Lịch sử:
Bài

20:

Ôn

tập

1

Khởi động

2

Thực hành

3

Vận dụng

Khởi động

Câu 1: Ở thời Hậu Lê, nền văn học
viết bằng chữ nào chiếm ưu thế?

A. Chữ Hán
B. Chữ Nôm
C. Chữ quốc ngữ

Câu 2: Vì sao có thể coi Nguyễn Trãi,
Lê Thánh Tông là những nhà văn hoá
tiêu biểu cho giai đoạn này.
A. Vì hai ông có nhiều tác phẩm bằng chữ Nôm.
B. Vì hai ông có những tập thơ Nôm còn lưu
giữ đến ngày nay.
C. Cả hai đều đúng.

Câu 3: Đâu là tác phẩm của Nguyễn Trãi?

A. Hồng Đức thi tập
B. Quốc âm thi tập, Bình Ngô đại
cáo, Ức trai thi tập.
C. Đại Việt sử kí toàn thư

Thực hành

Buổi đầu độc lập, nhà Lý đóng đô ở đâu? Tên gọi nước ta là
gì?

Buổi đầu đọc lập, nhà Lý đóng đô ở Hoa Lư, tên gọi
nước ta là Đại Việt.

Em hãy quan sát băng thời gian.
Và điền nội dung từng giai đoạn
tương ứng.

938

1009

1226

1400

Năm 938-1009: Buổi đầu độc lập
Năm 1009-1226: Nước Đại Việt thời Lý
Năm 1226-1400: Nước Đại Việt thời Trần
Thế kỉ XV: Nước Đại Việt buổi đầu thời Hậu Lê

Thế
kỉXV

Thảo luận nhóm, lập bảng thống kê những sự kiện
nổi bật từ buổi đầu độc lập đến thời Hậu Lê.

TRÒ CHƠI

1
3

2
5

4

6

7

Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
(1010)

Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân

Lý Chiêu Hoàng

Nhà Trần thành lập (1226)

Kháng chiến chống Tống xâm lược
lần thứ hai (1075 – 1077)

Chiến thắng Chi Lăng

Kháng chiến chống Tống xâm lược
lần thứ nhất (981)

Hội nghị
Diên Hồng

Trần
Quốc
Toản

Kháng chiến chống quân xâm lược
Mông- Nguyên

Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
(1010)
Mùa xuân năm 1010, một lần trở về thăm quê
nhà, Lý Thái Tổ có ghé qua thành cũ Đại La
(nay là Hà Nội). Ông thấy đây là vùng đất
thích hợp để xây dựng một cuộc sống ấm no
cho nhân dân.
Mùa thu năm ấy, kinh đô được dời từ vùng
núi chật hẹp Hoa Lư ra thành Đại La. Lý Thái
Tổ đổi tên Đại La thành Thăng Long. Đến đời
vua Lý Thánh Tông, nước ta đổi tên thành Đại
Việt.

Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân
(968)
Ngô Quyền mất, các thế lực cát cứ địa
phương nổi dậy, chia cắt đất nước thành 12
vùng, sử cũ gọi là “loạn 12 sứ quân”. Đất
nước rơi vào cảnh loạn lạc trong suốt hai
mươi năm.
Bấy giờ ở vùng Hoa Lư có Đinh Bộ Lĩnh, tuổi
trẻ tài cao, gặp buổi loạn lạc, ông đã tập hợp
nhân dân dẹp loạn.
Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước,
lên ngôi Hoàng đế, đóng đô ở Hoa Lư, đặt tên

Nhà Trần thành lập (1226)

Đến cuối thế kỉ XII, nhà Lý ngày càng
suy yếu, mọi việc trong triều đều do
Trần Thủ Độ quyết định.
Lý Huệ Tông không có con trai, phải
nhường ngôi cho con gái Lý Chiêu Hoàng
mới 7 tuổi. Trần Thủ Độ tìm cách để Lý
Chiêu Hoàng lấy Trần Cảnh.
Năm 1226, Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi
cho chồng. Nhà Trần được thành lập.

Kháng chiến chống Tống xâm lược
lần thứ hai (1075 – 1077)
Sau thất bại lần thứ nhất (981), nhà Tống chưa từ
bỏ việc xâm lược nước ta.
Cuối năm 1075, Lý Thường Kiệt đem quân sang
đánh bất ngờ vào nơi tập trung quân lương của
giặc rồi rút về. Sau đó, ông cho xây dựng tuyến
phòng thủ trên bờ sông Như Nguyệt.
Cuối năm 1076, quân Tống dưới sự chỉ huy của
Quách Quỳ tiến đánh nước ta nhưng không thành.
Sau hơn ba tháng, Lý Thường Kiệt chủ động giảng
hòa để mở lối thoát cho giặc, tàn quân Tống rút
về nước. Nền độc lập được giữ vững.

Chiến thắng Chi Lăng

Không cam chịu cảnh bị nhà Minh đô hộ, Lê
Lợi lãnh đạo nghĩa quân Lam Sơn tiến ra Bắc
bao vây Đông Quan.
Nhà Minh cử đạo quân do Liễu Thăng chỉ huy
đến ải Chi Lăng. Quân ta ra nghênh chiến nhử
giặc vào ải, sau đó mai phục giết được Liễu
Thăng. Quân giặc hoảng sợ bỏ chạy.
Nhà Minh phải xin hàng và rút về nước. Lê Lợi
lên ngôi Hoàng đế. Nhà Hậu Lê bắt đầu từ
đây.

Kháng chiến chống Tống xâm
lược lần thứ nhất (981)

Năm 979, Đinh Tiên Hoàng mất, con thứ Đinh Toàn mới
6 tuổi lên ngôi. Nhà Tống lợi dụng thời cơ sang xâm lược
nước ta. Vì vua còn quá nhỏ, nên triều đình cùng Thái
Hậu đã mời Lê Hoàn lên ngôi vua, lập ra nhà Lê, lãnh
đạo cuộc kháng chiến chống quân xâm lược.
Đầu năm 981, quân Tống tiến đánh nước ta theo 2
đường thủy, bộ. Vua Lê trực tiếp lãnh đạo thủy quân
chặn đánh giặc trên sông Bạch Đằng. Trên bộ, quân ta
đánh giặc ở Chi Lăng. Quân giặc chết quá nửa, tướng
giặc bị giết, kháng chiến thắng lợi.

Kháng chiến chống quân xâm
lược Mông - Nguyên
Thời nhà Trần, quân Mông – Nguyên 3 lần xâm
lược nước ta. Cả 3 lần, quân ta đều chống trả
quyết liệt.
Lần thứ nhất, quân giặc cắm cổ rút chạy, không
còn hung hăng. Lần thứ hai, tướng giặc Thoát
Hoan phải chui vào ống đồng để thoát thân. Lần
thứ ba, quân ta chặn đường rút lui của giặc, dùng
kế cắm cọc gỗ tiêu diệt chúng trên song Bạch
Đằng.
Sau 3 lần đại bại, quân Mông – Nguyên không

Những sự kiện nổi bật từ buổi đầu độc lập đến thời Hậu Lê.

STT

Tên sự kiện

Thời
gian

1

ĐBL dẹp loạn 12 sứ quân

968

Hoa Lư, Ninh Bình

2

Cuộc k/c chống Tống lần 1

981

Sông BĐ, Lạng Sơn

3

Nhà Lý rời đô ra Thăng Long

1010

Hoa Lư (Thăng Long)

4

Cuộc k/c chống Tống lần 2

Địa điểm

1075 - 1077 Sông Như Nguyệt

Những sự kiện nổi bật từ buổi đầu độc lập đến thời Hậu Lê.

STT

5
6

Tên sự kiện
Nhà Trần thành lập

Thời
gian

Địa điểm

1226

Cuộc k/c chống quân Mông
Nguyên

Thành Thăng Long,
sông BĐ

7

Nhà Hồ thành lập

1400

Thanh Hoá

8

Chiến thắng Chi Lăng

1428

Ải Chi Lăng

Bảng tổng kết các sự kiện lịch sử tiêu biểu
Giai đoạn

Năm

Sự kiện
Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân

Buổi đầu độc lập

Nước Đại Việt thời
Lý

938 - 1009

Kháng chiến chống Tống xâm lược lần thứ
nhất
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long

1009 - 1226

Kháng chiến chống Tống xâm lược lần thứ
hai
Nhà Trần thành lập

Nước Đại Việt thời
Trần

1226 - 1400

Nước Đại Việt buổi
đầu thời Hậu Lê

Thế kỉ XV

Kháng chiến chống quân xâm lược Mông –
Nguyên
Chiến thắng Chi Lăng

Vận dụng

Kể lại các sự kiện lịch sử cho người thân nghe.

Tìm thêm những câu chuyện về các nhân vật lịch sử
như: Nguyễn Trãi, Đinh Bộ Lĩnh, Lê Hoàn…

Dặn dò

Xem lại bài và chuẩn bị
bài tiếp theo.