I. YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Kiến thức, kĩ năng
- Hệ thống lại những sự kiện tiêu biểu về các giai đoạn lịch sử từ buổi đầu dựng nước
đến cuối thế kỉ XIII: Nước Văn Lang, Âu Lạc: hơn một nghìn năm đấu tranh giành độc
lập: bổi đầu độc lập: nước Đại Việt thời Lý: nước Đại Việt thời Trần.
- Rèn kĩ năng sử dụng lược đồ, thuyết trình, kể chuyện. Lịch sử: Tiết 14
2. Năng lực
- NL ngôn ngữ, NL giao tiếp và hợp tác, NL giải quyết vấn đề và sáng tạo.
3. Phẩm chất
- Tự hào về truyền thống chống giặc ngọại xâm của dân tộc.
II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC:
1. Đồ dùng
- GV: + Giáo án điện tử
- HS: SGK, bút
2. Phương pháp, kĩ thuật
- PP: Hỏi đáp, quan sát, thảo luận nhóm.
- KT: Kĩ thuật đặt câu hỏi, trình bày 1 phút, động não, tia chớp, chia sẻ nhóm đôi.
III. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC:

Thứ tư ngày 28 tháng 12 năm 2022
Lịch sử - tiết 17:

KHỞI ĐỘNG
•

1. Thời hậu Lê văn học được viết bằng chữ nào?
A. Chữ Nôm
B. Chữ Hán
C. Chữ Quốc ngữ

2. Bộ sách “Đại thành toán pháp” tập hợp
các kiến thức toán học đương thời tác giả là
ai ?
A.Ngô Sĩ Liên
B.Nguyễn Trãi
C.Lương Thế Vinh
D. Lý Tử Tấn

Thứ tư ngày 28 tháng 12 năm 2022
Lịch sử - tiết 17:
ÔN TẬP CUỐI KÌ I

Luyện tập thực hành

I. ÔN LẠI CÁC GIAI ĐOẠN
VÀ TRIỀU ĐẠI LỊCH SỬ
TỪ NĂM 938 ĐẾN THẾ KỈ XV

Em hãy nêu tên các giai đoạn lịch sử Việt Nam
từ năm 938 đến thế kỉ XV

NĂM

Giai đoạn
lịch sử

938 - 1009 1009 - 1226 1226 - 1400 Thế kỉ XV
Buổi đầu độc
lập

Nước Đại
Việt thời Lý

Nước Đại
Nước Đại Việt
Việt buổi đầu
thời Trần
thời Hậu Lê

Các triều đại lịch sử Việt Nam từ năm 938 đến thế kỉ thứ XV
Thời gian

Buổi đầu
Độc lập
Nước Đại Việt
thời Lý
Nước
Đại Việt
thời Trần

Nước Đại Việt
thời Hậu Lê

Triều đại

Nhà Ngô
Nhà Đinh
Nhà Tiền Lê
Nhà Lý
NhàTrần
Nhà Hồ
Nhà Hậu Lê

Tên nước

Kinh đô

CAÂU HOÛI

Buổi đầu độc lập, thời Lý, Trần, Hậu Lê đóng
đô ở đâu? Tên gọi của nước ta các thời kì đó?

SUY NGHĨ 2 PHÚT

Các triều đại lịch sử Việt Nam từ năm 938 đến thế kỉ thứ XV
Thời gian

Triều đại

Buổi đầu
Độc lập

Nhà Ngô

Nước Đại Việt
thời Lý
Nước
Đại Việt
thời Trần
Nước Đại Việt
thời Hậu Lê

Tên nước

Nhà Đinh

Đại Cồ Việt

Cổ Loa
Hoa Lư

Nhà Tiền Lê

Đại Cồ Việt

Hoa Lư

Nhà Lý

Đại Cồ Việt

Kinh đô

Đại Việt

Thăng Long

NhàTrần

Đại Việt

Thăng Long

Nhà Hồ

Đại Ngu

Tây Đô

Nhà Hậu Lê

Đại Việt

Thăng Long

Thành Cổ Loa - Kinh đô nhà Ngô

Hình ảnh mô tả cố đô Hoa Lư - Kinh đô nhà Đinh, nhà Tiền Lê

Cố đô Hoa Lư

Nhà Lý dời đô ra Thăng Long

THÀNH THĂNG LONG - KINH ĐÔ THỜI LÝ,TRẦN ,HẬU LÊ

Cổng chính thành Thăng Long - Kinh đô nhà Lý, nhà Trần, nhà Hậu Lê

Bia tiến sĩ thời Hậu Lê

II. ÔN LẠI CÁC SỰ KIỆN LỊCH SỬ
TIÊU BIỂU TỪ NĂM 938 ĐẾN THẾ
KỈ XV

TRÒ CHƠI

1
3

2
5

4

6

7

Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân
(968)

Kháng chiến chống Tống xâm lược
lần thứ nhất (981)

Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
(1010)

Kháng chiến chống Tống xâm lược
lần thứ hai (1075 - 1077)

Lý Chiêu Hoàng

Nhà Trần thành lập (1226)

Hội nghị
Diên Hồng

Trần
Quốc
Toản

Kháng chiến chống quân xâm lược
Mông- Nguyên

Chiến thắng Chi Lăng

Bảng tổng kết các sự kiện lịch sử tiêu biểu
Giai đoạn

Năm

Sự kiện
Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân

Buổi đầu độc lập
Nước Đại Việt thời
Lý

938 - 1009

Kháng chiến chống Tống xâm lược lần
thứ nhất
Nhà Lý dời đô ra Thăng Long

1009 - 1226

Kháng chiến chống Tống xâm lược lần
thứ hai
Nhà Trần thành lập

Nước Đại Việt thời
Trần

1226 - 1400

Kháng chiến chống quân xâm lược Mông
- Nguyên

Nước Đại Việt buổi
đầu thời Hậu Lê

Thế kỉ XV

Chiến thắng Chi Lăng

968

Các sự kiện lịch sử tiêu biểu
Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân

981

Kháng chiến chống quân xâm lược Tống lần 1

1010

Nhà Lý dời đô ra Thăng Long
Kháng chiến chống quân xâm lược Tống lần 2

1075-1077
1226
1226-1400
1428

Nhà Trần thành lập
Kháng chiến chống quân xâm lược Mông-Nguyên

Chiến thắng Chi Lăng

Vận dụng

Nhà Lý dời đô ra Thăng Long (1010)
Mùa xuân năm 1010, một lần trở về thăm quê nhà, Lý
Thái Tổ có ghé qua thành cũ Đại La (nay là Hà Nội).
Ông thấy đây là vùng đất thích hợp để xây dựng một
cuộc sống ấm no cho nhân dân.
Mùa thu năm ấy, kinh đô được dời từ vùng núi chật hẹp
Hoa Lư ra thành Đại La. Lý Thái Tổ đổi tên Đại La
thành Thăng Long. Đến đời vua Lý Thánh Tông, nước
ta đổi tên thành Đại Việt.

Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân (968)
Ngô Quyền mất, các thế lực cát cứ địa phương nổi dậy,
chia cắt đất nước thành 12 vùng, sử cũ gọi là “loạn 12 sứ
quân”. Đất nước rơi vào cảnh loạn lạc trong suốt hai
mươi năm.
Bấy giờ ở vùng Hoa Lư có Đinh Bộ Lĩnh, tuổi trẻ tài cao,
gặp buổi loạn lạc, ông đã tập hợp nhân dân dẹp loạn.
Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước, lên ngôi
Hoàng đế, đóng đô ở Hoa Lư, đặt tên nước là Đại Cồ
Việt.

Nhà Trần thành lập (1226)
Đến cuối thế kỉ XII, nhà Lý ngày càng suy yếu, mọi
việc trong triều đều do Trần Thủ Độ quyết định.
Lý Huệ Tông không có con trai, phải nhường ngôi
cho con gái Lý Chiêu Hoàng mới 7 tuổi. Trần Thủ
Độ tìm cách để Lý Chiêu Hoàng lấy Trần Cảnh.
Năm 1226, Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho
chồng. Nhà Trần được thành lập.

Kháng chiến chống Tống xâm lược lần
thứ hai (1075 - 1077)
Sau thất bại lần thứ nhất (981), nhà Tống chưa từ bỏ việc xâm
lược nước ta.
Cuối năm 1075, Lý Thường Kiệt đem quân sang đánh bất ngờ
vào nơi tập trung quân lương của giặc rồi rút về. Sau đó, ông
cho xây dựng tuyến phòng thủ trên bờ sông Như Nguyệt.
Cuối năm 1076, quân Tống dưới sự chỉ huy của Quách Quỳ
tiến đánh nước ta nhưng không thành.
Sau hơn ba tháng, Lý Thường Kiệt chủ động giảng hòa để mở
lối thoát cho giặc, tàn quân Tống rút về nước. Nền độc lập được
giữ vững.

Chiến thắng Chi Lăng
Không cam chịu cảnh bị nhà Minh đô hộ, Lê Lợi lãnh
đạo nghĩa quân Lam Sơn tiến ra Bắc bao vây Đông
Quan.
Nhà Minh cử đạo quân do Liễu Thăng chỉ huy đến ải
Chi Lăng. Quân ta ra nghênh chiến nhử giặc vào ải,
sau đó mai phục giết được Liễu Thăng. Quân giặc
hoảng sợ bỏ chạy.
Nhà Minh phải xin hàng và rút về nước. Lê Lợi lên
ngôi Hoàng đế. Nhà Hậu Lê bắt đầu từ đây.

Kháng chiến chống Tống xâm lược lần thứ nhất
(981)
Năm 979, Đinh Tiên Hoàng mất, con thứ Đinh Toàn mới 6 tuổi
lên ngôi. Nhà Tống lợi dụng thời cơ sang xâm lược nước ta. Vì
vua còn quá nhỏ, nên triều đình cùng Thái Hậu đã mời Lê
Hoàn lên ngôi vua, lập ra nhà Lê, lãnh đạo cuộc kháng chiến
chống quân xâm lược.
Đầu năm 981, quân Tống tiến đánh nước ta theo 2 đường thủy,
bộ. Vua Lê trực tiếp lãnh đạo thủy quân chặn đánh giặc trên
sông Bạch Đằng. Trên bộ, quân ta đánh giặc ở Chi Lăng. Quân
giặc chết quá nửa, tướng giặc bị giết, kháng chiến thắng lợi.

Kháng chiến chống quân xâm lược Mông Nguyên
Thời nhà Trần, quân Mông - Nguyên 3 lần xâm lược
nước ta. Cả 3 lần, quân ta đều chống trả quyết liệt.
Lần thứ nhất, quân giặc cắm cổ rút chạy, không còn hung
hăng. Lần thứ hai, tướng giặc Thoát Hoan phải chui vào
ống đồng để thoát thân. Lần thứ ba, quân ta chặn đường
rút lui của giặc, dùng kế cắm cọc gỗ tiêu diệt chúng trên
song Bạch Đằng.
Sau 3 lần đại bại, quân Mông - Nguyên không dám sang
xâm lược nước ta nữa.

Điều chỉnh nội dung dạy học nếu có: