện mà mất tiền.
Riêng Cải mất tiền còn phải phạt một chục roi.
Tiếng cười cũng dành cho họ nhưng thật chua chát.
Họ vừa đáng thương, vừa đáng trách.
Thực ra tác giả dân gian cũng không có ý định nói về những người lâm vào việc kiện tụng như Ngô và Cải.
Tác giả dân gian dùng tiếng cười để quất đòn roi vào việc xử kiện của lý trưởng.
Tổng kết
Qua hai truyện trên em hãy rút ra những nét
đặc sắc về nghệ thuật gây cười của truyện cười
dân gian ?
Nét đặc sắc gây cười của truyện cười dân gian :
+Mỗi truyện đều có một mâu thuẫn gây cười
+Truyện kể ngắn gọn súc tích
+ Kết cấu trong truyện và nghệ thuật trong truyện
đều phục vụ mục đích gây cười
+Ngôn ngữ sắc sảo giúp làm bật lên tiếng cười