XÂY DỰNG
NÔNG TRẠI

Câu 1. Vật nuôi nào ở nước ta được gọi là
“đầu cơ nghiệp”?
Con trâu

Câu 2. Điền tiếp vào câu sau: “nhất nước, nhì
phân, tam cần, tứ….”
Giống

Câu 3. Phần lớn nguồn lao động nước ta tập
trung trong khu vực kinh tế nào?
Nông, lâm, thuỷ sản

Câu 4. Vùng kinh tế trọng điểm lúa lớn nhất cả
nước là
Đồng bằng sông Cửu Long

Câu 5. Địa danh “Lục Ngạn” ở tỉnh Bắc Giang nhắc
ta nghĩ tới cây ăn quả nào?

Quả vải

Câu 6. Những năm qua, cơ cấu kinh tế nước ta
chuyển dịch theo hướng
Công nghiệp hoá

Bài 4.
Nông nghiệp

Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân
bố nông nghiệp

02
Nhân tố tự nhiên

Nhân tố kinh tế - xã hội

01

a. Nhân tố tự nhiên

Yêu cầu: *Dựa vào thông tin mục 1.a: đánh giá những thuận
lợi và khó khăn của các tài nguyên thiên nhiên đối với sản xuất
nông nghiệp.

Nhóm 1:
Địa hình và đất.

Nhóm 2:
Tài nguyên khí hậu.

Nhóm 3:
Tài nguyên nước

Nhóm 4:
Tài nguyên sinh vật

Bài 4. NÔNG NGHIỆP

1. Các nhân tố chính ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố nông
nghiệp
a. Nhân tố tự nhiên
*Thuận lợi

- Địa hình và đất:
+ Địa hình đồi núi và các cao nguyên; đất feralit => vùng chuyên
canh cây công nghiệp, cây ăn quả; đồng cỏ chăn nuôi.
+ Đồng bằng có đất phù sa => vùng chuyên canh cây lương thực,
thực phẩm (rau, đậu,...).

Bài 4. NÔNG NGHIỆP

1. Các nhân tố chính ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố nông
nghiệp
a. Nhân tố tự nhiên
*Thuận lợi

- Khí hậu:
+ Nguồn nhiệt ẩm dồi dào => phát triển nền nông nghiệp nhiệt đới;
cho năng suất cao.
+ Khí hậu phân hoá đa dạng => cơ cấu mùa vụ, sản phẩm đa dạng;
quy hoạch vùng chuyên canh.

Một số loại rau, củ ôn đới

16

Bài 4. NÔNG NGHIỆP

1. Các nhân tố chính ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố nông
nghiệp
a. Nhân tố tự nhiên
*Thuận lợi

- Nguồn nước:
+ Sông ngòi dày đặc; nhiều hồ, đầm phân bố khắp cả nước.
+ Nguồn nước ngầm khá phong phú.
=> cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp.

18

Tại sao thủy lợi là biện pháp hàng đầu trong thâm canh
nông nghiệp Việt Nam?
- Chống lụt vào mùa bão.
- Cung cấp nước vào mùa khô
- Cải tạo đất, mở rộng diện tích đất canh tác

Bài 4. NÔNG NGHIỆP

1. Các nhân tố chính ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố nông
nghiệp
a. Nhân tố tự nhiên
*Thuận lợi

- Sinh vật:
+ Hệ động, thực vật phong phú => thuần dưỡng, lai tạo nên nhiều
giống cây trồng, vật nuôi.
+ Nhiều loài có chất lượng tốt, thích nghi với điều kiện sinh thái
địa phương.

Nhân giống vật nuôi
X

Gà Ri

Gà Rốt

Gà Rốt - Ri

Bài 4. NÔNG NGHIỆP

1. Các nhân tố chính ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố nông
nghiệp
a. Nhân tố tự nhiên
*Khó khăn

- Đất ở nhiều nơi đang bị thoái hoá.
- Khí hậu nóng ẩm, nhiều loại sâu bệnh.
-Cho
Thiên
tai những
=> chất khó
lượng
và sản
sản.
biết
khăn
về lượng
mặt tựnông
nhiên
trong phát triển
-nông
Các tác
độngởcủa
biến
nghiệp
nước
ta.đổi khí hậu
=> Ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp.

Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG NƯỚC

23

Những thiên tai ở Việt Nam

b. Nhân tố kinh tế - xã hội

Yêu cầu: *Dựa vào thông tin mục 1.b: đánh giá những thuận
lợi và khó khăn của các nhân tố kinh tế - xã hội đối với sản xuất
nông nghiệp.
Nhóm 1:
Dân cư, lao động.

Nhóm 2: Chính sách
phát triển nông nghiệp.

Nhóm 3:
KHCN và CSVCKT

Nhóm 4: Thị trường
tiêu thụ nông sản

Bài 4. NÔNG NGHIỆP

1. Các nhân tố chính ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố nông
nghiệp
b. Nhân tố kinh tế - xã hội
*Thuận lợi

- Dân cư và lao động:
+ Số dân đông => thị trường tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp lớn.
+ Lực lượng lao động trong nông nghiệp dồi dào, kinh nghiệm sản
xuất phong phú, trình độ người lao động ngày càng cao.

Bài 4. NÔNG NGHIỆP

1. Các nhân tố chính ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố nông
nghiệp
b. Nhân tố kinh tế - xã hội
*Thuận lợi

- Chính sách phát triển nông nghiệp:
+ Chính sách phát triển nông nghiệp gắn với phát triển nông thôn
bền vững, nông nghiệp hữu cơ.
+ Nhà nước thực hiện tái cơ cấu nông nghiệp.
+ Chuyển sang tư duy kinh tế nông nghiệp tạo sản phẩm có giá trị
cao, đa dạng theo chuỗi,...

Bài 4. NÔNG NGHIỆP

1. Các nhân tố chính ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố nông
nghiệp
b. Nhân tố kinh tế - xã hội
*Thuận lợi

- Khoa học công nghệ và cơ sở vật chất kĩ thuật:
+ KHCN: tạo ra giống cây trồng, vật nuôi mới phù hợp, nâng cao
năng suất và chất lượng nông sản,..
+ CSVCKT: ngày càng hoàn thiện, xây dựng hệ thống thuỷ lợi lớn.
+ CNCB được đầu tư gắn với các vùng chuyên canh, thúc đẩy sản
xuất nông nghiệp quy mô lớn.

Bài 4. NÔNG NGHIỆP

1. Các nhân tố chính ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố nông
nghiệp
b. Nhân tố kinh tế - xã hội
*Thuận lợi

- Thị trường tiêu thụ nông sản:
+ Thị trường trong và ngoài nước mở rộng đã thúc đẩy sản xuất,
đa dạng hoá sản phẩm nông nghiệp.

Bài 4. NÔNG NGHIỆP

1. Các nhân tố chính ảnh hưởng tới sự phát triển và phân bố nông
nghiệp
b. Nhân tố kinh tế - xã hội
*Khó khăn

- Cơ sở vật chất nông nghiệp còn có hạn chế ở một số nơi;
-Sự biến động và yếu tố cạnh tranh của thị trường
Cho biết những khó khăn về mặt kinh tế - xã hội trong phát triển
nông nghiệp ở nước ta.

- Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam, chỉ ra sự khác biệt của
hoạt động nông nghiệp giữa đồng bằng với miền núi và giữa
các vùng với nhau. Vì sao có sự khác biệt như vậy?
- Kể tên một số nông sản nổi bật ở địa phương em.

THỬ LÀM NHÀ NÔNG
Nối các sản phẩm phân loại với các tiêu chí phù hợp
Lúa gạo
Trâu bò

Cây trồng
của vùng nhiệt đới

Lợn

Gà
Cao su

Su hào
Chuối

Cây trồng
của vùng ôn đới
HS làm việc trên PHT cá nhân

Vịt
Bắp cải

Vật nuôi

Bài 4. NÔNG NGHIỆP

2. Sự phát triển và phân bố nông nghiệp
*Khái quát
--Cơ
Sản
phẩm
phát
triểntriển
theo
ba
trụctheo
sản
phẩm
lực:
Nông
cấu
nghiệp
nông
nghiệp:
phát
giảmmạnh
tỉ trọng
trồng
hướng
trọt,chủ
sản
tăng
xuất
tỉ trọng
hàngchăn
hoá,nuôi
liên và
kết
Nhận xét sự thay đổi tỉ trọng GTSX ngành nông nghiệp

+theo
Sảnvụphẩm
cấp
quốc
dịch
chuỗi
nônggiá
nghiệp.
trị,
đẩygia;
mạnh ứng dụng khoa học công nghệ.
năm 2021 so với năm 2010. Sự thay đổi này nói lên điều gì?
+ Sản phẩm cấp tỉnh;
+ Sản phẩm đặc sản của địa phương.

- Nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp xanh, nông nghiệp hữu cơ,
nông nghiệp sinh thái được chú trọng phát triển trên khắp cả nước.
CƠ CẤU NGÀNH NÔNG NGHIỆP,
LÂM NGHIỆP, THUỶ SẢN NƯỚC TA
NĂM 2010 VÀ NĂM 2021 (%)

CƠ CẤU GIÁ TRỊ SẢN XUẤT
NGÀNH NÔNG NGHIỆP
Trồng trọt
64,0%

Chăn
nuôi
36,0%

So sánh tỷ trọng ngành trồng trọt và
chăn nuôi trong cơ cấu giá trị sản
xuất toàn ngành NN
Ngành trồng trọt vẫn chiếm tỉ trọng
cao >>> phản ánh ngành nông
nghiệp vẫn chưa cân đối, tuy nhiên
so với trước đây đã có sự chuyển
dịch theo hướng tiến bộ của ngành

Bài 4. NÔNG NGHIỆP

2. Sự phát triển và phân bố nông nghiệp
a. Ngành trồng trọt

MỘT SỐ CÂY TRỒNG CHÍNH Ở NƯỚC TA
CÂY LƯƠNG THỰC

Lúa gạo

Ngô

Khoai

Sắn

CÂY CÔNG NGHIỆP
CCN LÂU NĂM

Cà phê Hồ tiêu

Điều Cao su Chè

CCN HÀNG NĂM
CÂY ĂN QUẢ

Mía Đậu tương Lạc
Thanh long Xoài Chôm Chôm Bưởi

Bài 4. NÔNG NGHIỆP

2. Sự phát triển và phân bố nông nghiệp
a. Ngành trồng trọt
Dựa vào thông tin mục 2.a, Bảng 4.1, B.4.2; H.4.1, H.4.2: các nhóm hoàn
thành bảng sau đây.
Cây trồng Phân Tình hình
Đặc điểm
chính
bố
sản xuất
Cây lương
 Nhóm 1: Cây lương thực
 
 
 
thực
 Nhóm 2: Cây rau đậu
Cây rau
 Nhóm 3: Cây công nghiệp
 
 
 
đậu
 Nhóm 4: Cây ăn quả
Cây công
nghiệp
 Thời gian: 5 phút
Cây ăn quả
 
 
 

KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ
Giáo viên kiểm tra chéo
Kết quả ''nghiên cứu'' của mỗi nhóm sẽ
được kiểm chứng qua thành viên bất kì
đã trao đổi.
Trình bày đặc điểm cơ bản, tình hình phát
triển và phân bố của ngành trồng trọt?
H.4.1. Bản đồ phân bố nông nghiệp
Việt Nam, 2021

GV gọi ngẫu nhiên HS trình bày trong 2 phút, kết
hợp bản đồ

Sự phát triển và phân bố ngành trồng trọt nước ta
Đặc
điểm

Cây trồng chính

Phân bố

Tình hình sản xuất

- Lúa, ngô, khoai, - Khắp cả nước. - Cơ cấu mùa vụ thay đổi.
Cây
lương
thực

sắn;

- Hai vùng trọng - Nhiều giống mới, năng

 
 
- Lúa là cây
lương điểm lúa:
ĐBSH, suất cao, chất  lượng tốt.

thực chính.

ĐBSCL.

- Mức độ cơ giới hóa cao.

CƠ GIỚI HÓA NÔNG NGHIỆP

Tại sao Đồng bằng sông Cửu Long
và sông Hồng và là 2 vựa lúa lớn
nhất nước ta?
ĐỒNG BẰNG SÔNG HỒNG
ĐỒNG BẰNG SÔNG SÔNG CỬU LONG
+ Đồng bằng châu thổ, đất phù sa màu mỡ.
+ Khí hậu nóng, ẩm
+ Tài nguyên nước phong phú
+ Dân số đông, lao động dồi dào và giàu
kinh nghiệm trong sản xuất lúa gạo
+ Thị trường rộng và hướng ra xuất khẩu
+ CSVC-KT đang được cải tiến.

Sự phát triển và phân bố ngành trồng trọt nước ta
Đặc
điểm

Cây trồng chính

Phân bố

Tình hình sản xuất

hoa - Khắp cả nước.
Cây Rau,
Diện tích tăng để đáp
rau màu, đậu
đỗ - Tập trung
 
  chủ yếu ứng nhu cầu  thị trường.
đậu
các loại.
ở: ĐBSH, TBMNBB,
ĐBSCL.

Sự phát triển và phân bố ngành trồng trọt nước ta
Đặc
điểm

Cây trồng chính

- CCNHN: mía,
lạc, đậu tương,
Cây
bông…
công - CCNLN:
 
cà
nghiệp phê, cao su,
tiêu, điều, dừa,
….

Phân bố

Tình hình sản xuất

ĐNB, - Diện tích CCNHN:
giảm.
TDMNBB,
BTB,
- Diện tích CCNLN: tăng.
DHNTB,… 
  xuất khẩu
- Là mặt hàng
- CCNLN: ĐNB, Tây chủ lực của nước ta.
-

CCNHN:

Nguyên,
TDMNBB,...

Cà phê

Cao su

Chè

Điều

Bông

Đậu tương

Lạc

Mía

Đồi chè Long Cốc, huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ

Sự phát triển và phân bố ngành trồng trọt nước ta
Đặc
điểm

Cây trồng chính

Phân bố

Tình hình sản xuất

- CAQ nhiệt đới: - Rộng khắp cả - Nhiều vùng đặc sản

Cây vải, nhãn, bưởi, nước.
có chỉ dẫn địa lí.
ăn
chôm
chôm,
vú
Ba
vùng
trọng
Nhiều
giống
cho
sản
quả
 
sữa, sầu riêng,…
điểm:   ĐBSCL, lượng cao,   chất lượng
- CAQ cận nhiệt TDMNBB, ĐNB.

tốt.

và ôn đới: đào,

- Nhân rộng mô hình

lê, táo, mận,…

VietGAP, Global Gap,
Công nghệ cao.

Bài tập nhỏ NHẬN XÉT BẢNG SỐ LIỆU

Bảng 4.1. DIỆN TÍCH, NĂNG SUẤT VÀ SẢN LƯỢNG LÚA
CỦA NƯỚC TA, GIAI ĐOẠN 2010 - 2021

Năm

2010

2015

2021

Diện tích (triệu ha)

7,5

7,8

7,2

Sản lượng (triệu tấn)

40,0

45,1

43,9

Năng suất (tạ/ha)

53,3

57,8

61,0

- Giai đoạn 2010 - 2021:

- Diện tích lúa biến động theo hướng giảm (dẫn chứng).
- Sản lượng, năng suất lúa biến động theo hướng tăng (dẫn chứng).