KIỂM TRA BÀI CŨ
Tình thái từ là gì? Có mấy loại tình thái từ? Cho ví dụ ?
- Tình thái từ là những từ được thêm vào câu để cấu tạo câu nghi vấn, câu cầu khiến, câu cảm thán và để biểu thị các sắc thái tình cảm của người nói .
- Phân loại: 4 loại
+ Tình thái từ nghi vấn : à, ư, hả , hử , chăng ...
+ Tình thái từ cầu khiến : đi, nào , với ...
+ Tình thái từ cảm thán : thay , sao ...
+ Tình thái từ biểu thị sắc thái tình cảm: ạ, nhé, cơ, mà ...

TIẾT 59: NÓI QUÁ
a/ Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng.
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
(Tục ngữ)
b/ Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần.
(Ca dao)
TIẾT 59: NÓI QUÁ
I. Bài học : Nói quá và tác dụng của nói quá.
1. Ví dụ: (Sgk).
* VDa:
- Hình ảnh: + Chưa nằm đã sáng
+ Chưa cười đã tối
 Nói phóng đại mức độ, tính chất hiện tượng.
-> Thời gian đêm tháng năm và ngày tháng mười rất ngắn.
* VD b:
+ Nói phóng đại về mức độ của hiện tượng mồ hôi rơi.
+ Diễn tả nỗi vất vả của người nông dân lao động.
 Nói quá
Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả.
SO SÁNH HAI CÁCH NÓI
a/ Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng.
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.

b/ Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần
Mồ hôi đổ rất nhiều
Đêm tháng năm rất ngắn
Ngày tháng mười rất ngắn
Cách 1: CA DAO, T?C NG?
Cách 2: NểI D?A V�O S? TH?T
C1: hay hơn vì nó nhấn mạnh làm nổi bật tính chất của đêm tháng 5 và ngày tháng 10, nhấn mạnh làm nổi bật sự vất vả của người lao động
- C2: chỉ là thông tin bình thường về tính chất của đêm tháng 5 và ngày tháng 10 và mức độ của mồ hôi
TIẾT 38: NÓI QUÁ
TIẾT 37: NÓI QUÁ
I. Bài học : Nói quá và tác dụng của nói quá.
1. Ví dụ: (Sgk).
* VDa:
Hình ảnh: Chưa nằm đã sáng
Chưa cười đã tối
 Nói phóng đại mức độ, tính chất hiện tượng.
-> Thời gian đêm tháng năm và ngày tháng mười rất ngắn.
* VD b:
+ Nói phóng đại về mức độ của hiện tượng mồ hôi rơi.
+ Diễn tả nỗi vất vả của người nông dân lao động.
 Nói quá
- Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả.
- Tác dụng: gây ấn tượng, làm tăng sức biểu cảm cho sự diễn đạt.
2. Ghi nhớ. (Sgk).
1. Tiếng đồn cha mẹ anh hiền
Cắn cơm không vỡ cắn tiền vỡ đôi 2. Lỗ mũi mười tám gánh lông
Chồng yêu chồng bảo tơ hồng trời cho
3. Bác ơi tim Bác mênh mông thế
Ôm cả non sông trọn kiếp người
4. Mình nghĩ nát cả óc mà không sao giải được bài toán này.
TIẾT 38: NÓI QUÁ
I. Bài học : Nói quá và tác dụng của nói quá.
1. Ví dụ: (Sgk).
* VDa:
- Hình ảnh: + Chưa nằm đã sáng
+ Chưa cười đã tối
 Nói phóng đại mức độ, tính chất hiện tượng.
-> Thời gian đêm tháng năm và ngày tháng mười rất ngắn.
* VD b:
+ Nói phóng đại về mức độ của hiện tượng mồ hôi rơi.
+ Diễn tả nỗi vất vả của người nông dân lao động.
 Nói quá
2. Ghi nhớ. (Sgk).
Em hãy cho biết trong hai ví dụ sau, ví dụ nào là phép tu từ nói quá, ví dụ nào không phải nói quá. Giải thích vì sao?
a. Hai anh bạn cùng đi qua khu vườn trồng bí. Một anh thấy quả bí to, kêu lên: “Chà, quả bí này to thật!”. Anh kia cười bảo: “Thế thì đã lấy gì làm to. Tôi có lần trông thấy một quả bí to bằng cả cái nhà kia”...
b. Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.
-> Nói quá.-> Nhấn mạnh sự lao động của con người sẽ tạo ra thành quả dù khó khăn, gian khổ, vất vả đến đâu.
-> Nói khoác vì không có quả bí nào to bằng cái nhà. -> Không có giá trị biểu cảm hay nhấn mạnh.
2. Ghi nhớ. (Sgk).
* Lưu ý: Phân biệt nói khoác và nói quá.
+ Giống: Đều là phóng đại mức độ, qui mô, tính chất của sự vật hiện tượng.
+ Khác:
I. Bài học.
Nói quá và tác dụng của nói quá
2. Ghi nhớ ( SGK)
II. Luyện tập
Bài 1: Tìm biện pháp nói quá và giải thích ý nghĩa của chúng.
TIẾT 38: NÓI QUÁ
a/ Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.
b/ Anh cứ yên tâm, vết thương chỉ sướt da thôi. Từ giờ đến sáng em có thể đi lên đến tận trời được.
c/ […] Cái cụ bá thét ra lửa ấy lại xử nhũn mời hắn vào nhà xơi nước.
sỏi đá cũng thành cơm
đi lên đến tận trời
thét ra lửa
Nhấn mạnh sự bền lòng của người bị thương và động viên người khác để họ yên tâm.
 Nhấn mạnh uy quyền ghê gớm của cụ Bá.
I. BÀI HỌC: NÓI QUÁ VÀ TÁC DỤNG CỦA NÓI QUÁ
II. LUYỆN TẬP
Bài 2: Điền các thành ngữ sau đây vào chỗ trống /..../ để tạo thành biện pháp tu từ nói quá: bầm gan tím ruột, chó ăn đá gà ăn sỏi, nở từng khúc ruột, ruột để ngoài da, vắt chân lên cổ.
Ở nơi ............................... thế này, cỏ không mọc nổi
nữa là trồng rau trồng cà.
b. Nhìn thấy tội ác của giặc ai ai cũng .........................
c. Cô Nam tính tình xởi lởi,.........................
d. Lời khen của cô giáo làm cho nó ...........................
e. Bọn giặc hoảng hồn ..........................mà chạy.
chó ăn đá gà ăn sỏi
bầm gan tím ruột
ruột để ngoài da
nở từng khúc ruột
TIẾT 38: NÓI QUÁ
vắt chân lên cổ
 Bài 3: Đặt câu với các thành ngữ sau đây: nghiêng nước nghiêng thành, dời non lấp biển, lấp biển vá trời, mình đồng da sắt, nghĩ nát óc.

Thúy Kiều trong tác phẩm cùng tên của Nguyễn Du là người phụ nữ đẹp nghiêng nước nghiêng thành.
Khi có sức mạnh của sự đoàn kết thì chúng ta có thể dời non lấp biển.
Nếu anh em trong nhà mà biết yêu thương, giúp đỡ nhau thì dù lấp biển vá trời cũng có thể làm xong.
Mẹ giống như một chiến sĩ mình đồng da sắt đã chống chọi với mọi khó khăn trong cuộc đời để bảo vệ con.
Mình nghĩ nát óc mà vẫn chưa giải được bài toán này.
I. BÀI HỌC: NÓI QUÁ VÀ TÁC DỤNG CỦA NÓI QUÁ
TIẾT 38: NÓI QUÁ
II. LUYỆN TẬP
Nghiêng nước nghiêng thành:

Dời non lấp biển: Lấp biển vá trời:
Mình đồng da sắt:
Nghĩ nát óc:
vẻ đẹp của người phụ nữ làm khuynh đảo đất nước
ý nói sức mạnh của sự đoàn kết, ý chí nghị lực của con người
Con người cứng cáp như sắt và đồng
Rất khó đến mức nghĩ nát óc cũng không ra
XEM HÌNH ĐOÁN Ý
NÓI QUÁ
TIẾT 38
I.NÓI QUÁ VÀ TÁC DỤNG CỦA NÓI QUÁ
II.LUYỆN TẬP
 Bài 4:
KH?E NHU VOI
NÓI QUÁ
TIẾT 38
I.NÓI QUÁ VÀ TÁC DỤNG CỦA NÓI QUÁ
1
II.LUYỆN TẬP
ĐEN NHƯ CỘT NHÀ CHÁY
NÓI QUÁ
TIẾT 38
I.NÓI QUÁ VÀ TÁC DỤNG CỦA NÓI QUÁ
2
II.LUYỆN TẬP
NHANH NHƯ GIÓ
NÓI QUÁ
TIẾT 38
I.NÓI QUÁ VÀ TÁC DỤNG CỦA NÓI QUÁ
3
II.LUYỆN TẬP
CHẬM NHƯ RÙA
NÓI QUÁ
TIẾT 38
I.NÓI QUÁ VÀ TÁC DỤNG CỦA NÓI QUÁ
4
II.LUYỆN TẬP
GẦY NHƯ QUE CỦI
NÓI QUÁ
TIẾT 37
I.NÓI QUÁ VÀ TÁC DỤNG CỦA NÓI QUÁ
5
II.LUYỆN TẬP
ĂN NHƯ MÈO
NÓI QUÁ
TIẾT 37
I.NÓI QUÁ VÀ TÁC DỤNG CỦA NÓI QUÁ
6
II.LUYỆN TẬP
Bài 5: Viết một đoạn văn hoặc làm một bài thơ có sử dụng biện pháp nói quá.
Gợi ý: Dựa vào những câu văn sau để phát triển ý thành đoạn văn
1/ Chúng tôi rất thân nhau, hầu như lúc nào cũng như hình với bóng.
2/ Ngày bạn lên đường theo gia đình đi xa, tôi chỉ biết chúc bạn bình yên mà nước mắt rơi như mưa.
3/ Sau này, dù có phải đi lên đến tận trời, tôi cũng sẽ nhất định tìm gặp lại bạn.
NÓI QUÁ
II.LUYỆN TẬP
- Làm bài tập 5
Học bài
DẶN DÒ
a. Nhớ, nhớ. Chết xuống đất vẫn không quên.

Người nói phóng đại mức độ lời hứa lên,
đến chết vẫn còn nhớ để thể hiện đó là
lời hứa chắc chắn.
Nói khoác
Nói quá
Tạo ra tiếng cười hoặc sự chê bai
những kẻ khoác lác làm gì có
quả bí to bằng cái nhà.
BT nhanh : Tìm biện pháp nói quá trong cõu tho sau và nêu tác dụng:
" ễi nh?ng cỏnh d?ng quờ ch?y mỏu
Dõy thộp gai dõm nỏt tr?i chi?u"
- Tác dụng: Nhấn mạnh s? dau thuong tang túc trờn quờ huong v� t?i ỏc t�n b?o c?a k? thự.
Bài học.
Nói quá và tác dụng của nói quá
Xét ví dụ.
b. Nh?n xột:
c. Ghi nhớ ( SGK)
TIẾT 38: NÓI QUÁ- NÓI GIẢM NÓI TRÁNH