Mến chào các em học sinh lớp 8 đến với giờ học môn Ngữ văn
NÓI QUÁ

Tiết 37– Tiếng Việt:
khò

khò

khò

Ngáy như sấm
I. NÓI QUÁ VÀ TÁC DỤNG CỦA NÓI QUÁ:

1. Xét ví dụ: (sgk)

- Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng

Ngày tháng mười chưa cười đã tối.

(Tục ngữ)

- Cày đồng đang buổi ban trưa,

Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.

Ai ơi bưng bát cơm đầy,

Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần.

(Ca dao)
- Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng

Ngày tháng mười chưa cười đã tối.

(Tục ngữ)

- Cày đồng đang buổi ban trưa,

Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.

Ai ơi bưng bát cơm đầy,

Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần.

(Ca dao)

- Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
- Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
(Tục ngữ)
- Cày đồng đang buổi ban trưa,
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy,
Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần.
(Ca dao)
_Đêm tháng năm rất ngắn_

Ngày tháng mười rất ngắn

Nói quá sự thật

_Mồ hôi chảy rất nhiều,ướt đẫm_

Cách nói đúng sự thật.
*Ví dụ: (sgk/101)

a/ - … chưa nằm đã sáng

_  _đêm tháng năm ngắn

_- _… chưa cười đã tối_ _

_ _ngày tháng mười ngắn

 Phóng đại tính chất của hiện tượng thời gian.

_b/ - … _thánh thót như mưa ruộng cày.
_ _mồ hôi rơi rất nhiều, nỗi vất vả trong việc cày đồng của người nông dân.

*_ _Phóng đại, cường điệu về mức độ lao động (cày đồng) của người nông dân .
=> NÓI QUÁ
Bài tập vận dụng: Chỉ ra đâu là biện pháp nói quá và phân tích tác dụng của nó?

Bàn tay ta làm nên tất cả

Có sức người sỏi đá cũng thành cơm.

(Hoàng Trung Thông, _Bài ca vỡ đất_)

 Nhấn mạnh sự quyết tâm cũng như công sức của con người.

Dù khó khăn đến đâu mà quyết chí, gắng sức cũng sẽ đạt kết quả mỹ mãn.

Nói quá.
ñình

Hãy so sánh sánh sự giống và khác nhau giữa nói quá và nói khoác!
Phân biệt nói quá và nói khoác
NÓI QUÁ

NÓI KHOÁC

Giống nhau

Đều phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả.

-Nhằm mục đích nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm.

- Tích cực.

Khác nhau

-Nhằm mục đích làm cho người nghe tin vào những điều không có thật.

- Tiêu cực.
*Tóm lại:

Phóng đại

Mức độ

Quy mô

Tính chất

-Nói quá là phép tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật , hiện tượng được miêu tả.

-Nói quá còn có tên là khoa trương , thậm xưng, phóng đại, cường điệu.

Nói quá:
Nói quá

Nói đúng sự thật
-Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng.

-Ngày tháng mười chưa cười đã tối.

- Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.

-Đêm tháng năm rất ngắn

-Ngày tháng mười rất ngắn

-Mồ hôi ướt đẫm
=> Cách nói quá hay hơn vì cách nói đó gây ấn tượng mạnh cho người đọc (người nghe), tăng sức biểu cảm cho sự diễn đạt.

So sánh hai cách nói
_Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả để nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm ._

2. Kết luận:
1

KHỎE NHƯ VOI

TÌM THÀNH NGỮ SO SÁNH CÓ DÙNG BIỆN PHÁP NÓI QUÁ
2 Nhanh như chớp

Bài 1: Tìm biện pháp nói quá và giải thích ý nghĩa của chúng trong các ví dụ sau :

II. LUYỆN TẬP

a. sỏi đá cũng thành cơm

=>Thành quả lao động gian khổ nhọc nhằn, niềm tin vào bàn tay lao động của con người.

b. đi lên đến tận trời

=>Vết thương chỉ nhẹ thôi, không phải bận tâm, sức khỏe vẫn tốt.

c. thét ra lửa

=> tính khí dữ dằn.
a. chó ăn đá gà ăn sỏi

b. bầm gan tím ruột

c. ruột để ngoài da.

d. nở từng khúc ruột.

e. vắt chân lên cổ

Bài 2: Điền các thành ngữ vào chỗ trống để tạo phép tu từ nói quá:
_ Bài 3: Đặt câu với các thành ngữ dùng biện pháp nói quá sau đây: nghiêng nước nghiêng thành, dời non lấp biển, lấp biển vá trời, mình đồng da sắt, nghĩ nát óc._

* Nghiêng nước nghiêng thành: *Dời non lấp biển: * Lấp biển vá trời: * Mình đồng da sắt: * Nghĩ nát óc:
→ vẻ đẹp tuyệt vời của người phụ nữ có thể làm cho người ta say mê đến nỗi mất thành, mất nước.

→ việc làm cần sức mạnh phi thường, hoài bão lớn lao.

→ việc làm vĩ đại, phi thường.

→ thân thể như sắt, như đồng, có thể chịu đựng mọi hiểm nguy.
→ suy nghĩ nhiều quá mức. - Nếu anh em trong nhà mà biết yêu thương, giúp đỡ nhau thì dù lấp biển vá trời cũng có thể làm xong.
- Nếu anh em trong nhà mà biết yêu thương, giúp đỡ nhau thì dù lấp biển vá trời cũng có thể làm xong.
Bài 3: Đặt câu với thành ngữ:

- Những chiến sĩ mình đồng da sắt đã chiến thắng .

- Mình nghĩ nát óc mà vẫn chưa giải được bài toán này.

- Khi có sức mạnh của sự đoàn kết thì chúng ta có thể dời non lấp biển.
- Cô gái ấy có vẻ đẹp nghiêng nước nghiêng thành.
Tiết 37-Tiếng Việt:

NÓI QUÁ