TIẾT 107:
ÔN TẬP VĂN BẢN: MÙA XUÂN NHO NHỎ
2. Bài thơ sáng tác tháng 11/1980 khi nhà thơ đang nằm trên giường bệnh và không lâu sau, ông mất.
? Đọc thầm nhiều lần bài thơ và nêu mạch cảm xúc trong bài thơ
3. Mạch cảm xúc của bài thơ:
- Bài thơ bắt đầu bằng những cảm xúc trực tiếp hồn nhiên trong trẻo trước vẻ đẹp và sức sống của mùa xuân thiên nhiên.
- Từ đó mở rộng ra thành hình ảnh mùa xuân đất nước vừa cụ thể với: Người cầm súng, Người ra đồng vừa khái quát: Đất nước như vì sao - Cứ đi lên phía trước.
- Từ cảm xúc, mạch thơ chuyển sang biểu hiện suy nghĩ và ước nguyện của nhà thơ được hòa nhập vào bản hoà ca của cuộc đời Một nốt trầm xao xuyến của riêng mình.
- Bài thơ kết thúc bằng sự trở về với những cảm xúc thiết tha, tự hào về quê hương, đất nước qua điệu dân ca xứ Huế.
4. Mùa xuân của thiên nhiên, đất nước.
- Mùa xuân của thiên nhiên, đất trời:
+ Không gian cao rộng (với dòng sông, mặt đất, bầu trời bao la) cả màu sắc tươi thắm của mùa xuân (sông xanh, hoa tím biếc) âm thanh vang vọng tươi vui của chim chiền chiện hót vang trời.
+ Giọt long lanh, có thể là từng giọt mưa xuân trong ánh sáng trời xuân, hay nhà thơ đưa tay hứng từng giọt âm thanh tiếng chim chiền chiện.
- Mùa xuân của đất nước:
+ Người cầm súng
+ Người ra đồng
-> Biểu trưng cho hai nhiệm vụ chiến đấu (bảo vệ TQ) và lao động (xây dựng đất nước).
5. Lời tâm niệm của nhà thơ
- Ta làm con chim hót - Ta làm một cành hoa - Một nốt trầm xao xuyến -> Niềm mong muốn được sống có ích, cống hiến cho đời là một lẽ tự nhiên như con chim mang đến tiếng hót, bông hoa tỏa hương sắc cho đời.
- Khổ thơ:
Một mùa xuân nho nhỏ
Lặng lẽ dâng cho đời
Dù tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
Như một lời nhắn nhủ, một lẽ sống. Sống là để cống hiến. Thanh Hải đã chọn cho mình một cách sống không phô trương, không ồn ào, cống hiến một cách âm thầm lặng lẽ, trong mọi hoàn cảnh, mọi lứa tuổi.
6. Nhan đề bài thơ
- Nhan đề bài thơ được đặt theo nghệ thuật ẩn dụ: Mượn hình ảnh mùa xuân để nói đến ước nguyện sống của tác giả.
- Mùa xuân là mùa của cây cối đâm chồi nảy lộc mang sức sống tràn trề mãnh liệt. Mùa xuân nho nhỏ thể hiện nét xinh tươi nhưng cũng rất khiêm nhường, giản dị.
- Lấy hình ảnh đẹp của thiên nhiên, tác giả muốn bày tỏ ước nguyện giản dị mà chân thành từ đáy lòng mình. Muốn được làm một mùa xuân trong muôn mùa xuân của đất trời để cống hiến cho đời những điều tốt đẹp nhất.
? Trong cuộc sống hàng ngày có rất nhiều người có quan niệm sống Mọi người vì mình lấy dẫn chứng minh hoạ cho những tác hại của cách sống này? Đó là cách sống như thế nào? Từ đó em rút ra được lẽ sống cao đẹp của con người là gì
- Đó là lối sống ích kỷ nhỏ nhen.
- Mình phải sống mình vì mọi người chứ không phải mọi người vì mình.
- Sống đẹp là phải cống hiến và hi sinh " Sống là cho đâu chỉ nhận riêng mình".
HƯỚNG DẪN HỌC SINH HỌC BÀI Ở NHÀ,
CHUẨN BỊ BÀI MỚI
Học thuộc lòng bài thơ: Mùa xuân nho nhỏ
Phân tích 3 khổ thơ đầu bài thơ Mùa xuân nho nhỏ
Ôn tập Cách làm bài nghị luận về một vấn đề tư tưởng, đạo lý