Đây là vị vua đầu
tiên của nhà Hậu
Lê. Ông là ai?

Lê Lợi

Nguyễn
ĐÂY
LÀTrãi
AI?

Đây là
Thanh
đâu?
Hóa

Lược
Đây là
đồ
lược
cuộc
đồ của
khởi
trận
nghĩa
đánh
Lam
nào?
Sơn

NGUYỄN TRÃIÔNG LÀ AI?

1. Tác giả
 Hiệu Ức Trai
 Quê: Chí Linh, Hải Dương

NGUYỄN TRÃI 1380- 1442

 Có công lớn trong cuộc kháng chiến
chống quân Minh và xây dựng đất
nước. ( Là quân sư tài ba bên cạnh Lê
Lợi, cùng Lê Lợi lãnh đạo cuộc khởi
nghĩa Lam Sơn).
 Là người Việt Nam đầu tiên được
UNESCO công nhận là danh nhân văn
hóa thế giới (Năm 1980)

Côn Sơn là một vùng núi đất và sỏi kết cao
xấp xỉ 200m, rộng trên 1km2, thuộc xã Cộng
Hòa, huyện Chí Linh, Hải Dương. Với phong
cảnh u tích, điển hình là rừng thông mã vỉ. Đền
thờ Nguyễn Trãi với rừng thông bạt ngàn, nằm
trong quần thể di tích Côn Sơn.

Năm 2001 đền thờ Nguyễn Trãi được
khởi công xây dựng tại Thanh Hư động
xưa. Khánh thành vào ngày 16 tháng 8
năm Nhâm Ngọ (2002) nhân kỷ niệm
560 năm ngày mất của danh nhân.

Tác phẩm nổi tiếng

2. Tác phẩm

Hoàn cảnh
sáng tác

Nhan đề

Thể loại

Vị trí, bố
cục

Hoàn
cảnh sáng tác

Mùa xuân năm 1428, kháng
chiến chống Minh thắng lợi.
Nguyễn Trãi thay Lê Lợi thảo
Cáo Bình Ngô để tuyên bố với
trăm họ gần xa về việc dẹp yên
giặc Minh, khẳng định sự độc
lập của nước Đại Việt. Đây
được coi là bản tuyên ngôn độc
lập thứ hai của Việt Nam.

平
吳

Nhan đề

大

誥

Bình: Dẹp yên
Ngô:

Tên nước Minh thời Tam
Quốc (Trung Quốc)

Bài cáo tuyên bố
Đại cáo: sự kiện trọng đại

 Bình Ngô đại cáo: Tuyên bố về sự nghiệp đánh dẹp giặc Ngô

“Bình Ngô đại cáo” bằng chữ Hán

Thể văn nghị luận, bắt nguồn từ Trung
Quốc
Tác giả: Vua chúa hoặc thủ lĩnh

Thể loại

Nội dung: Trình bày 1 chủ trương/
công bố 1 kết quả của 1 sự nghiệp để
mội người cùng biết
Lời văn: Phần nhiều được được viết theo

Thể cáo

lối văn biền ngẫu (không vần/ có vần;
thường có đối, câu dài ngắn không gò
bó, mỗi cặp 2 vế đối nhau)

Đoạn trích thuộc phần I – Bình Ngô đại cáo

Bố cục
của
BNĐC

Đoạn 1

Nêu luận đề chính nghĩa

Đoạn 2

Vạch rõ tội ác của kẻ thù

Đoạn 3

Quá trình chinh phạt gian
khổ và tất thắng của cuộc
khởi nghĩa

Đoạn 4

Tuyên bố chiến quả, khẳng
định sự nghiệp chính nghĩa

“
Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo
Như nước Đại Việt ta từ trước
Vốn xưng nền văn hiến đã lâu
Núi sông bờ cõi đã chia
Phong tục Bắc Nam cũng khác
Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời xây nền độc lập
Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương
Tuy mạnh yếu có lúc khác nhau
Song hào kiệt thời nào cũng có.
Vậy nên:
Lưu Cung tham công nên thất bại,
Triệu Tiết thích lớn phải tiêu vong,
Cửa Hàm tử bắt sống Toa Đô
Sông Bạch Đằng giết tươi Ô Mã
Việc xưa xem xét,
Chứng cứ còn ghi.”

3 câu đầu

Bố cục
đoạn
trích

8 câu tiếp

Đề cao nguyên lí
nhân nghĩa
Chân lí về sự tồn tại
độc lập, chủ quyền
của dân tộc

Sức mạnh của nhân
7 câu cuối nghĩa, sức mạnh
của độc lập dân tộc

1. Nguyên lí nhân nghĩa

Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân,
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo.

Nhân nghĩa
Yên dân

Trừ bạo

- Từ ngữ chuẩn xác, trang trọng, giàu ý nghĩa
- Cách đặt vấn đề khéo léo, giàu sức thuyết phục

 Quan điểm
mới mẻ: Lấy
dân làm gốc

1

3

2

5

4

Bye bye

Năm 1428
GO HOME

GO HOME

C. Dùng để trình bày một chủ trương hay công bố
kết quả một việc làm lớn để mọi người cùng biết.
GO HOME

Yên dân và trừ bạo
GO HOME

Đoạn trích” Nước Đại Việt ta” thuộc phần
nào của bài “ Bình Ngô đại cáo”?

Đoạn trích” Nước Đại Việt ta”
thuộc phần mở đầu của bài “ Bình
Ngô đại cáo”
GO HOME

BÁC HỒ ĐỌC TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP VÀO NGÀY 2/9/1945

•
LẠI THƯ TRẢ LỜI PHƯƠNG CHÍNH
•
(Phương Chính gửi thư cho ta, cho nên có thư đáp lại)
•        Phàm mưu việc lớn phải lấy nhân nghĩa làm gốc, nên công to phải lấy
nhân nghĩa làm đầu. Chỉ nhân nghĩa có gồm đủ thì công việc mới xong xuôi.
Nước mày nhân dịp họ Hồ lỗi đạo, mượn tiếng điếu dân phạt tột, kỳ thực làm
việc bạo tàn, lấn cướp đất nước ta, bóc lột nhân dân ta, thuế nặng hình phiền,
vơ vét của quý, “dân mọn” xóm làng không được sống yên. Nhân nghĩa mà lại
thế ư? Nay ở nước này, dân oán thần giận, kế tiếp đại tang, thế mà đã không
biết tự xét lỗi mình, lại còn cùng bình độc vũ cam lòng xâm lược phương xa,
khiến cho sĩ tốt phơi thây, nhân dân lầm bụi.

Hướng dẫn tự học
1/ Tìm đọc toàn bộ văn bản
2/ So sánh và đánh giá cách sử
dụng dẫn chứng trong “Hịch
tướng sĩ” và “Bình Ngô đại cáo”
3/ Soạn bài “Hành động nói”
(tiếp theo)