Bài 12:
Ôn dịch thuốc lá
I. Tìm hiểu chung
Nguyễn Khắc Viện (1913-1997)
- Quê ở làng Gôi Vị, bên bờ sông Ngàn Phố, nay là xã Sơn Hòa, huyện Hương Sơn, tỉnh Hà Tĩnh
- Ông là người dịch Truyện Kiều sang tiếng Pháp được đánh giá là hay nhất
- Nhiều tác phẩm của ông viết về phòng bệnh và chữa bệnh là bài học bổ ích cho mọi người
- Ngày 1-9-2000, Chủ tịch nước đã quyết định truy tặng Giải thưởng Nhà nước cho cuốn "Việt Nam, một thiên lịch sử".
1. Tác giả
- Xuất xứ: Văn bản “Ôn dịch, thuốc lá” trích trong “Từ thuốc lá đến ma tuý-Bệnh nghiện”
- Thể loại: Nhận dụng-thuyết minh
- PTBĐ: Thuyết minh kết hợp nghị luận
- Bố cục: 3 phần
1. Từ đầu → “…còn nặng hơn cả AIDS”: Thông báo về nạn dịch thuốc lá
2. Tiếp theo → “…con đường phạm pháp”: Tác hại của thuốc lá.
3. Phần còn lại: Kiến nghị chống thuốc lá.
- Nhan đề văn bản:
Thuốc lá là một bệnh dịch nguy hiểm rất dễ lây lan
Thuốc lá! Đồ ôn địch!
2. Tác phẩm
Ôn dịch, thuốc lá
Bệnh nguy hiểm lan truyền rộng
Tiếng chửi rủa
Cách nói tắt của từ tệ nghiện thuốc lá
Dấu phẩy đặt giữa 2 từ dùng để ngắt giọng, nhấn mạnh sắc thái biểu cảm vừa căm tức vừa ghê tởm, nguyền rủa, tẩy chay bệnh dịch này
II. Đọc hiểu văn bản
1. Thông báo về tai nạn thuốc lá
- Ôn dịch thuốc lá đe dọa sức khỏe và tính mạng loài người còn nặng hơn cả AIDS.
- Sử dụng những từ ngữ thông dụng
của ngành y tế ( Dịch hạch, thổ tả, AIDS...)
- So sánh dịch thuốc lá nặng hơn AIDS
→ Thông báo ngắn gọn, chính xác: ôn dịch thuốc lá đang đe dọa sức khỏe và tính mạng loài người
* Thông báo:
- Dịch hạch, thổ tả, hàng vạn người chết => Đã diệt trừ.
- Cuối thế kỉ xx xuất hiện ôn dịch khác: nạn AIDS và ôn dịch thuốc lá.
- Ôn dịch thuốc lá đang đe dọa sức khỏe và tính mạng loài người hơn cả AIDS
Phép so sánh
Nhấn mạnh hiểm họa to lớn, ghê gớm của ôn dịch thuốc lá
Số người chết do thuốc lá
Female
28%
Male
53%
Giới tính
26-35
36-45
46-55
56-65
66+
Tuổi
Cứ mỗi năm, hơn 7 TRIỆU người CHẾT DO HÚT THUỐC LÁ
Tại sao chúng ta không nên hút thuốc?
Lorem ipsum
Hay nói bậy
Nhiều chất hóa học trong thuốc lá
Chi tiêu rất nhiều tiền
Tổn thương phổi
Tổn thương tim
Bệnh tiêu hóa
- Khói thuốc lá xâm nhập vào cơ thể con người từ từ, chắc chắn, khó mà biết được, không thể cứu chữa.
→ Tác hại ghê gớm của thuốc lá.
2. Tác hại của thuốc lá
Nhóm 1: Tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe của người hút
Nhóm 2: Tác hại của thuốc lá đối với kinh tế
Nhóm 3: Tác hại của thuốc lá với đạo đức của con người
Nhóm 4: Tác hại của thuốc lá đối với sức khỏe của những người xung quanh
Thảo luận nhóm
2. Tác hại của thuốc lá
* Đối với sức khỏe con người:
- Đối với người hút:
+ Khói thuốc chứa nhiều độc tố.
+ Gây ho hen,viêm phế quản, ung thư vòm họng, ung thư phổi.
+ sức khỏe giảm sút.
+ gây cao huyết áp, tắc động mạch, nhồi máu cơ tim...
- Đối với người xung quanh:
+ Mắc các bệnh như người hút.
+ Phụ nữ sinh non, trẻ suy yếu…
Nghệ thuật liệt kê, chứng cứ rõ ràng, lập luận chặt chẽ
→ Thuốc lá hủy hoại nghiêm trọng sức khỏe con người là nguyên nhân dẫn đến nhiều cái chết bệnh
* Đối với sức đạo đức:
- Đầu độc, nêu gương xấu cho con em
- Từ hút thuốc → sinh ra trộm cắp
- Nghiện hút → nghiện ma túy → phạm pháp
- So sánh: cảnh báo nạn hút thuốc ở nước nghèo.Từ đó sinh ra tệ nạn khác ở thanh thiếu niên nước ta.
→ Thuốc lá hủy hoại nhân cách, lối sống người Việt Nam nhất là thanh thiếu niên
2. Tác hại của thuốc lá
* Đối với kinh tế:
- Tốn kém, lãng phí gây ảnh hưởng đến kinh tế gia đình và xã hội
Chỉ riêng bệnh viêm phế quản của hàng triệu
người cũng đã làm mất bao nhiêu ngày công lao động.
Giả sử 1 gói thuốc 10.000 đ. 1 ngày hút hết 1 gói. Hỏi 1 năm người hút mất bao nhiêu tiền?
- Thuốc lá hủy hoại nhân cách, lối sống người Việt Nam.
+ 10.000 đ x 30 ngày x 12 tháng = 3.600.000đ.
+ 15.000đ x 30 ngày x 12 tháng = 5.400.000đ
+ 20.000đ x 30 ngày x 12 tháng = 7.200.000đ.
(Nước ta mỗi ngày có khoảng 15 triệu người hút thuốc lá)
3. Kiến nghị chống thuốc lá
Cấm hút tất cả những nơi công cộng, phạt nặng (Ở Bỉ lần 1 phạt 40 đô là, tái phạm phạt 500 đô la)
Khắp nơi những tài liệu, khẩu hiệu chống thuốc lá ...
Cấm quảng cáo thuốc lá trên báo chí, vô tuyến truyền hình
Khẩu hiệu: “Một châu Âu không còn thuốc lá”
=> Số người hút thuốc lá giảm hẳn.
- Cấm hút thuốc lá ở những nơi công cộng.
- Phạt nặng những người vi phạm.
- Cấm quảng cáo thuốc lá.
- Tuyên truyền bằng nhiều hình thức.
- Ngày 31- 5 hàng năm: Thế giới không khói
thuốc lá.
Ở Việt Nam ôn dịch thuốc lá. Nghĩ đến mà kinh!...mọi người phải đứng lên chống lại, ngăn ngừa.
Chiến dịch chống thuốc lá
- Cấm hút thuốc lá nơi công cọng
- Phạt những người vi phạm
- Cấm quảng cáo thuốc lá
- Tuyên truyền bằng nhiều hình thức
- Ngày 31-5 hàng năm: Thế giới không khói thuốc lá
Theo em, làm thế nào để bỏ hút thuốc?
Từ bỏ tất cả trong 1 lúc
Tập thể dục đều đặn
Thực hành bài tập thở sâu
Ăn nhiều rau và trái cây
Tiết kiệm số tiền của bạn thường chi cho thuốc lá
Lập danh sách các lí do bạn bỏ thuốc lá
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Nghệ thuật lập luận chặt chẽ, sinh động, đầy sức thuyết phục
- Các biện pháp nghệ thuật; So sánh, nhân hóa, ẩn dụ
2. Nội dung
- Nạn nghiện thuốc lá rất dễ lây lan, gây những tổn thất to lớn cho tính mạng và sức khỏe con người
- Thuốc lá còn nguy hiểm hơn cả ôn dịch.
- Phải chống lại nạn ôn dịch này bằng các biện pháp triệt để hơn và quyết tâm hơn
HƯỚNG DẪN BÀI TẬP VỀ NHÀ
1. Bài cũ
Học bài
2. Bài mới:
Câu ghép (tiếp theo)
- Thế nào là câu ghép?
- Tìm hiểu mối quan hệ ý nghĩa giũa các vế trong câu ghép
- Dựa vào đâu để xác định mối quan hệ ý nghĩa giũa các vế câu trong câu ghép ?
Kết thúc buổi học