Thứ ngày tháng 03 năm 2023

Luyện từ và câu

ÔN TẬP GIỮA HỌC KÌ II (Tiết 3)

Ô SỐ MAY MẮN

1

2

3

4

5

6

Câu 3: Hãy đọc đoạn 1 bài Nghĩa thầy trò
(SGK trang 79) và cho biết các môn sinh của
cụ giáo Chu đến nhà thầy để làm gì?
Trả lời: Các môn sinh của cụ giáo Chu
đến nhà thầy để mừng thọ thầy; thể hiện
lòng yêu quý, kính trọng thầy – người đã
dạy dỗ, dìu dắt họ trưởng thành.

Ô MAY MẮN

Câu 1:
Em hiểu như thế nào về câu ca dao sau:
“Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba”
Trả lời: Câu ca dao ngợi ca một truyền
thống tốt đẹp của người dân Việt Nam:
thủy chung, luôn luôn nhớ về cội nguồn
dân tộc./ Nhắc nhở, khuyên răn mọi
người: Dù đi bất cứ đâu, làm bất cứ việc
gì cũng không được quên ngày giỗ Tổ,
không được quên cội nguồn.

Câu 4: Hãy đọc đoạn 3 bài Tranh làng Hồ
(SGK trang 88) và cho biết kĩ thuật tạo màu
của tranh làng Hồ có gì đặc biệt ?
Trả lời: Kĩ thuật tạo màu của tranh làng
Hồ rất đặc biệt: Màu đen không pha
bằng thuốc mà luyện bằng bột than của
rơm bếp, cói chiếu, lá tre mùa thu. Màu
trắng điệp làm bằng bột của vỏ sò trộn
với bột hồ nếp, “nhấp nhánh muôn ngàn
hạt phấn”.

Câu 4: Hãy đọc đoạn 1 bài Hộp thư mật
(SGK trang 62) và những vật gợi ra hình chữ
V có ý nghĩa gì?
Trả lời: Những vật gợi ra hình chữ V có ý
nghĩa là tên Tổ quốc Việt Nam, là lời chào
chiến thắng.

2. Đọc bài văn sau và trả lời câu hỏi :
Tình quê hương
Làng quê tôi đã khuất hẳn nhưng tôi vẫn đăm đắm nhìn theo.
Tôi đã đi nhiều nơi, đóng quân nhiều chỗ phong cảnh đẹp hơn đây
nhiều, nhân dân coi tôi như người làng và cũng có những người yêu
tôi tha thiết, nhưng sao sức quyến rũ, nhớ thương vẫn không mãnh
liệt, day dứt bằng mảnh đất cọc cằn này.
Làng mạc bị tàn phá nhưng mảnh đất quê hương vẫn đủ sức
nuôi sống tôi như ngày xưa, nếu tôi có ngày trở về. Ở mảnh đất ấy,
tháng giêng, tôi đi đốt bãi, đào ổ chuột; tháng tám nước lên, tôi
đánh giậm, úp cá, đơm tép; tháng chín, tháng mười, đi móc con da
dưới vệ sông. Ở mảnh đất ấy, những ngày chợ phiên, dì tôi lại mua
cho vài cái bánh rợm; đêm nằm với chú, chú gác chân lên tôi mà
lẩy Kiều ngâm thơ; những tối liên hoan xã, nghe cái Tị hát chèo và
đôi lúc lại được ngồi nói chuyện với Cún Con, nhắc lại những kỉ
niệm đẹp đẽ thời thơ ấu.
Theo NGUYỄN KHẢI

Con da: loài cua nhỏ, chân có lông.

Chợ phiên: chợ họp vào những ngày nhất
định trong tháng.

Bánh rợm: bánh bột nếp nhân đậu xanh, thịt.

Lẩy Kiều: lấy nguyên văn hoặc phỏng theo một
vài câu, đoạn trong Truyện Kiều để thể hiện ý
mình.

a) Tìm những từ ngữ trong đoạn 1 thể hiện tình
cảm của tác giả với quê hương. (Bằng cách
gạch dưới những từ ngữ đó vào SGK)

Tình quê hương
Làng quê tôi đã khuất hẳn nhưng tôi vẫn đăm đắm nhìn theo.
Tôi đã đi nhiều nơi, đóng quân nhiều chỗ phong cảnh đẹp hơn đây
nhiều, nhân dân coi tôi như người làng và cũng có những người yêu
tôi tha thiết, nhưng sao sức quyến rũ, nhớ thương vẫn không mãnh
liệt, day dứt bằng mảnh đất cọc cằn này.
Làng mạc bị tàn phá nhưng mảnh đất quê hương vẫn đủ sức
nuôi sống tôi như ngày xưa, nếu tôi có ngày trở về. Ở mảnh đất ấy,
tháng giêng, tôi đi đốt bãi, đào ổ chuột; tháng tám nước lên, tôi
đánh giậm, úp cá, đơm tép; tháng chín, tháng mười, đi móc con da
dưới vệ sông. Ở mảnh đất ấy, những ngày chợ phiên, dì tôi lại mua
cho vài cái bánh rợm; đêm nằm với chú, chú gác chân lên tôi mà
lẩy Kiều ngâm thơ; những tối liên hoan xã, nghe cái Tị hát chèo và
đôi lúc lại được ngồi nói chuyện với Cún Con, nhắc lại những kỉ
niệm đẹp đẽ thời thơ ấu.
Theo NGUYỄN KHẢI

b) Điều gì đã gắn bó tác giả với quê hương ?
 Đó là những kỉ niềm tuổi thơ gắn bó tác giả
với quê hương.

Tình quê hương
Làng quê tôi đã khuất hẳn nhưng tôi vẫn đăm đắm nhìn theo.
Tôi đã đi nhiều nơi, đóng quân nhiều chỗ phong cảnh đẹp hơn đây
nhiều, nhân dân coi tôi như người làng và cũng có những người yêu
tôi tha thiết, nhưng sao sức quyến rũ, nhớ thương vẫn không mãnh
liệt, day dứt bằng mảnh đất cọc cằn này.
Làng mạc bị tàn phá nhưng mảnh đất quê hương vẫn đủ sức
nuôi sống tôi như ngày xưa, nếu tôi có ngày trở về. Ở mảnh đất ấy,
tháng giêng, tôi đi đốt bãi, đào ổ chuột ; tháng tám nước lên, tôi
đánh giậm, úp cá, đơm tép ; tháng chín, tháng mười, đi móc con da
dưới vệ sông. Ở mảnh đất ấy, những ngày chợ phiên, dì tôi lại mua
cho vài cái bánh rợm ; đêm nằm với chú, chú gác chân lên tôi mà
lẩy Kiều ngâm thơ ; những tối liên hoan xã, nghe cái Tị hát chèo và
đôi lúc lại được ngồi nói chuyện với Cún Con, nhắc lại những kỉ
niệm đẹp đẽ thời thơ ấu.
Theo NGUYỄN KHẢI

c) Tìm các câu ghép trong một đoạn của bài văn.
Tình quê hương
(1) Làng quê tôi đã khuất hẳn nhưng tôi vẫn đăm đắm nhìn theo.
(2)Tôi đã đi nhiều nơi, đóng quân nhiều chỗ phong cảnh đẹp hơn đây
nhiều, nhân dân coi tôi như người làng và cũng có những người
yêu tôi tha thiết, nhưng sao sức quyến rũ, nhớ thương vẫn không
mãnh liệt, day dứt bằng mảnh đất cọc cằn này.
(3) Làng mạc bị tàn phá nhưng mảnh đất quê hương vẫn đủ sức
nuôi sống tôi như ngày xưa, nếu tôi có ngày trở về. (4) Ở mảnh đất
ấy, tháng giêng, tôi đi đốt bãi, đào ổ chuột ; tháng tám nước lên,
tôi đánh giậm, úp cá, đơm tép; tháng chín, tháng mười, đi móc con
da dưới vệ sông.
Ở(5)mảnh đất ấy, những ngày chợ phiên, dì tôi
lại mua cho vài cái bánh rợm; đêm nằm với chú, chú gác chân lên
tôi mà lẩy Kiều ngâm thơ; những tối liên hoan xã, nghe cái Tị hát
chèo và đôi lúc lại được ngồi nói chuyện với Cún Con, nhắc lại
những kỉ niệm đẹp đẽ thời thơ ấu.
Theo NGUYỄN KHẢI

(1) Làng quê tôi đã khuất hẳn nhưng tôi vẫn đăm đắm nhìn theo.
C
V
C
V
(2) Tôi đã đi nhiều nơi, đóng quân nhiều chỗ phong cảnh đẹp
C
V
hơn đây nhiều, nhân dân coi tôi như người làng và cũng có
những người yêu tôi tha thiết, nhưng sao sức quyến rũ, nhớ
C
thương vẫn không mãnh liệt, day dứt bằng mảnh đất cọc cằn
V
này.

(3) Làng mạc bị tàn phá nhưng mảnh đất quê hương vẫn đủ
C
V
C
V
sức nuôi sống tôi như ngày xưa, nếu tôi có ngày trở về.
C
V
 Câu (3) là một câu ghép có 2 vế, bản thân vế thứ 2 có cấu
tạo như một câu ghép.
(4) Ở mảnh đất ấy, tháng giêng, tôi đi đốt bãi, đào ổ chuột ;
C
V
tháng tám nước lên, tôi đánh giậm, úp cá, đơm tép ; tháng
C
V
chín, tháng mười, (tôi) đi móc con da dưới vệ sông.
C
V
 Câu (4) là một câu ghép có 3 vế.

(5) Ở mảnh đất ấy, những ngày chợ phiên, dì tôi lại mua cho
C
V
vài cái bánh rợm ; đêm nằm với chú, chú gác chân lên tôi
C
V
mà lẩy Kiều ngâm thơ ; những tối liên hoan xã, (tôi) nghe
C V
cái Tị hát chèo và đôi lúc (tôi) lại được ngồi nói chuyện với
C
V
Cún Con, nhắc lại những kỉ niệm đẹp đẽ thời thơ ấu.
 Câu (5) là một câu ghép có 4 vế.

d) Tìm các từ ngữ được lặp lại, được thay thế có tác dụng liên
kết câu trong bài văn
Tình quê hương
(1) Làng quê tôi đã khuất hẳn nhưng tôi vẫn đăm đắm nhìn theo.
(2)Tôi đã đi nhiều nơi, đóng quân nhiều chỗ phong cảnh đẹp hơn đây
nhiều, nhân dân coi tôi như người làng và cũng có những người
yêu tôi tha thiết, nhưng sao sức quyến rũ, nhớ thương vẫn không
mãnh liệt, day dứt bằng mảnh đất cọc cằn này.
(3) Làng mạc bị tàn phá nhưng mảnh đất quê hương vẫn đủ sức
nuôi sống tôi như ngày xưa, nếu tôi có ngày trở về. (4) Ở mảnh đất
ấy, tháng giêng, tôi đi đốt bãi, đào ổ chuột ; tháng tám nước lên,
tôi đánh giậm, úp cá, đơm tép ; tháng chín, tháng mười, đi móc
con da dưới vệ sông. (5)Ở mảnh đất ấy, những ngày chợ phiên, dì
tôi lại mua cho vài cái bánh rợm ; đêm nằm với chú, chú gác chân
lên tôi mà lẩy Kiều ngâm thơ ; những tối liên hoan xã, nghe cái Tị
hát chèo và đôi lúc lại được ngồi nói chuyện với Cún Con, nhắc
lại những kỉ niệm đẹp đẽ thời thơ ấu.
Theo NGUYỄN KHẢI

- Các từ ngữ được lặp lại tác dụng liên kết câu trong bài văn
Tình quê hương
(1) Làng quê tôi đã khuất hẳn nhưng tôi vẫn đăm đắm nhìn theo.
(2)Tôi đã đi nhiều nơi, đóng quân nhiều chỗ phong cảnh đẹp hơn đây
nhiều, nhân dân coi tôi như người làng và cũng có những người
yêu tôi tha thiết, nhưng sao sức quyến rũ, nhớ thương vẫn không
mãnh liệt, day dứt bằng mảnh đất cọc cằn này.
(3) Làng mạc bị tàn phá nhưng mảnh đất quê hương vẫn đủ sức
nuôi sống tôi như ngày xưa, nếu tôi có ngày trở về. (4) Ở mảnh đất
ấy, tháng giêng, tôi đi đốt bãi, đào ổ chuột ; tháng tám nước lên,
tôi đánh giậm, úp cá, đơm tép ; tháng chín, tháng mười, đi móc
con da dưới vệ sông. (5)Ở mảnh đất ấy, những ngày chợ phiên, dì
tôi lại mua cho vài cái bánh rợm ; đêm nằm với chú, chú gác chân
lên tôi mà lẩy Kiều ngâm thơ ; những tối liên hoan xã, nghe cái Tị
hát chèo và đôi lúc lại được ngồi nói chuyện với Cún Con, nhắc
lại những kỉ niệm đẹp đẽ thời thơ ấu.
Theo NGUYỄN KHẢI

- Các từ ngữ được thay thế có tác dụng liên kết câu trong bài
văn
Tình quê hương
(1) Làng quê tôi đã khuất hẳn nhưng tôi vẫn đăm đắm nhìn theo.
(2)Tôi đã đi nhiều nơi, đóng quân nhiều chỗ phong cảnh đẹp hơn đây
nhiều, nhân dân coi tôi như người làng và cũng có những người
yêu tôi tha thiết, nhưng sao sức quyến rũ, nhớ thương vẫn không
mãnh liệt, day dứt bằng mảnh đất cọc cằn này.
(3) Làng mạc bị tàn phá nhưng mảnh đất quê hương vẫn đủ sức
nuôi sống tôi như ngày xưa, nếu tôi có ngày trở về. (4) Ở mảnh đất
ấy, tháng giêng, tôi đi đốt bãi, đào ổ chuột ; tháng tám nước lên,
tôi đánh giậm, úp cá, đơm tép ; tháng chín, tháng mười, đi móc
con da dưới vệ sông. (5)Ở mảnh đất ấy, những ngày chợ phiên, dì
tôi lại mua cho vài cái bánh rợm ; đêm nằm với chú, chú gác chân
lên tôi mà lẩy Kiều ngâm thơ ; những tối liên hoan xã, nghe cái Tị
hát chèo và đôi lúc lại được ngồi nói chuyện với Cún Con, nhắc
lại những kỉ niệm đẹp đẽ thời thơ ấu.
Theo NGUYỄN KHẢI

- Các từ ngữ được thay thế có tác dụng liên kết câu trong
bài văn:
+ Đoạn 1: mảnh đât cọc cằn (câu 1) thay cho làng quê tôi
(câu 1)
+ Đoạn 2:
mảnh đât quê hương (câu 3) thay cho mảnh đât cọc
cằn (câu 2)
mảnh đât ấy (câu 4, 5) thay cho mảnh đât quê hương
(câu 3)

Dặn dò:
- Về nhà xem lại bài
- Chuẩn bị bài sau: Ôn tập tiết 4