ÔN TẬP
PHẦN TẬP LÀM VĂN

KIẾN THỨC CƠ BẢN
- KIỂU BÀI TỰ SỰ
- KIỂU BÀI THUYẾT MINH
- KIỂU BÀI NGHỊ LUẬN
+ VIẾT DOẠN VĂN TRÌNH BÀY LUẬN ĐIỂM
+ ĐƯA CÁC YẾU TỐ VÀO VĂN NGHỊ LUẬN: MIÊU TẢ, BIỂU CẢM,
TỰ SỰ.

I. ÔN TẬP LÍ THUYẾT
1. Tính thống nhất về chủ đề VB
- Chủ đề văn bản là vấn đề chủ yếu, là đối tượng chủ yếu được biểu
hiện xuyên suốt VB tạo thành mạch lạc của VB.
- Chủ đề văn bản thể hiện trong câu chủ đề, trong nhan đề văn bản,
trong các đề mục, trong quan hệ giữa các phần và trong các từ
ngữ then chốt thường được lặp lại một cách có chủ ý.
- VB cần có tính thống nhất về chủ đề vì:
+ Tạo sự liên kết giữa các phần, các đoạn trong văn bản.
+ Làm sáng tỏ và nổi bật chủ đề văn bản.
=> Văn bản liền mạch cả về nội dung lẫn hình thức.

I. ÔN TẬP LÍ THUYẾT
2. Văn bản tự sự
a. Tóm tắt VBTS
- Giúp người đọc dễ dàng nắm bắt được ND chủ yếu của VB.
- Tạo cơ sở cho việc phân tích, bình giá.
b. Cách tóm tắt VBTS
- Đọc kĩ tác phẩm, nắm được các chi tiết, sự việc chính.
- Chuyển các sự việc ấy thành câu văn.
- Viết các câu văn ấy thành đoạn văn.
c. Tự sự kết hợp MT, BC
- Tác dụng: làm cho câu chuyện, NV, SV thêm sinh động, cụ
thể, hấp dẫn, tránh được sự chung chung, khô khan.

I. ÔN TẬP LÍ THUYẾT
3. Văn bản thuyết minh
a. Đặc điểm, tính chất, lợi ích của văn bản thuyết minh
- Đặc điểm: Văn bản thuyết minh có tính khách quan xác thực
về đối tượng nào đó trong tự nhiên và trong xã hội.
- Lợi ích :
+ Văn bản thuyết minh cung cấp tri thức xác thực một cách
khách quan.
+ Giúp con người hiểu biết được đặc trưng, tính chất của sự
thật, hiện tượng và biết cáh sử dụng chúng vào mục đích có lợi
cho con người.
+ Được sử dụng rộng rãi. Ngành nghề nào cũng lần đến.

I. ÔN TẬP LÍ THUYẾT
3. Văn bản thuyết minh
a. Đặc điểm, tính chất, lợi ích của văn bản thuyết minh
b. Các kiểu bài thuyết minh
- Thuyết minh về một danh nhân
- Thuyết minh về một danh lam thắng cảnh
- Thuyết minh về một sản phẩm
- Thuyết minh về một phương pháp. (cách làm)

I. ÔN TẬP LÍ THUYẾT
3. Văn bản thuyết minh
d. Các phương pháp thuyết minh
+ Nêu định nghĩa
+ Giải thích
+ Liệt cơ
+ Nêu ví dụ
+ Dùng số liệu
+ So sánh
+ Phân tích, phân loại

I. ÔN TẬP LÍ THUYẾT
BT1: Tìm các phương pháp thuyết minh có trong đoạn văn sau, cho
biết tác dụng của chúng ?
Tỉ lệ thanh thiếu niên hút thuốc ở các thành phố lớn nước ta
ngang với các thành phố Âu – Mĩ. Chỉ có khác là với một thanh niên
Mĩ, một đô la mua được một bao thuốc lá và một khoản tiền nhỏ còn
đối với một thiếu niên Việt Nam muốn có 15000 đồng mua một cây
thuốc lá 555- vì đẫ hút là phải hút thuốc sang – chỉ có một cách là
trộm cắp.trộm một lần quen tay.Từ điếu thuốc sang cốc bia rồi đến
ma tuý,con đường phạm pháp thực ra đã mở đầu với điếu thuốc.

=> Phương pháp nêu số liệu, đối chiếu so sánh.

I. ÔN TẬP LÍ THUYẾT
BT2: Có ý kiến cho rằng thuyết minh là dạng văn bản tổng hợp vì nó
có cả yếu tố tự sự , miêu tả và nghị luận . Ý kiến của em về vấn đề này
như thế nào ?
BT3: Trong văn bản thuyết minh có được tưởng tượng sáng tạo
không ?

I. ÔN TẬP LÍ THUYẾT
3. Văn bản nghị luận
a. Văn nghị luận: Là văn được viết ra nhằm sáng lập cho
người đọc, người nghe một tư tưởng, quan điểm nào đó.
b. Luận điểm trong văn nghị luận
- Luận điểm là ý kiến thể hiện tư tưởng, quan điểm của bài văn
được nêu ra dưới hình thức câu khẳng định (Hay phủ định).
- Tác dụng: Là tinh thần của bài viết, nó thống nhất các đoạn
văn thành một khối..
- Yêu cầu luận điểm: Luận điểm phải đúng đắn, chân thật, đáp
ứng nhu cầu thực tế thì mới có sức thuyết phục.

I. ÔN TẬP LÍ THUYẾT
3. Văn bản nghị luận
c. Viết đoạn văn trình bày luận điểm
- Các bước xây dựng đoạn văn trình bày luận điểm
B1: Xây dựng hệ thống luận điểm dựa vào yêu cầu của đề bài.
B2: Lựa chọn cách trình bày luận điểm( Quy nạp, diễn dịch,
Tổng – phân – hợp )
B3 : Viết đoạn văn.
B4 : Đọc và sửa chữa ( nếu cần)

I. ÔN TẬP LÍ THUYẾT
3. Văn bản nghị luận
- Khi trình bày luận điểm trong bài văn nghị luận cần chú ý:
+ Thể hiện rõ ràng, chính xác nội dung của luận điểm trong câu
chủ đề. Câu chủ đề thường được đặt ở vị trí đầu tiên (đối với
đoạn diễn dịch) hoặc đặt ở cuối đoạn (đoạn quy nạp).
+ Tìm đủ các luận cứ cần thiết, tổ chức lập luận theo một trật
tự hợp lí để làm nổi bật luận điểm.
+ Diễn đạt trong sáng, hấp dẫn để sự trình bày luận điểm có
sức thuyết phục.

I. ÔN TẬP LÍ THUYẾT
3. Văn bản nghị luận
d. Các yếu tố tự sự, miêu tả và biểu cảm trong văn nghị
luận.
- Dùng làm luận cứ để làm rõ luận điểm
- Giúp cho việc trình luận cứ trong bài văn được rõ ràng, cụ thể
sinh động và có tính thuyết phục mạnh mẽ hơn.

II. LUYỆN TẬP
BT: Triển khai câu chủ đề sau thành một đoạn văn nghị luận trong
đó có kết hợp các yếu tố tự sự, miêu tả, biểu cảm:
Em rất thích đọc sách .

CỦNG CỐ VÀ HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

• 1.Kiểu bài tự sự
Văn bản tự sự

Tóm tắt văn bản

Yếu tố miêu tả và
biểu cảm tự sự

CỦNG CỐ VÀ HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

• 2.Kiểu bài thuyết minh
Văn bản thuyết minh

Tác dụng

Các kiểu loại

Bố cục

Phương pháp

CỦNG CỐ VÀ HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

• 3. Kiểu bài nghị luận
Văn nghị luận
Bố cục

Luận điểm

Yếu tố tự sự miêu
tả và biểu cảm trong
văn nghị luận